II SA/Rz 1575/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. M. M. składając zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie umarzające postępowanie w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego złożył także wniosek o ustanowienie adwokata. Podniósł, że nie posiada zasobów finansowych na pokrycie wynagrodzenia powyższego. Jako członka wspólnego z nim gospodarstwa domowego wskazał kontynuującą naukę córkę (18 lat). Podał, że rodzina mieszka w domu o pow. 35 m.kw., a na jej majątek składa się także samochód osobowy z 1992 r. Po stronie dochodów skarżący wskazał: 371 zł – zasiłek stały oraz 50 zł – dodatek do zasiłku rodzinnego. Wnioskodawca podniósł, że co miesiąc wydatkuje kwotę 500 zł na zakup leków, żywności, środków czystości, biletów komunikacji, Internet oraz opłatę za gaz i energię elektryczną. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: M. M. domaga się ustanowienia na jego rzecz adwokata. Powyższe wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, o czym przesądza treść art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Otrzymanie tego rodzaju wsparcia wymaga – stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - wykazania przez ubiegającego się o nie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonując analizy żądania strony wzięto pod uwagę nie tylko informacje w nim zawarte, lecz także TE dotyczące sytuacji materialnej skarżącego, a wynikające z akt administracyjnych niniejszej sprawy. Wynika z nich mianowicie, że M. M. utrzymuje się z dochodu, na który składają się następujące kwoty: 130 zł – alimenty na córkę, 106 zł – zasiłek rodzinny, 338 zł – zasiłek stały, 88 zł – zasiłek celowy na żywność. Wymieniony jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Dom, w którym mieszka wraz z córką jest skromnie wyposażony. Strona pozostaje w leczeniu. Wszystkie wskazane wyżej informacje wskazują na niewątpliwie trudną sytuację materialną skarżącego. Jest on bowiem osobą niepełnosprawną, będącą w stałym leczeniu, a na utrzymaniu ma pozostającą w trakcie nauki córkę. Jedyne środki finansowe, jakimi dysponuje rodzina to te uzyskane w ramach świadczeń z pomocy społecznej, wydatkowane na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Pomimo jednak tego, iż wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, to brak jest podstaw do uwzględnienia jego żądania i ustanowienia na jego rzecz adwokata. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że instytucja prawa pomocy ma wyjątkowy charakter, stanowiąc odstępstwo od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego. Dlatego też przy jej stosowaniu trzeba jeszcze dodatkowo uwzględnić i tę okoliczność, że ilość środków pieniężnych podlegających rozdysponowaniu w jej ramach jest ograniczona, a Sąd stoi na straży prawidłowości powyższego. Z tego punktu widzenia w niniejszej sprawie istotnym jest fakt, że skarżący kwestionuje w drodze złożonego zażalenia postanowienie tut. Sądu umarzające postępowanie w sprawie na skutek złożenia przez wymienionego oświadczenia o cofnięciu skargi. Trudno w takiej sytuacji dopatrzeć się zasadności przerzucania na obywateli ciężaru związanego ze sfinansowaniem wynagrodzenia dla zawodowego pełnomocnika dla strony. Należy mieć przy tym na uwadze, że sporządzenie przedmiotowego środka zaskarżenia nie jest obwarowane tzw. przymusem adwokacko-radcowskim, co oznacza, że sporządzone przez stronę osobiście zażalenie nie jest dotknięte brakiem formalnym w tym zakresie. Stosownie zaś do art. 6 P.p.s.a. Sąd udziela stronie występującej w sprawie bez adwokata niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Z wymienionych względów uznano, że fakt złej sytuacji materialnej skarżącego nie może przesądzać o przyznaniu mu prawa pomocy w żądanym zakresie, bowiem w okolicznościach sprawy stanowiłoby to nadużycie instytucji prawa pomocy. Niniejsze orzeczenie znajduje podstawę w art. 257 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.