II SA/Rz 159/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku świadczeń rzeczowych i osobistych na rzecz sił zbrojnych w razie zarządzenia mobilizacji lub wybuchu wojny I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 159/06 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. A. od dwóch decyzji Prezydenta Miasta nr [...] i nr [...] obie z [...] listopada 2005 r. dotyczących odpowiednio przeznaczenia w ramach świadczeń rzeczowych, wykonywanych w razie zarządzenia mobilizacji lub wybuchu wojny posiadanego samochodu terenowego [...] na potrzeby 21 Rejonowych Warsztatów Technicznych w R. oraz doprowadzenia go w ramach świadczeń osobistych do miejsca przeznaczenia, utrzymał w mocy rozstrzygnięcia I-szo instancyjne. Jak wynika z akt administracyjnych z wniosku Wojskowego Komendanta Uzupełnień w R. z dnia [...].06.2005 r. J. A. została wskazana przez wnioskodawcę do nałożenia obowiązku świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz 21 Rejonowych Warsztatów Technicznych w R. co umożliwia § 3 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5.10.2005 r. w sprawie świadczeń osobistych na rzecz obrony w czasie pokoju /Dz. U. nr 229, poz. 2307/. Na podstawie wniosku Prezydent Miasta w oparciu o art. 203 ust. 1, art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. Nr 241, poz. 2416, ze zm./, po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, wydał dwie decyzje nakładające na J. A. obowiązek wykonania świadczenia osobistego i rzeczowego. W odwołaniu od tych decyzji J. A. podkreśliła, iż posiadany samochód jest jej niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej i zarobkowania na utrzymanie rodziny. Po jego rozpoznaniu organ odwoławczy wydając jedną decyzję opisaną na wstępie utrzymał w mocy obie decyzje I-szo instancyjne. Uznał, iż argumenty przytoczone nie dają podstaw do zmiany decyzji objętych odwołaniem. Zgodnie z art. 208 ust. 4 cyt. ustawy środek transportowy nie należy do grupy przedmiotów wyłączonych ze świadczeń rzeczowych, a w myśl art. 204 ust. 1 i art. 214 ust. 1 za używanie w/w przedmiotu przysługuje świadczeniodawcy ryczałt w wysokości odpowiadającej szkodzie poniesionej na skutek jego dostarczenia oraz w stawce jego amortyzacji, a także należność pieniężna w postaci utraconego wynagrodzenia. Decyzję tę zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. A. wnosząc o jej uchylenie wywodząc jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych względów niż podnosi skarżąca J. A. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Bezspornym jest, iż organ I instancji dwoma różnymi decyzjami z dnia 23 listopada 2005 r. o różnych numerach nałożył na J. A. obowiązek w ramach świadczeń osobistych wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny polegające na obowiązku doprowadzenia samochodu osobowo-terenowego [...] do jednostki wojskowej. Drugą zaś decyzją w ramach obowiązku wykonywania świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie wojny i w razie ogłoszenia mobilizacji nałożył obowiązek polegający na oddaniu w użytkowanie samochodu osobowo-terenowego wymienionego wyżej. Materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia jest ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. Nr 241, poz. 2416/. Przepis art. 203 ust. 1, oraz przepis art. 208 ust. 1 i art. 210 ust. 1 i 4 cyt. ustawy dotyczy nałożenia obowiązku wykonania świadczeń osobistych. J. A. złożyła odwołanie, w którym wnosi o uchylenie obu decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na to organ odwoławczy – Wojewoda – wydaje jedną decyzję, w której utrzymuje w mocy oba rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne. Zakres rozstrzygnięć odwoławczych sprawy administracyjnej wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznawana i rozstrzygnięta wyłącznie pod względem podmiotowym ta sama sprawa. Organ odwoławczy nie może rozszerzać zakresu sprawy. W wyroku z dnia 15 września 1995 r. IV SA 368/95 /nie publ./ NSA stwierdził "z użytego przez ustawodawcę w art. 138 § 1 k.p.a. sformułowania >>w tym zakresie<< wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego, zasadzające się na tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym, niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny". Zmiana np. podstawy materialno-prawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Zatem każda z tych spraw rozstrzyganych przez organ I instancji musi mieć swój byt prawny, bez względu na fakt, iż objęte zostały jednym odwołaniem. Poza tym wójt lub burmistrz /prezydent miasta/ nakłada w drodze decyzji administracyjnej obowiązek świadczeń osobistych lub rzeczowych na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień, kierownika jednostki organizacyjnej /.../ - przepis art., art. 202 ust. 1, art. 210 ust. 1 cytowanej ustawy. Zatem warunkiem nałożenia obowiązków wykonania zarówno świadczeń osobistych, ale i rzeczowych jest wniosek uprawnionego organu. W aktach przedmiotowej sprawy zalega wniosek wojskowej komisji uzupełnień jedynie o nałożeniu na skarżącą obowiązku etatowych świadczeń rzeczowych. Zatem decyzja o nałożeniu obowiązku wykonania świadczeń osobistych przez skarżącą została wydana bezpodstawnie bez wniosku organu uprawnionego. Chociaż zauważyć wypada, iż w uzasadnieniu decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2006 r. strona 1 zdanie ostatnie i przedostatnie, przyjmuje, że "wniosek obejmował świadczenia osobiste i rzeczowe". Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu. Odwołanie należy wnieść w terminie 14-tu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przepisy szczególne mogą ustanawiać inne terminy do wnoszenia odwołania /przepis art. 129 §, § 2 i 3 k.p.a./. Takie rozwiązanie szczególne przewiduje przepis art. 202 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. Nr 241, poz. 2416/, co do decyzji nakładającej obowiązek wykonania świadczeń osobistych. Poza tym jednym z podstawowych elementów decyzji administracyjnej jest pouczenie /art. 107 k.p.a./. Organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. o nałożeniu obowiązku wykonania świadczeń osobistych błędnie pouczył stronę o przysługujących jej środkach odwoławczych. W aktach administracyjnych brak jest koperty, z której wynikałoby z jaką datą złożone zostało odwołanie od tej decyzji. Jeżeli przyjąć, iż załączone w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. to ostatnim dniem złożenia odwołania był [...] grudnia 2005 r., a pismo zatytułowane "odwołanie" opatrzone jest datą "[...] grudnia". Lecz faktyczną datę jego wysłania trudno ustalić bez właściwej koperty. Organ odwoławczy przystępując do rozpatrzenia odwołania pierwszą rzeczą jaką winien uczynić, to ustalić, czy odwołanie zostało złożone z zachowaniem terminu. Te wszystkie wątpliwości organ odwoławczy winien wyjaśnić wydając ponownie decyzję w sprawie. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/, w związku z art., art. 202, 210 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. Nr 241, poz. 2416/ Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Na zasadzie przepisów art. 152 p.p.s.a. orzekł, iż do czasu uprawomocnienia się wyroku decyzja nie podlega wykonaniu. 10.10.2006 r. PK