II SA/Rz 159/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-05-22
Skład orzekający: Robert Sawuła, Maria Piórkowska, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mógł umorzyć postępowanie naprawcze w sprawie doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, która została wydana na podstawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, które następnie zostały prawomocnie uchylone?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), stwierdzając, że WINB naruszył art. 139 K.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się bez uzasadnienia rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego. Ponadto, sąd uznał, że decyzja PINB o pozwoleniu na użytkowanie, wydana na podstawie uchylonych decyzji, naruszała prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., co skutkowało koniecznością uchylenia tej decyzji.Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i umorzyła postępowanie naprawcze dotyczące robót budowlanych. PINB pierwotnie nałożył na inwestorów obowiązek wykonania określonych robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Spółdzielnia, jako strona poszkodowana, domagała się zaostrzenia tych obowiązków. WINB umorzył postępowanie, uznając, że nie jest ono dopuszczalne w sytuacji, gdy istnieje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, mimo że decyzje stanowiące podstawę do wznowienia robót budowlanych zostały uchylone.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Paweł Zaborniak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielni "[...]" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej Spółdzielni "[...]" kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 159/13
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi Spółdzielni "[...]" jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z [...] grudnia 2012 r. nr [...], którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) z [...] lipca 2012 r. nr [...] i umorzono postępowanie organu pierwszej instancji w całości.
Powołaną wyżej decyzją PINB, w celu doprowadzenia wykonywanych robót przy rozbudowie istniejącego budynku handlowego z przeznaczeniem poddasza na cele mieszkalne wraz z projektem zagospodarowania działek nr ewid. 1091/2, 1099/2, 1099/1 położonych w P. przy ul. L., do stanu zgodnego z prawem, nałożył na inwestorów – C. C. i L. C., obowiązek wykonania szczegółowo określonych w czterech punktach w decyzji robót budowlanych, wyznaczając w tym celu termin 1 roku począwszy od dnia ostateczności decyzji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 83 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 oraz w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym w sierpniu 2002 r., dalej: "uPb") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "K.p.a."). Jednocześnie nakazano, aby roboty wymienione w pkt 4 decyzji wykonać pod nadzorem osoby uprawnionej.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie PINB podał, że 14 sierpnia 2002 r. przeprowadził na działkach nr ewid. 1091/2, 1099/1 i 1099/2 w P. oględziny. Ustalił wówczas, że na działce nr ewid. 1091/2 znajdował się budynek handlowy z przeznaczeniem poddasza na cele mieszkalne wraz z przyłączem kanalizacyjnym na działkach nr ewid. 1091/2, 1099/1 i 1099/2, przy którym roboty budowlane prowadzone były na podstawie pozwolenia na budowę - decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] maja 2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej C. i L. C. pozwolenia na jego rozbudowę. Przy czym decyzją z [...] listopada 2002 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ projekt budowlany został opracowany przez osoby nie posiadające wymaganych uprawnień budowlanych, a ponadto nie spełniał on wymogów określonych w art. 34 uPb. Decyzja Wojewody [...] została z kolei utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2003 r. nr [...].
W związku z faktem, że rozbudowa przedmiotowego budynku nie była zakończona, postanowieniem z [...] listopada 2003 r. PINB, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 uPb, wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych. Następnie decyzją z [...] stycznia 2004 r. nałożył na nich obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. W postępowaniu odwoławczym WINB decyzją z [...] kwietnia 2004 r. nr [...], uchylił wymienioną ostatnio decyzję w całości i jednocześnie nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
Po przedłożeniu wymaganych dokumentów decyzją z [...] listopada 2004 r. PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił inwestorom pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją WINB z [...] kwietnia 2005 r. nr [...]. Z kolei po zakończeniu budowy decyzją z [...] maja 2005 r. PINB udzielił C. i L. C. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku.
PINB zwrócił następnie uwagę, że wyrokiem z 15 lipca 2005 r. II SA/Rz 478/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił ww. decyzję WINB z [...] kwietnia 2004 r. oraz decyzję PINB z [...] stycznia 2004 r. polecając, aby sprawę ponownie rozpatrzyć zgodnie z przepisami obowiązującymi sprzed wejścia w życie nowelizacji uPb dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. Z kolei wyrokiem z 22 lutego 2006 r. II SA/Rz 519/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję WINB z [...] kwietnia 2005 r. oraz decyzję PINB z [...] listopada 2004 r.
Rozpatrując sprawę ponownie PINB miał na względzie, że budowę zrealizowano na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obiegu prawnego w wyniku stwierdzenia jej nieważności, doszedł przeto do przekonania, że w sprawie będzie miał zastosowanie art. 51 Upb. Zbadał wobec tego zgodność inwestycji z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...], zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy [...] z dnia 28 grudnia 1989 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 1, poz. 3, dalej: plan miejscowy) oraz wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy. Na tej podstawie ustalił, że obiekt zlokalizowano w terenie oznaczonym w wymienionym planie miejscowym symbolem 9UR, UG, UJ o treści: "Teren częściowo zabudowany usługami gastronomii, piekarnia, plac targowy, usługi handlu, zabudową mieszkaniową jednorodzinną. Adaptacja istniejącej zabudowy z możliwością poszerzenia i rozbudowy", a zatem bez naruszenia jego postanowień. Spełniać ma także powyższy obiekt wymogi określone w decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast w celu ustalenia, czy inwestycja nie narusza przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w czasie realizacji inwestycji, tj. zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140, w wersji obowiązującej po 16 marca 2001 r.), nałożono na inwestorów obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej uwzględniającej warunki techniczne obowiązujące na dzień 14 maja 2002 r. Przedłożony dokument opracowany przez mgr inż. arch. M. K. nawiązywał do wymogów wymienionego rozporządzenia, jak też rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690).
Analizując zgodność usytuowania obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym względem działki nr ewid. 1091/3 należącej do Spółdzielni "[...]", PINB uznał, że dla doprowadzenia zgodności inwestycji z przepisami prawa niezbędne będzie wykonanie robót budowlanych określonych w przedłożonej ekspertyzie budowlanej. Nie zostały bowiem zachowane wymagane przepisami odległości, przy czym stosownie do § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. istnieje możliwość usytuowania budynku w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, po spełnieniu warunków tam określonych. Dlatego niezbędne było w ocenie organu skrócenie okapu dachu, zamurowanie okien oraz wykonanie obudowy schodów, w sposób określony w decyzji.
Odwołanie od decyzji PINB z [...] lipca 2012 r. wniosła Spółdzielnia "[...]", zarzucając organowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że istniejący budynek handlowy z przeznaczeniem poddasza na cele mieszkalne jest według planu miejscowego zabudową jednorodzinną, a także naruszenie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. poprzez zastosowanie do budynku handlowego warunków technicznych, jakie winny spełniać budynki w zabudowie jednorodzinnej. Strona odwołująca się domagała się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez nałożenie na inwestorów obowiązków mających na celu doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania powołaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., WINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
W ocenie organu odwoławczego, PINB wydał zaskarżoną decyzję pomimo, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja tego organu z [...] maja 2005 r., którą udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie na rozbudowę budynku handlowego z przeznaczeniem poddasza na cele mieszkalne i wykonanie przyłącza kanalizacyjnego na dz. nr ewid. 1091/2, 1099/2 i 10991/1 w P. przy ul. L. Wymieniona decyzja z [...] maja 2005 r. wydana została w toku postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie decyzji, którą nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, oraz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, które zostały wyeliminowane z obiegu prawnego wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 15 lipca 2005 r. II SA/Rz 478/04 (decyzja WINB z [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i decyzja PINB z [...] stycznia 2004 r. nr [...]) oraz z 22 lutego 2006 r. II SA/Rz 519/05 (decyzja WINB z [...] kwietnia 2005 r. nr [...] i decyzja PINB z [...] listopada 2004 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych). Pomimo tego, inwestor działając w zaufaniu do organów, zakończył inwestycję i uzyskał ww. decyzję w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, legalizującą w ocenie WINB przedmiotowy obiekt. Wydanie przeto decyzji w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 uPb, przy funkcjonującym w obrocie prawnym pozwoleniu na użytkowanie, podjęte zostało z naruszeniem prawa, ponieważ decyzja taka nie mogła zostać wydana. WINB przywołał swoje uprzednie stanowisko w tej materii wyrażone w decyzji kasacyjnej z [...] marca 2011 r. [...]. Za stanowiskiem tym ma przemawiać także pogląd wyrażony w powołanym przez organ odwoławczy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2012 r., II OSK 1009/11.
Z rozstrzygnięciem WINB nie zgodziła się Spółdzielnia "[...]", wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 139 K.p.a. poprzez wydanie orzeczenia na niekorzyść strony odwołującej się bez wystąpienia przesłanek usprawiedliwiających takie działanie oraz 51 uPb poprzez błędną jego wykładnię.
W motywach skargi podano, że odwołanie od decyzji PINB wniosła strona poszkodowana wskutek nieprawidłowego wzniesienia budynku, kwestionując wówczas nałożenie na inwestorów zbyt łagodnych obowiązków naprawczych. Po rozpatrzeniu odwołania dotychczasowe obowiązki nie tylko nie zostały zaostrzone, lecz całkowicie zniesione. Decyzja organu odwoławczego miała zatem zostać wydana na niekorzyść strony odwołującej się pomimo, że nie zachodziły wyjątki określone w art. 139 K.p.a.
Strona skarżąca zwróciła uwagę, że zagadnienie możliwości prowadzenia postępowania naprawczego w sytuacji, kiedy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest rozbieżnie oceniane, na co zresztą uwagę zwrócono w powołanym przez organ odwoławczy wyroku NSA z 27 września 2012 r. II OSK 1009/11. W części orzeczeń nie stwierdzono, aby decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, pomimo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, do której nawiązuje, stanowiła przeszkodę w prowadzeniu postępowania naprawczego. Ponadto, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie odnosiła się do użytkowania poddasza na cele mieszkalne, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego ma wynikać, że prowadzona jest tam działalność handlowa.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, że chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z 30 sierpnia 2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 139 K.p.a. Zgodnie z art. 139 K.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. WINB rozpoznawał odwołanie Spółdzielni [...] od decyzji PINB, mocą której organ I instancji nałożył na inwestorów – C. C. i L. C. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Odwołująca się Spółdzielnia domagała się, aby na inwestorów nałożyć obowiązek doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie istniejącego budynku handlowego z przeznaczeniem poddasza na cele mieszkalne, do stanu zgodnego z prawem. Odwołująca się naprowadzała, że inwestorzy w istocie zmienili przeznaczenie pierwotne rozbudowy na cele handlowe. Z treści odwołania wynika jednoznacznie, czego potwierdzeniem jest także następnie wniesiona skarga, że Spółdzielnia [...] zakres nałożonych obowiązków na inwestorów uwidoczniony w treści decyzji organu I instancji z [...] lipca 2012 r., uznała za niewystarczający i niezgodny z prawem. Tymczasem po rozpoznania tego odwołania WINB uchylając zaskarżoną odwołaniem decyzję umorzył postępowanie organu I instancji w całości. Oznacza to, że organ odwoławczy uznał, że na inwestorów nie można nałożyć, wobec uzyskanej uprzednio decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, żadnych obowiązków w ramach prowadzonego postępowania naprawczego. Stanowisko WINB, wedle którego w przedmiotowej sprawie nie byłaby dopuszczalna decyzja reformatoryjna, gdyż dotknięta byłaby ona wadą rażącego naruszenia prawa (s. 5 zaskarżonej decyzji) zostało sformułowane bez jakiejkolwiek analizy i odniesienia się do konstrukcji ograniczającej swobodę organu odwoławczego w wyborze rozstrzygnięcia, jaka została sformułowana w postaci zakazu reformationis in peius w art. 139 K.p.a. Analiza akt administracyjnych, wniesionego odwołania i skargi wskazuje, że skarżąca zwalcza legalność rozbudowy budynku inwestorów i przeznaczenia poddasza na cele handlowe, zlokalizowanego w sąsiedztwie działki skarżącej Spółdzielni. Uchylenie przeto, w wyniku wniesionego odwołania Spółdzielni, decyzji PINB, która jednak nakładała na inwestorów pewne obowiązki – wykonania robót budowlanych od strony działki należącej do Spółdzielni, uznać należy za decyzję "na niekorzyść strony odwołującej się" w rozumieniu art. 139 K.p.a. Podjęcie takiej decyzji przez WINB wymagało, w ocenie Sądu, przekonywującego wywodu, że decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zaskarżona decyzja takiego uzasadnienia nie zawiera, czym uchybiono obowiązek prawidłowego uzasadnienia podjętej decyzji, wynikający z dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. (odpowiednie stosowanie w postępowaniu odwoławczym przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji).
WINB jest zresztą niekonsekwentny, gdy chodzi o ocenę skutków pozostawania w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dla dopuszczalności prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Upb. Decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...] wydaną w granicach tej samej sprawy WINB uchylił decyzję PINB z [...] stycznia 2010 r. nr [...] nakładającą na C. C. i L. C. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, a sprawę przekazał organowi do ponownego rozpatrzenia. Wydana wówczas przez organ odwoławczy decyzja została oparta na dyspozycji art. 138 § 2 K.p.a., a organ odwoławczy wyrażał pogląd o konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego w ramach postępowania naprawczego w trybie art. 51 Upb odnośnie prawidłowości wykonanych robót budowlanych. W tym samym czasie, gdy WINB wydawał decyzję kasatoryjną, pozostawało w obrocie prawnym pozwolenie na użytkowanie udzielone inwestorom decyzją PINB z [...] maja 2005 r. WINB wydając zaskarżoną decyzję odstąpił od swego poglądu wyrażonego w decyzji kasacyjnej z [...] marca 2011 r., czym uchybił regule ujętej w art. 110 K.p.a. – regule związania doręczoną decyzją.
Argumentacja organu odwoławczego sprowadziła się do wykorzystania w sprawie poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2012 r. II OSK 1009/11, gdzie poddano analizie skutki, jakie powoduje dla dopuszczalności prowadzenia postępowania naprawczego, pozostająca w obrocie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Nie negując w żadnym stopniu wyrażonych w przywołanym wyroku wywodów, jakkolwiek zaznaczyć należy, co zresztą organ przyznał, że Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił w nim możliwość prowadzenia postępowania naprawczego, nawet przy pozostającym w obrocie pozwoleniu na użytkowanie, to WINB, w ocenie Sądu, nie uwzględnił w dostatecznym stopniu realiów sprawy, w której orzekał. W szczególności odnosi się to do, jak uprzednio wskazano, własnej decyzji kasacyjnej z [...] marca 2003 r., jak i zapadłych w granicach sprawy prawomocnych wyrokach WSA w Rzeszowie – II SA/Rz 478/04 z 15 lipca 2005 r. oraz II SA/Rz 519/05 z 22 lutego 2006 r. Wspomnianymi wyrokami uchylono decyzje organów nadzoru budowlanego I i II instancji w zakresie nałożenia na inwestorów obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz uchylono decyzje w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Znamienne, że PINB wydawał pozwolenia na użytkowanie, gdy toczyło się już postępowanie sądowoadministracyjne, w którym zakwestionowane były decyzje umożliwiające inwestorom wznowienie prowadzonych robót budowlanych, przy uprzednim wyeliminowaniu z obrotu prawnego pozwolenia na budowę. Nie licząc się z wynikiem toczących się postępowań sądowoadministracyjnych odnośnie legalności decyzji podjętych na podstawie przepisów art. 51 Upb wydano pozwolenie na użytkowanie, a obecnie zaskarżona decyzja zdaje się konserwować stan sprawy, bez oglądania się na skutki, jakie spowodowały prawomocne wyroki tut. WSA zapadłe w jej granicach.
Sąd podkreśla, że zadaniem sądów administracyjnych jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy posiadaniu zaś uprawnień orzeczniczych, których zakres przedmiotowy wyznacza m.in. art. 135 Ppsa, rolą sądu będzie takie wyrzeczenie, które przywróci stan sprawy uznawany przez ten sąd za legalny. W decyzji PINB z [...] listopada 2004 [...] zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, utrzymanej w mocy decyzją WINB z [...] kwietnia 2005 r. [...], wyraźnie organ I instancji naprowadził, że do użytkowania obiektu, będzie można przystąpić po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. W ocenie Sądu wydanie następnie przez PINB [...] maja 2005 r. [...] pozwolenia na użytkowanie rozbudowy pawilonu handlowego z przeznaczeniem poddasza na cele mieszkalne, było następstwem wymienionych powyżej decyzji organów nadzoru budowlanego o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego na rozbudowę tego obiektu. Innymi słowy pozwolenie na użytkowanie z [...] maja 2005 r. zostało wydane w oparciu o decyzję PINB z [...] listopada 2004 r. utrzymanej następnie w mocy decyzją WINB z [...] kwietnia 2004 r. Ta okoliczność jest zresztą podniesiona w uzasadnieniu decyzji PINB z [...] maja 2005 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie. Skoro zatem decyzje organów nadzoru budowlanego, w oparciu o które zostało wydane pozwolenie na użytkowanie, zostały prawomocnie uchylone z obrotu prawnego wyrokiem WSA w Rzeszowie II SA/Rz 519/05, to zachodzi w ocenie Sądu podstawa do wznowienia postępowania, ujęta dyspozycją art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Zgodnie z cyt. przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu taki stan ma miejsce w przedmiotowej sprawie, a decyzja PINB z [...] maja 2005 r. o pozwoleniu na użytkowanie została podjęta w granicach sprawy, której dotyczy rozpoznawana skarga Spółdzielni [...]. Prawomocne wzruszenie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, powoduje że wydane w oparciu o taka decyzję pozwolenie na użytkowanie dotknięte jest naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Zobowiązywało to Sąd w konsekwencji do uchylenia decyzji PINB z [...] maja 2005 r. Uchylenie tej decyzji czyni bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 51 Upb.
Ponownie rozpatrując sprawę WINB rozpozna wniesione odwołanie, uwzględniając wykładnię przepisów prawa dokonaną w niniejszym wyroku, w razie jego uprawomocnienia się oraz uprzednich wyroków tut. Sądu wydanych w granicach tej sprawy. Organ zwróci uwagę na konieczność przestrzegania ustawowych terminów załatwiania sprawy – lektura akt wskazuje, że po wydaniu wyroku II SA/Rz 519/05 i doręczeniu akt WINB 25 maja 2006 r. decyzja organu nadzoru budowlanego w sprawie zapadła dopiero [...] stycznia 2010 r. Okoliczność ta dowodzi znacznej przewlekłości w prowadzeniu postępowania tej sprawie.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 § 1 w zw. z art. 205 § 1 Ppsa uwzględniając wniosek pełnomocnika strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrok opatrzono klauzulą ochrony tymczasowej na podstawie art. 152 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło