II SA/Rz 158/06
WyrokWSA w Rzeszowie2006-08-25
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Krystyna Józefczyk, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może wykreślić gminę jako władającą działką na podstawie dokumentów historycznych, czy też wymaga to przedstawienia rozstrzygnięć sądowych lub administracyjnych potwierdzających utratę władztwa?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może wykreślić gminy jako władającej działką na podstawie dokumentów historycznych, jeśli nie przedstawiono rozstrzygnięć sądowych lub administracyjnych potwierdzających utratę władztwa. Władztwo jako element posiadania nie jest tożsame z fizycznym korzystaniem z rzeczy, lecz obejmuje potencjalną możliwość dokonywania aktów w stosunku do niej. Wpisanie gminy jako samoistnego posiadacza spełnia wymóg prawa, a jedyną drogą do uchylenia takiego wpisu jest przedstawienie dokumentów wskazujących na utratę władztwa.Stan faktyczny
Wójt Gminy zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK), która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą wykreślenia Gminy jako osoby władającej działką nr 567/2. Wójt zarzucił naruszenie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, argumentując, że Gmina nie włada działką i powinna zostać wykreślona. Sąd rozpoznał skargę, badając legalność decyzji organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Wójta Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów -skargę oddala-
II SA/Rz 158/06
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego /WINGiK/ utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] października 2005 r., [...] odmawiająca wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi B. polegającej na wykreśleniu Gminy B. jako osoby władającej działką nr 567/2 o pow. 0,05 ha. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odwołanie Wójta Gminy nie mogło zostać uwzględnione, gdyż decyzja Starosty Powiatu odmawiająca dokonania zmiany w ewidencji odpowiada przepisom prawa, a to jest przeszkodą do jej uchylenia. WINGiK zwrócił w uzasadnieniu uwagę, że wnioskodawca może żądać wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym gruntów i budynków tylko wtedy, gdy jego żądanie znajduje potwierdzenie w prawomocnych lub ostatecznych rozstrzygnięciach sądowych albo administracyjnych.
Ponieważ żądanie Wójta Gminy oparte jest na dokumentach historycznych, to nie może zostać uwzględnione, bo mogłoby to skutkować naruszeniem istniejących obecnie praw do działki objętej wnioskiem.
Z rozstrzygnięciem WINGiK nie zgodził się Wójt Gminy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił decyzji naruszenie art. 2 pkt 8 i art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. nr 100, z 2000 r., poz. 1086, ze zm./ oraz § 10 ust. 2, § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. nr 38, poz. 454/, a także art. 7, art. 10 i art. 77 k.p.a. Z tych powodów zdaniem skarżącego decyzja WINGiK powinna podlegać uchyleniu.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że naruszenie § 10 i § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków polega na tym, że w miejsce Gminy B. powinny być wykazane podmioty, które władają sporną działką. Ponieważ strona skarżąca nie włada działką, to powinna być wykreślona, gdyż taki nakaz wypływa z § 10 rozporządzenia, a skoro ewidencja ma potwierdzać faktyczny i prawny stan nieruchomości, to Gmina B. nie może figurować w ewidencji jako podmiot władający działką nr 567/2.
Odpowiadając na skargę WINGiK wniósł o oddalenie skargi wskazując na argumentację, jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwana dalej: prawo o p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji stosując prawem określone środki. Sprawując kontrolę sądy, zgodnie z art. 134 § 1 prawa o p.s.a., nie są związane granicami skargi, jej wnioskami, ani wskazaną przez stronę podstawą prawną. Sąd rozpoznaje skargę w granicach sprawy.
Dokonując w świetle tych zasad oceny zaskarżonej decyzji, WSA w Rzeszowie stwierdza, że decyzja nie narusza prawa materialnego i formalnego w sposób, który dawałby podstawę do uwzględnienia skargi. Zważyć należy, że zgodnie z art. 145 prawa o p.s.a., nie każde naruszenie prawa stwierdzone w postępowaniu przed sądem, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, a więc uwzględnieniem skargi.
Sąd nie podziela zarzutu skargi, polegającego na naruszeniu § 10 i § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a wysunięte przez skarżącą konsekwencje tej regulacji są błędne.
Z akt sprawy wynika niewątpliwie, że działka nr 567/2 nie ma uregulowanego stanu prawnego, przynajmniej w warstwie dokumentacyjnej. Jednak nie budzi wątpliwości, że Gmina B. włada działką, bo taki stan potwierdza wypis z rejestru gruntów /k. 6/ i władanie to jest ustalone co najmniej od 1971 roku, gdyż dołączona do akt sprawy kopia rejestru gruntów z tego czasu potwierdza władanie działką przez Skarb Państwa. Zatem zmiana tego wpisu może być dokonana tylko na podstawie przedstawienia przez gminę rozstrzygnięć stosownej władzy, z treści których wynikałoby, że Gmina utraciła co najmniej posiadanie.
Nie jest brakiem posiadania brak fizycznego korzystania z działki /nieruchomości/. Korzystanie z niej przez rolników nie pozbawia posiadania Gminy. Z tego też powodu Sąd nie może zgodzić się z poglądem zaprezentowanym w skardze, w myśl którego Gmina B. nie sprawuje władztwa nad sporną działką. Władztwo jako element posiadania nie może być tylko utożsamiane z fizycznym wykonywaniem aktów, w stosunku do rzeczy. Władztwem takim jest istnienie tylko potencjalnej możliwości dokonywania takich aktów. Zatem wpisanie Gminy B. jako samoistnego posiadacza spełnia wymóg prawa, a jedyną drogą na uchylenie takiego wpisu i dokonanie zmian w ewidencji jest przedstawienie aktualnych dokumentów, które wskazywałyby na utratę tego rodzaju władztwa nad rzeczą.
Z tych też powodów trafne jest stanowisko organów geodezyjnych, które przyjmuje, że wykreślenie jako czynność ewidencyjna może mieć miejsce tylko wtedy, gdy wnioskodawca z prawem określonych dokumentów wywodzi prawo do jej dokonania. W innych wypadkach, organy te nie mogą dokonywać zmian właśnie dlatego, że ewidencja jako rejestr, ma zawierać dane dotyczące nieruchomości.
Sąd nie dopatrzył się także wskazanych w skardze naruszeń przepisów postępowania administracyjnego. Faktycznie organ prowadził postępowanie wyjaśniające z uczestnictwem użytkowników działki nr 567/2, jednak dla sprawy było ono zbędne i nie miało żadnego z nią związku. Z tego powodu Sąd zauważając takie uchybienie nie mógł uczynić z niego podstawy uchylenia decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak na wstępie, mając na uwadze treść art. 151 prawa o p.s.a.
7.09.2006 r. PK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło