II SA/Rz 1585/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-05-18
Skład orzekający: Ewa Partyka, Elżbieta Mazur - Selwa, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-127/17, stwierdzające niezgodność polskich przepisów dotyczących zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych z prawem UE, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym?Ratio decidendi
Tak, orzeczenie TSUE w sprawie C-127/17, stwierdzające niezgodność polskich przepisów dotyczących zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych z prawem UE, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem. Wynika to z zasady pierwszeństwa prawa unijnego oraz przepisów PPSA i ustawy nowelizującej, które dopuszczają wznowienie postępowania w przypadku wpływu orzeczenia TSUE na treść wydanego orzeczenia. W związku z tym, sąd wznowił postępowanie, uchylił prawomocny wyrok oraz zaskarżone decyzje, umorzył postępowanie administracyjne i orzekł o zwrocie nałożonej kary pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący J. L. wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2016 r. (sygn. akt II SA/Rz 1763/15), który oddalił jego skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Podstawą skargi o wznowienie było orzeczenie TSUE z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, które stwierdziło niezgodność polskich przepisów dotyczących zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych z prawem UE. Skarżący argumentował, że jego pojazd nie był nienormatywny w świetle prawa UE, a tym samym kara była bezzasadna.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2016 r. (sygn. akt II SA/Rz 1763/15), uchyla ten wyrok oraz decyzje organów administracyjnych (Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2015 r. i Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2014 r.), umarza postępowanie administracyjne, orzeka o zwrocie na rzecz skarżącego kwoty uiszczonej kary pieniężnej wraz z odsetkami oraz zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1763/15 I. wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2016 r. o sygn. akt II SA/Rz 1763/15; II. uchyla prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2016 r. o sygn. akt II SA/Rz 1763/15; III. uchyla decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] i decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2014 r. nr [...]; IV. umarza postępowanie administracyjne; V. określa, że zwrotowi na rzecz skarżącego J. L. podlega kwota uiszczonej kary pieniężnej w wysokości 5000 zł /słownie: pięć tysięcy złotych/ wraz odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych od dnia zapłaty tej kwoty do dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; VI. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego J. L. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 27 października 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga J. L., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w [...] (dalej: Skarżący) o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1763/15.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu 10 sierpnia 2014r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w Przemyślu Oddziału Celnego w Medyce przeprowadzili kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka przewozowego - ciągnika samochodowego marki DAF nr rejestracyjny [...] z naczepą marki BURG nr rejestracyjny [...], użytkowanego przez przewoźnika J. L. W trakcie kontroli dokonano pomiaru masy całkowitej i dynamicznego obciążenia osi pojazdu. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika, które zakwalifikowało pojazd jako nienormatywny, wymagający zezwolenia kategorii IV na przejazd po drodze krajowej, po której poruszał się przed przejściem granicznym. Podczas kontroli stwierdzono naruszenie obowiązujących wówczas przepisów prawa krajowego, tj. przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika o 650 kg.
Decyzją z dnia 15 października 2014 r. nr 401000-UPCR-6680-240/14/AS Naczelnik Urzędu Celnego w Przemyślu, działając na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), nałożył na przewoźnika J. L. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia.
Naczelnik UC w Przemyślu wskazał, że rzeczywisty (zmierzony podczas kontroli) nacisk pojedynczej osi napędowej wynosił 10 650 kg, a jako nacisk dopuszczalny przyjął wielkość 10 000 kg, wynikającą z obowiązującego w tym czasie rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Mirskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8t (Dz.U. z 2012 r. poz. 1061), zgodnie z którym prowadząca do [...] przejścia granicznego w [...] droga krajowa nr [...] została zaliczona do dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t. Stwierdzone przekroczenie zakwalifikowało kontrolowany pojazd jako nienormatywny, wymagający zezwolenia kategorii IV. Kierowca natomiast zezwolenia nie posiadał.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu decyzją z dnia 11 grudnia 2014 r. nr 400000-1PCR-6680-22/14/BL utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Przemyślu z dnia 15 października 2014 r. nr 401000-UPCR-6680-240/14/AS.
W wyniku skargi J. L., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 159/15 uchylił zaskarżoną decyzję i zalecił Dyrektorowi Izby Celnej w Przemyślu ponowną ocenę zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą wynikającą z art. 80 K.p.a.
Stosując się do zaleceń WSA w Rzeszowie zawartych w w/w wyroku, Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu, po ponownym rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, wydał w dniu 3 listopada 2015 r. decyzję nr 400000-IPCR.690.1.5.2015.BL, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Przemyślu z dnia 15 października 2014 r. nr 401000-UPCR-6680240/14/AS uznając, że rozstrzygnięcie organu I instancji pozostawało w zgodzie z ustalonym i prawidłowo udokumentowanym stanem faktycznym oraz obowiązującymi przepisami prawa krajowego.
Od powyższej decyzji J. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. WSA w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1763/15 oddalił skargę.
W dalszej kolejności, J. L. pismem z dnia 25 lutego 2021r. skierowanym do Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu złożył skargę o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w Przemyślu z dnia 15 października 2014 r. nr 401000-UPCR-6680-240/14/AS. Skarżący zwrócił się o uchylenie w/w decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zwrot nałożonej kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł wraz z odsetkami. Skarżący jako podstawę prawną żądania wskazał przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 54; dalej: ustawa zmieniająca) oraz orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. wydane w sprawie C-127/17.
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr 1801-1GC.608.3.2021 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 3 listopada 2015 r. nr 400000-IPCR.690.1.5.2015.BL. W trakcie postępowania prowadzonego w trybie wznowienia postępowania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie stwierdził, że sprawa zakończona decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 3 listopada 2015 r. nr 400000-IPCR.690.1.5.2015.BL poddana została ponownie kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w wyniku której wydany został prawomocny wyrok z dnia 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1763/15 oddalający skargę. W związku z powyższym, mając na uwadze dyspozycję przepisu art. 19 ust. 1 ustawy zmieniającej, decyzją z dnia 27 maja 2021 r. nr 1801-IGC.608.3.2021 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie umorzył w całości wznowione wcześniej postępowanie, natomiast wniosek J. L. z dnia 25 lutego 2021r. przekazał wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 5 października 2021r. sygn. II SA/Rz 887/21 odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego, gdyż przez DIAS w Rzeszowie została ona przekazana po terminie, wynikającym z art. 19 ust. 3 ustawy zmieniającej. Jednocześnie Sąd wskazał na możliwość ubiegania się przez Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi.
W dniu 27 października 2021r. Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem tut. Sądu z dnia 9 sierpnia 2016r., II SA/Rz 1763/15 wraz z wnioskiem o przywrócenie tetminu do jej wniesienia.
Postanowieniem z dnia 15 marca 2022r. Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego.
W skardze o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1763/15, Skarżący wniósł o zmianę w/w wyroku, poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 3 listopada 2015 r. nr 400000-IPCR.690.1.5.2015.BL oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Przemyślu z dnia 15 października 2014 r. nr 401000-UPCR-6680-240/14/AS albo stwierdzenie nieważności w/w decyzji; orzeczenie o konieczności zwrotu środków zapłaconych lub ściągniętych od wnioskodawcy w wyniku wykonania w/w decyzji ostatecznej albo prawomocnego orzeczenia - stosownie do regulacji w art. 19 ust. 5 i nast. ustawy zmieniającej.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący wskazał, że w dniu 21 marca 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w związku ze skargą Komisji Europejskiej, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie sygn. C-127/17 ogłosił wyrok, w którym stwierdził, że "w drodze odstępstwa od artykułu 3 ust. 1 dyrektywy 96/53 pojazdy, które spełniają normy wyznaczone dla kategorii 3.4 wymienionej w załączniku I (wyznaczone w pkt 3.4 załącznika I) do dyrektywy, mogą korzystać z niezmodernizowanych części polskiej sieci dróg do 31 grudnia 2010 r. jedynie pod warunkiem, iż spełniają polskie normy nacisku na oś. Począwszy od dnia przystąpienia nie mogą być wprowadzane żadne ograniczenia poruszania się pojazdów spełniających wymogi dyrektywy 96/53 na głównych drogach tranzytowych wymienionych w załączniku I do decyzji nr 1692/96/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lipca 1996 r. w sprawie wspólnotowych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej (Dz.U. 1996, L 288, s. 1)". W dalszej części wyroku, TSUE stwierdził, że "równolegle z zakończeniem procesu unowocześniania następować będzie stopniowe otwieranie polskiej sieci dróg, włączając w to sieć objętą załącznikiem I do decyzji nr 1692/961, dla pojazdów w międzynarodowym ruchu drogowym, spełniających wymogi określone w powyżej wskazanej dyrektywie. Dla celów załadunku i rozładunku, tam, gdzie jest to technicznie możliwe, w ciągu całego okresu przejściowego dozwolone będzie użytkowanie nieunowocześnionych części drugorzędnej sieci dróg". Trybunał wskazał ponadto, że "wynikające z prawa polskiego ograniczenia w dostępie do polskiej sieci dróg pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53 dopuszczalnym wartościom nacisku osi, są sprzeczne z art. 3 ust. 1 tiret pierwsze tej dyrektyw w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy". Trybunał stwierdził, że "pojazdy odpowiadające dopuszczalnym wartościom nacisku osi określonym w pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53 są uważane za "nienormatywne" w rozumieniu art. 2 pkt 35a prawa o ruchu drogowym, jeśli naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi w polskich przepisach o drogach publicznych. Ruch pojazdu nienormatywnego po takich drogach jest zgodnie z art. 64 ust. 1 prawo o ruchu drogowym uzależniony od uzyskania specjalnego odpłatnego zezwolenia, które jest wydawane przez właściwy organ. Wobec tego art. 64 ust. 2 prawa o ruchu drogowym skutkuje tym, że przewóz pojazdem "nienormatywnym" ładunku podzielnego jest co do zasady zabroniony. Wynika z tego, że na drogach publicznych, na których ma zastosowanie wynikające z polskich przepisów ograniczenie nacisku osi, ruch pojazdów odpowiadających dopuszczalnym wartościom nacisku osi określonym w pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53 jest uzależniony od uzyskania specjalnego zezwolenia. Ze względu na to, że dostęp tych pojazdów do dróg publicznych, na których mają zastosowanie wynikające z polskich przepisów ograniczenia nacisku osi, jest uzależniony od uzyskania takiego zezwolenia, a ograniczenia te są, jak wynika z pkt 69 i 88 niniejszego wyroku, sprzeczne z art. 3 i 7 dyrektyw 96/53 w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy, system udzielania zezwoleń należy uznać za sprzeczny również z przepisami tej dyrektywy, bez potrzeby orzekania w przedmiocie podnoszonych przez strony argumentów dotyczących szczegółowych zasad uzyskiwania takich zezwoleń.
Skarżący wskazał ponadto, że TSUE orzekł, że "nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53."
Skarżący wskazał, że mając na uwadze przywołane orzeczenie TSUE i jego skutki, na drodze krajowej, po której poruszał się jego pojazd, nie obowiązywało ograniczenie nacisku pojedynczej osi pojazdu do 10 ton, a tym samym dopuszczalny był przejazd pojazdem o nacisku osi pojedynczej do 11,5 ton. Wobec powyższego pojazd Skarżącego nie był pojazdem nienormatywnym i nie wymagał stosownego zezwolenia na przejazd tą drogą, skutkiem czego na Skarżącego nie powinna zostać nałożona kara pieniężna w wysokości 5 000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu. W niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania sądowego.
Zgodnie z art. 272 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia. Podstawą wznowienia może być orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli to orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 16 października 2017 r. I FPS 1/17).
Powyższa podstawa wznowienia wynika z zasady pierwszeństwa prawa unijnego, na mocy art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, która wyraża obowiązek nadrzędnego stosowania prawa unijnego przed prawem krajowym, jeżeli pomiędzy przepisami należącymi do tych dwóch porządków prawnych zachodzi kolizja.
W niniejszej sprawie orzeczeniem, o którym mowa w art. 272 § 2a P.p.s.a. jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17. W wyroku tym uznano, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53.
Możliwość wznowienia postępowania sądowego z powodu wydania ww. orzeczenia TSUE C-127/17 została dodatkowo uregulowana w ustawie z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, która co do zasady weszła w życie z dniem 13 marca 2021r., przy czym art. 2, art. 4, art. 18 i art. 19 tej ustawy weszły w życie od 26 stycznia 2021 r.
W myśl art. 18 ustawy zmieniającej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dotyczącą:
1) zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego albo
2) nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia, o którym mowa w pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia - w zakresie przejazdu dokonanego w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r.
do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy można żądać wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. WE L 235 z 17.09.1996, str. 59, Dz. Urz. WE L 67 z 09.03.2002, str. 47 oraz Dz.Urz.UE.L 115 z 06.05.2015, str. 1).
Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 1 ww. ustawy, w sprawie określonej w art. 18 ust. 1 zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego można żądać wznowienia postępowania przed tym sądem w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym.
W myśl art. 19 ust. 2 ustawy zmieniającej, wznowienia, o którym mowa w ust. 1, można żądać niezależnie od trasy przejazdu pojazdu lub miejsca jego załadunku lub rozładunku. Ponadto w sytuacji określonej w ust. 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony (art. 19 ust. 3 ustawy z 18 grudnia 2020 r.).
Zgodnie z art. 19 ust. 3 w. ustawy, skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Z uwagi na przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego postanowieniem z dnia 15 marca 2022r., termin przez Skarżącego należało uznać za zachowany.
Przedmiotowa skarga została oparta na art. 18 w zw. z art. 19 ustawy zmieniającej w zw. z art. 270 i nast. Pp.p.s.a. Wobec powyższego, Sąd wznowił postępowanie sądowoadministracyjne zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1763/15 i przyjął, że decyzja nakładająca na Skarżącego karę pieniężną w niniejszej sprawie narusza art. 3 i art. 7 w zw. z pkt 3.1 oraz pkt 3.4 załącznika I do dyrektywy nr 96/53/WE.
W stosunku do Skarżącego na mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 3 listopada 2015r. zastosowano art. 64 związku z art. 140aa ust. 1 art. 140ab ustawy Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dniu popełnienia naruszenia i zarazem wydania zaskarżonej decyzji).
Jak ocenił TSUE we wskazanym orzeczeniu C-127/17 przepisy te pozostają w oczywistej sprzeczności z art. 3 i art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym niektórych rozwiązań normatywnych przyjętych w prawie polskim.
Art. 3 ust. 1 dyrektywy 96/53/WE stanowi, że Państwo Członkowskie nie może na swoim terytorium odmówić lub zabronić używania:
- w ruchu międzynarodowym pojazdów zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w jednym z pozostałych Państw Członkowskich, z przyczyn odnoszących się do masy lub wymiarów,
- w ruchu krajowym pojazdów zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w jednym z pozostałych Państw Członkowskich z przyczyn odnoszących się do ich wymiarów;
pod warunkiem że pojazdy te odpowiadają wartościom maksymalnym określonym w załączniku I.
Przepis stosuje się bez względu na fakt, że:
a) wymienione pojazdy nie są zgodne z wymaganiami stawianymi przez to Państwo Członkowskie w odniesieniu do niektórych, nieobjętych w załączniku I parametrów ciężaru i wymiarów,
b) właściwy organ Państwa Członkowskiego, w którym pojazdy są zarejestrowane lub dopuszczone do ruchu, określił limity, nieokreślone w art. 4 ust. 1, przekraczające wartości ustanowione w załączniku I.
Natomiast zgodnie z art. 7 dyrektywy 96/53/WE, dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. Obejmuje to również możliwość nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, które mogą być używane, w przypadku gdy infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów, w określonych obszarach lub na określonych drogach, takich jak centra miast, małe wioski lub miejsca o szczególnym znaczeniu przyrodniczym.
TSUE wskazał, że pojazdy odpowiadające dopuszczalnym wartościom nacisku osi określonym w pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53 są uważane za "nienormatywne" w rozumieniu art. 2 pkt 35a prawa o ruchu drogowym, jeśli naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi w polskich przepisach o drogach publicznych. Ruch pojazdu nienormatywnego po takich drogach jest zgodnie z art. 64 ust. 1 prawo o ruchu drogowym uzależniony od uzyskania specjalnego odpłatnego zezwolenia, które jest wydawane przez właściwy organ. Wobec tego art. 64 ust. 2 prawa o ruchu drogowym skutkuje tym, że przewóz pojazdem "nienormatywnym" ładunku podzielnego jest co do zasady zabroniony. Wynika z tego, że na drogach publicznych, na których ma zastosowanie wynikające z polskich przepisów ograniczenie nacisku osi, ruch pojazdów odpowiadających dopuszczalnym wartościom nacisku osi określonym w pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53 jest uzależniony od uzyskania specjalnego zezwolenia.
Ze względu na to, że dostęp tych pojazdów do dróg publicznych, na których mają zastosowanie wynikające z polskich przepisów ograniczenia nacisku osi, jest uzależniony od uzyskania takiego zezwolenia, ograniczenia te TSUE uznał za sprzeczne z art. 3 i 7 dyrektywy 96/53/WE w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy. W konsekwencji system udzielania zezwoleń TSUE uznał za sprzeczny również z przepisami tej dyrektywy. W tych okolicznościach TSUE stwierdził, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy 96/53/WE w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy.
W konsekwencji TSUE uznał, że wynikające z prawa krajowego ograniczenia mające zastosowanie w zależności od rodzajów dróg - co motywowane jest jakością infrastruktury drogowej, pozostając jednocześnie w opozycji do cezury czasowej okresu przejściowego (31 grudnia 2010 r.) - nie mogą być usprawiedliwiane treścią art. 7 dyrektywy 96/53/WE, gdyż wynikający z tego przepisu wyjątek niweczyłby zasadę ustanowioną w art. 3 tej dyrektywy (pkt 82 - 88 wyroku TSUE).
W świetle wyroku TSUE nie ma podstaw dla ustanawiania w prawie krajowym - w odniesieniu do pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 oraz 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53/WE wartościom nacisku osi - ograniczeń dalej idących, niż wyjątki wynikające z art. 7 tej dyrektywy. Skoro sprzeczne z art. 3 dyrektywy nr 96/53/WE było obniżenie dopuszczalnych wartości nacisków osi pojazdów poniżej 11,5 t, to przepis krajowy ustanawiający w tym zakresie limit na poziomie 10 t nie mógł stanowić podstawy nałożenia na Skarżącego kary administracyjnej w wysokości 5.000 zł. Nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu w niniejszej sprawie wyniósł 10,65 t, zaś norma nacisku osi wynikająca z wyżej przywołanych przepisów dyrektywy wynosi 11,5 t.
Mając powyższe na uwadze, Sąd wznowił postępowanie sądowe i w myśl art. 282 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3 P.p.s.a. uchylił prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1763/15 oraz decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 3 listopada 2015 r. nr 400000-IPCR.690.1.5.2015.BL i decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Przemyślu z dnia 15 października 2014 r. nr 401000-UPCR-6680-240/14/AS a w konsekwencji umorzył postępowanie administracyjne.
Na podstawie art. 19 ust. 5 i ust. 6 ustawy zmieniającej Sąd określił, że zwrotowi na rzecz Skarżącego podlega kwota uiszczonej kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych od dnia zapłaty do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Obejmują one zwrot kwot wpisu sądowego od skargi (200 zł) i skargi o wznowienie (100 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło