II SA/Rz 1593/14

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uregulowania stosunków wodnych postanawia ustanowić dla skarżącego adwokata. Wyrokiem z dnia 20 maja 2015 r. WSA w Rzeszowie oddalił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...]. Po doręczeniu uzasadnienia wyroku, skarżący, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że nie stać go na zlecenie prowadzenia sprawy adwokatowi z wyboru, który musi sporządzić skargę kasacyjną. Jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną, opiekującą się wymagającą całodobowej opieki matką (78 lat, po udarze, niedowład kończyn) i uczącą się córką. Miesięcznie do dyspozycji mają 1970 zł (skarżący - świadczenie pielęgnacyjne 520 zł, emerytura matki – 1200 zł, alimenty córki – 250 zł), z czego na zakup leków przeznaczają ok. 450 zł (z tego ok. 300 zł na leki dla matki, a 150 zł dla skarżącego i będącej alergikiem córki), wyżywienie ok. 900 – 1000 zł, opłaty za media – ok. 350 zł, zakup odzieży, obuwia, środków czystości – ok. 200 zł, edukację córki (w tym dojazdy do szkoły) – 200 zł, podatek rolny – 40 zł. Ponieważ posiadane środki często okazują się niewystarczające, muszą pożyczać pieniądze od rodziny. Jako posiadany przez nich majątek skarżący wykazał położony na 18-arowej działce dom o pow. 60 m² (stanowiący własność córki) oraz odłogowane nieruchomości rolne o łącznej pow. 4 ha (należące do matki i córki). Jego samego obciąża zadłużenie w funduszu alimentacyjnym na kwotę 48 tys. zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2014 r. przyznano już skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych (pkt I). Rozciąga się ono na całe postępowanie objęte skargą, stąd ponawianie wniosku w tym zakresie jest zbędne. Ponieważ postanowieniem tym odmówiono jednocześnie skarżącemu ustanowienia adwokata (pkt II), rozpoznanie ponowionego w tym zakresie wniosku następuje w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne; do zastosowania tego przepisu uprawnia regulacja art. 258 § 3 tej ustawy, nakazująca odpowiednie stosowanie do zarządzeń i postanowień referendarza sądowego przepisów dotyczących zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu (zgodnie z art. 259 § 3 tej ustawy, wymienione postanowienie referendarza z dnia 29 grudnia 2014 r. ma skutek prawomocnego orzeczenia sądu). Porównanie informacji zawartych w aktualnym wniosku z udzielonymi dla potrzeb rozpoznania poprzednio złożonego prowadzi do stwierdzenia, że generalnie opierają się one na zbieżnych okolicznościach dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej J. M. Nie zmieniły się źródła i wysokość uzyskiwanych przez niego i domowników dochodów. Przy tożsamych rodzajowo wydatkach, obejmujących koszty utrzymania wnioskodawcy oraz pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym matki i córki, nieznacznie zwiększeniu uległy te związane z zakupem żywności (o ok. 100 zł) oraz na zakup leków dla niego i córki (o ok. 50 zł). Wydatki te wyczerpują całość dochodów, a wręcz jak twierdzi skarżący, często okazują się niewystarczające, zmuszając do korzystania z finansowego wsparcia innych członków rodziny. Wśród wydatków tych praktycznie brak jest takich, które można by ograniczyć lub zaniechać w celu poczynienia oszczędności pozwalających na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wzgląd na wiek i stan zdrowia skarżącego oraz osób z którymi zamieszkuje nie pozwala przy tym na uznanie, że struktura ich dochodów i wydatków może ulec w najbliższej przyszłości znaczącej poprawie. W kontekście powyższego nie bez znaczenia pozostaje ciążące na skarżącym znaczne zadłużenie alimentacyjne i brak możliwości jego spłaty. Okoliczności te uzasadniają modyfikację pkt II postanowienia z dnia 29 grudnia 2014 r. i rozszerzenie zakresu już przyznanego mu prawa pomocy z zakresu częściowego na całkowity (obejmujący obok zwolnienia od kosztów sądowych także ustanowienie zastępcy prawnego – adwokata), które warunkowane jest wykazaniem braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 3 i art. 259 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.