II SA/Rz 1560/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-11-06
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą, mimo posiadania znacznego majątku i wysokich obrotów, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że ponosi wysokie koszty związane z tą działalnością?Ratio decidendi
Osoba prowadząca działalność gospodarczą, która ubiega się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sama okoliczność ponoszenia wysokich kosztów związanych z działalnością gospodarczą, w tym spłacania kredytów i rat leasingowych, nie jest wystarczająca do przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy dochody i majątek strony wskazują na możliwość pokrycia kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca P. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę. Wcześniej jej skarga i zażalenie zostały odrzucone. Skarżąca argumentowała, że wysokie koszty prowadzonej działalności gospodarczej uniemożliwiają jej poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiła dane dotyczące swojego majątku (dom, budynki usługowe, działki, grunty), zobowiązań kredytowych i miesięcznych wydatków. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę P. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzenia reklamowego.
Z kolei postanowieniem z dnia 3 lutego 2017 r. tut. Sąd odrzucił zażalenie wymienionej na powyższe orzeczenie.
Zażalenie na ostatnio wymienione postanowienie złożyła P. G. Wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł od powyższego środka zaskarżenia, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 2 maja 2017 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie pozostawił powyższy wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania z uwagi na podpisanie go przez pełnomocnika, który nie przedłożył do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa.
Zarządzenie powyższe zostało utrzymane w mocy przez tut. Sąd postanowieniem z dnia 12 lipca 2017 r.
Wobec powyższego, P. G. wezwana została ponownie do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł od jej zażalenia na postanowienie z dnia 3 lutego 2017 r.
Następnie, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego. Wskazała, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza wymaga ponoszenia ogromnych wydatków, co powoduje, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wymieniona podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem w domu o pow. 180 m.kw. Majątek rodziny to także dwa budynki usługowe o pow. ok. 1000 m.kw., działki o pow.1 ha, grunty o wartości 50 000 zł oraz trzy samochody. Skarżąca wskazała, że zaciągnęła kredyt w wysokości 440 000 zł. Podała także, iż media związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą wynoszą 20 000 zł miesięcznie.
Celem uzyskania dalszych danych potrzebnych do rozpoznania wniosku strony, wezwano ją do ich przedstawienia. W odpowiedzi skarżąca podała, że średni jej miesięczny dochód netto w okresie od stycznia do sierpnia 2017 r. wyniósł ok. 3000 zł. Jej mąż jest rolnikiem, nie posiadającym dochodów. Średnie miesięczne wydatki na wyżywienie rodziny wynoszą 1000 zł. Taka sama kwota jest również przeznaczana na utrzymanie domu. Skarżąca zaciągnęła kredyty w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Łączna wysokość rat z powyższego tytułu wynosi 12 021,07 zł. Natomiast rata leasingowa wynosi 3200 zł miesięcznie. Skarżąca przedłożyła także deklaracje dla podatku od towarów i usług za okres od lipca do września 2017 r. Wynikają z niej następujące kwoty podstawy opodatkowania: 114 463 zł, 167 279 zł oraz 132 422 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Żądanie P. G. nie może zostać uwzględnione, bowiem wymieniona nie wykazała, że spełnia ustawową przesłankę przyznania prawa pomocy. Ubiega się ona o ustanowienie radcy prawnego, a więc prawo pomocy w częściowym zakresie, o czym stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uprawniona do jego otrzymania jest osoba, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ten ostatni przepis wyraźnie zatem wskazuje, że to osoba ubiegająca się o wsparcie winna udowodnić, że jest ono w jej wypadku zasadne. Należy bowiem pamiętać, że zasadniczo, a wynika to z brzmienia art. 199 P.p.s.a., to strona postępowania sądowego obowiązana jest do poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w danym postępowaniu. Dlatego też, w myśl art. 252 § 1 P.p.s.a. we wniosku o przyznanie prawa pomocy winna zawrzeć oświadczenie obejmujące dokładne dane o jej stanie rodzinnym, majątkowym i dochodowym. Jeśli zaś jej oświadczenie zawiera pewne braki, to wezwana do ich usunięcia, w trybie art. 255 P.p.s.a., winna zastosować się w pełni do takiego wezwania, bowiem zmierza ono do dokonania rzetelnej analizy jej wniosku.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że jako miesięczny dochód rodziny skarżąca wskazała kwotę ok. 3000 zł. Natomiast comiesięczne wydatki konieczne w rozumieniu powołanego wyżej art. 246 pkt 2 P.p.s.a. to kwota 2000 zł przeznaczana mianowicie na wyżywienie rodziny i utrzymanie domu. Oznacza to, że do dyspozycji strony pozostaje co miesiąc kwota 1000 zł, która umożliwia poczynienie oszczędności na poczet wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Ponadto, zaznaczyć trzeba, że P. G. nie wykonała w pełni skierowanego do niej wezwania o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy. Mianowicie, wskazując kwotę przeznaczaną na utrzymanie domu nie wyszczególniła wydatków z tego tytułu. Poza tym, nie wskazała wielkości środków związanych z korzystaniem przez członków jej rodziny z telefonu i Internetu. Nie przedłożyła również wyciągów z należących do niej i jej męża rachunków bankowych. Tego rodzaju postawa nie może świadczyć o należytym wykazaniu spełniania przesłanki przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Skarżąca uzasadniając fakt złożenia wniosku wskazała na duże koszty związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Podniosła, że w związku z nią zaciągnęła kilka kredytów, których miesięczne raty wynoszą ponad 12 000 zł. Należy więc w tym miejscu podkreślić, że konsekwencje podejmowanych przez stronę działań w tej sferze nie mogą obciążać ogółu podatników, z których pieniędzy finansowana jest instytucja prawa pomocy. Od podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą wymaga się szczególnej staranności w zakresie zgromadzenia środków pieniężnych na koszty sądowe w sprawach łączących się z tą działalnością. Na opłacalność tejże działalności wskazuje sama skarżąca ujawniając łączący się z nią dochód, jak również świadczą o tym przedłożone deklaracje dla podatku VAT, wskazujące wysokie podstawy opodatkowania.
Należy także zwrócić uwagę na podany we wniosku fakt posiadania gruntów o wartości 50 000 zł. Wprawdzie skarżąca podniosła, że są to nieużytki, lecz już sama okoliczność, iż jest to majątek jej rodziny przemawia za odmową uwzględnienia żądania.
Te wszystkie podane wyżej okoliczności wskazują na brak podstaw do przychylenia się do wniosku strony, która nie zdołała wykazać, że uiszczenie przez nią wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika wiązałoby się z powstaniem uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jej i jej rodziny. Dlatego orzeczono o odmowie ustanowienia na rzecz skarżącej radcy prawnego, czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło