II SA/Rz 1596/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: przewodniczący - sędzia WSA Ewa Partyka /spr./ sędziowie - sędzia WSA Elżbieta Mazur-Selwa sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o wyłączenie referendarza sądowego Agaty Kosowskiej-Dudzik od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.B. na decyzję [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały - p o s t a n a w i a - odmówić wyłączenia referendarza sądowego Agaty Kosowskiej-Dudzik. W piśmie z dnia 21 grudnia 2017 r. M.B. zawarł wniosek o wyłączenie od rozpoznania wniosku o przyznanie mu prawa pomocy referendarza sądowego Agaty Kosowskiej-Dudzik. W ocenie wnioskodawcy zachodzi wobec w/w okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie w rozumieniu art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 poz. 1369 z późn. zm. – zwana dalej: "Ppsa"). Jak wskazał wnioskodawca, referendarz ta posiada do niego negatywny stosunek. Rozpoznając pierwszy wniosek M.B. o przyznanie prawa pomocy w dniu [...] stycznia 2014 r., jego zdaniem celowo obniżyła o połowę wysokość wpisu od skargi w sprawie II SA/Rz 1596/14 (100 zł zamiast 200 zł), a następnie nie chciała wyjaśnić tej sytuacji. Obecnie wykorzystując fakt kierowania do skarżącego nieczytelnych wezwań, oddala wszystkie wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy pomimo, że doskonale zna jego trudną sytuację materialno-bytową. Zdaniem wnioskodawcy powyższe świadczy o tym, że referendarz "wspiera osoby, które pozbawiły go dachu nad głową i wszelkich rzeczy, które posiadał". Skarżący podniósł nadto, że inne wojewódzkie sądy administracyjne dotąd zawsze przyznawały mu prawo pomocy. Negatywnego nastawienia referendarza sądowego M.B. upatruje również w wypowiedziach innych osób zatrudnionych w tut. Sądzie. W dniu 21 grudnia 2017 r. referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik złożyła do akt oświadczenie, że nie zachodzą wobec niej żadne z okoliczności wyłączenia od rozpoznania wniosku z mocy ustawy określone w art. 18 Ppsa, jak również okoliczności określone w art. 19 Ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 19 Ppsa, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 (zawierającym przyczyny wyłączenia od rozpoznania sprawy z mocy ustawy – przypis Sądu), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Z mocy art. 24 § 1 Ppsa, przepis ten stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, stosownie do treści art. 22 § 2 Ppsa, poprzedza złożenie przez niego wyjaśnień. Powyższe regulacje mają na celu przede wszystkim zapewnienie bezstronności referendarza sądowego i eliminację wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnego rodzaju powiązań (np. osobistych, służbowych) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sprowadza się zatem do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu w rozpoznawaniu określonej sprawy. Każda bowiem czynność, w tym orzeczenie referendarza sądowego, powinno być oparte na w pełni zobiektywizowanych przesłankach i podjęte bez jakichkolwiek uprzedzeń do strony postępowania. Zdaniem Sądu, przedstawionych na uzasadnienie wniosku okoliczności nie można uznać za mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności referendarza sądowego. Nie wskazują one bowiem na jakiekolwiek uprzedzenia wobec skarżącego. Nie odnoszą się do faktów (obiektywnych i możliwych do weryfikacji okoliczności), lecz subiektywnych i niczym niepopartych przypuszczeń wnioskodawcy. Wniosek skarżącego ogranicza się w istocie do szeregu twierdzeń, których w żaden sposób nie uzasadnia. Wniosek ten zawiera m.in. stwierdzenia, że referendarz sądowy celowo oddala wszystkie jego wnioski o przyznanie prawa pomocy, wykorzystuje fakt kierowania nieczytelnych wezwań do skarżącego, inne wojewódzkie sądy administracyjne dotychczas zawsze przyznawały mu prawo pomocy, referendarz zna bardzo dobrze jego trudną sytuację, a mimo wszystko wspiera innych uczestników postępowania. Skarżący nie wyjaśnia, na czym miałaby polegać celowość działań referendarza oraz nieczytelność kierowanych do niego wezwań. Nie wskazuje również w jaki sposób referendarz sądowy wspiera innych uczestników postępowania. Sytuację materialno-bytową skarżącego referendarz sądowy zna i ocenia na podstawie akt konkretnej sprawy. Fakt, że dotychczas inne sądy przyznawały skarżącemu prawo pomocy nie może stanowić okoliczności podważającej merytoryczną ocenę dokonaną przez referendarza, ani tym bardziej wskazywać na brak bezstronności, czy też negatywne nastawienie referendarza do jego osoby, bowiem tut. Sąd nie posiada informacji o okolicznościach tych spraw, ani sytuacji skarżącego jaka została tym sądom przedstawiona. Również wypowiedzi innych pracowników tut. Sądu w żaden sposób nie mogą świadczyć o negatywnym nastawieniu referendarza do skarżącego. Zaprezentowane we wniosku argumenty w dużej mierze stanowią próbę podważenia merytorycznej zasadności czynności referendarza, które można kwestionować w drodze środków zaskarżenia służących od wydawanych przez niego zarządzeń i postanowień, czyli sprzeciwu. Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza sądowego w rozumieniu art. 19 Ppsa nie mogą być uznane kwestie subiektywnego poczucia strony o tym, że referendarz sądowy nieprawidłowo proceduje przy podejmowaniu rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy. Analizując akta sprawy Sąd nie dopatrzył się choćby pozoru osobistego i negatywnego nastawienia referendarza sądowego wobec skarżącego, czy też innych uczestników postępowania. Z tego względu wniosek, jako pozbawiony podstaw faktycznych, podlegał oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji postanowienia, stosownie do art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i 2 i art. 24 § 1 Ppsa.