II SA/Rz 1593/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-01-04

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, ubiegającej się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazuje na to znaczna nadwyżka comiesięcznych wydatków rodziny nad uzyskiwanymi dochodami, co sugeruje większy niż deklarowany rzeczywisty dochód. Ponadto, wydatek na utrzymanie dwóch samochodów oraz prywatne zobowiązania nie mogą być zaliczone do wydatków koniecznych, a sytuacja materialna wnioskodawczyni budzi wątpliwości, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
G. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej o wymierzeniu kary pieniężnej. Wnioskodawczyni podała, że jej rodzina utrzymuje się z zasiłku rodzinnego, wynagrodzenia męża i dochodu z działalności gospodarczej, która przynosi straty. Wskazała na miesięczne wydatki przekraczające dochody. Dołączyła wyciągi bankowe i deklaracje VAT. Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. G. W. dołączyła do skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że nie jest ich w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w skład której wchodzą mąż i dwie córki (8 i 6 lat). Wymienieni zajmują mieszkanie o pow. 68,2 m.kw. Utrzymują się z zasiłku rodzinnego w wysokości 212 zł, wynagrodzenia za pracę pobieranego przez męża wnioskodawczyni w kwocie 1800 zł oraz dochodu, który uzyskuje ona z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca podkreśliła, że w ostatnim czasie działalność ta przynosi duże straty, co prowadzi do jej zamknięcia. W odpowiedzi na wezwanie o podanie dodatkowych danych strona wskazała, że średni jej miesięczny dochód netto to 175 zł, z kolei dochód netto jej męża to 1286,16 zł. Jako comiesięczne wydatki skarżąca wskazała: 1500 zł – wyżywienie i inne istotne potrzeby, 649,86 zł – utrzymanie mieszkania, 100 zł – telefony i Internet, 400 zł – utrzymanie dwóch samochodów osobowych. G. W. dołączyła też wyciągi z posiadanych przez nią rachunków bankowych z saldem na grudzień 2015 r. wynoszącym: 15,87 zł, 6,52 zł oraz 715,98 zł, jak też wyciąg z rachunku bankowego męża z saldem na grudzień 2015 r. wynoszącym 680,56 zł. Z kolei deklaracje dla podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do października 2015 r. wskazują na aktywność gospodarczą strony. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie strony nie może podlegać uwzględnieniu, bowiem nie wykazała ona - wbrew swym twierdzeniom – że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe stanowi zaś przesłankę przyznania prawa pomocy z częściowym zakresie, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Na konieczność odmownego załatwienia wniosku skarżącej wskazuje okoliczność w postaci znacznej nadwyżki comiesięcznych wydatków rodziny nad uzyskiwanymi przez nią dochodami. Te pierwsze, według wskazań strony, wynoszą ok. 2650 zł, zaś te drugie oscylują wokół kwoty 1673 zł. Powyższa sytuacja w postaci braku równowagi pomiędzy otrzymywanymi przez rodzinę środkami finansowymi a obciążeniami domowego budżetu świadczy najprawdopodobniej o tym, że rzeczywisty dochód rodziny jest większy niż ten deklarowany. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że wydatek na utrzymanie dwóch samochodów nie może zostać, poza jakimiś wyjątkowymi sytuacjami, zaliczony do tzw. wydatków koniecznych w rozumieniu powołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nadto należy także podnieść, że wyciągi z rachunku bankowego wnioskodawczyni wskazują, że spłaca ona kredyt, co do którego celu zaciągnięcia brak jest jakichkolwiek danych. Zasadniczo zaś prywatne zobowiązania stron nie mogą wyprzedzać obowiązku poniesienia należności publicznoprawnych, którymi są np. koszty sądowe. Ponadto, załączone deklaracje na poczet podatku VAT oraz dane zawarte na stronie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (https://prod.ceidg.gov.pl) wskazują na kontynuowanie przez G. W. prowadzonej działalności (brak wpisu o zawieszeniu bądź zakończeniu tejże działalności). Mając powyższe na uwadze uznano, że faktyczna sytuacja materialna skarżącej budzi wątpliwości, które przy rozstrzyganiu w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie mogą przemawiać na korzyść wnioskodawcy. Ubiegający się o pomoc od Państwa winien bowiem na tyle jasno opisać swój stan rodzinny, majątkowy i dochody, by obrazowały one w sposób czytelny jego kondycję finansową. Należy bowiem uwzględnić, że zgodnie z art. 199 P.p.s.a. to strony postępowania sądowego mają obowiązek poniesienia kosztów tego postępowania. Instytucja prawa pomocy jest więc wyjątkiem od powyższego, którego zastosowanie w danym przypadku nie może prowadzić do jej nadużycia. Pula środków publicznych przeznaczonych na sfinansowanie udzielanego stronie wsparcia jest ograniczona, co nakazuje dokonywanie oceny w powyższym przedmiocie z należytą ostrożnością. Ostrożność ta nie pozwala na przychylenie się do żądania wnioskodawczyni w razie, gdy opisane przez nią okoliczności odnoszące się do jej stanu materialnego są wątpliwe. Z przedstawionych względów postanowiono o odmowie przyznania G. W. prawa pomocy, co znajduje podstawę w art. 257 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło