II SA/Rz 1603/14

WyrokWSA w Rzeszowie2015-06-11

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Ewa Partyka, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, wydana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która stanowi podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy, może być uznana za legalną, jeśli nie wykazano w sposób obiektywny znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 i nie odniesiono się do ustaleń raportu o oddziaływaniu na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje organów administracji, uznając, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska naruszył przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, odmawiając uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia bez wykazania znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 i bez odniesienia się do ustaleń raportu. Brak wykazania takiego oddziaływania uniemożliwiał zastosowanie zasady ostrożności jako podstawy odmowy.
Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i studni. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia ze względu na lokalizację inwestycji w obszarze Natura 2000 i potencjalne znaczące negatywne oddziaływanie na środowisko. Wójt Gminy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły wydania decyzji o warunkach zabudowy, opierając się na postanowieniu RDOŚ. Skarżąca kwestionowała ustalenia faktyczne dotyczące wpływu inwestycji na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, a także postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]; II. uchyla postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej E. K. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi E. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (dalej: "SKO" lub "Kolegium") z dnia [...] września 2014 r. nr [...], wydana w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia 4 stycznia 2010 r., uzupełnionym w dniu 25 lutego 2010 r., E. K. zwróciła się do Wójta Gminy [...] o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowy studni kopanej na działce nr 61/5 położonej w miejscowości K. Z uwagi na fakt, że planowana inwestycja zlokalizowana jest w obszarze Natura 2000 i może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, postanowieniem z dnia [...] marca 2010 Wójt nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia właściwemu miejscowo Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska wyszczególnionych dokumentów, celem stwierdzenia braku potrzeby lub konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska [...] (dalej: "RDOŚ") odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Podał, że miejsce planowanej inwestycji zlokalizowane jest w granicach obszaru specjalnej ochrony PLC180001, funkcjonującego na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. z 2000 r. Nr 229, poz. 2313 z późn. zm.) oraz obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Bieszczady 2000. Obszary te maja wspólną granicę, posiadają największą liczbę przedmiotów ochrony, w tym bardzo dużą grupę gatunków priorytetowych dla UE. Stanowią najwartościowszy obszar Natura 2000 na [...], jeden z najcenniejszych obszarów w Polsce i jedną z najwartościowszych w Europie ostoi fauny puszczańskiej ze wszystkimi wielkimi drapieżnikami, chronionymi gadami, płazami oraz jedną z pięciu wolnożyjących w Polsce populacji żubra. W granicach tego obszaru stwierdzono gniazdowanie ok. 150 gatunków ptaków, w tym co najmniej 38 gatunków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej oraz 13 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt. Tereny nieleśne w ostoi [...] PLC180001 zajmują ok. 13% powierzchni tego obszaru, decydując o jego unikatowości. Postępujące zaś zagrożenie stanowi dla niego presja budownictwa, sukcesywnie zajmującego kolejne otwarte przestrzenie, użytkowane poprzednio najczęściej jako łąki i pastwiska, realizowana najczęściej w sposób chaotyczny. Działka nr 61/5 wraz z najbliższym otoczeniem stanowi tereny niezabudowane, stanowiące zwarty kompleks łąk, które jak wskazuje inwentaryzacja przyrodnicza opracowana przez Instytut Ochrony Przyrody PAN [...], stanowi przeciętnie zachowane siedlisko przyrodnicze – niżowe i górskie świeże łąki użytkowanie ekstensywnie, które swoim zasięgiem obejmuje niemal cała powierzchnię działki. W promieniu 1 km od miejsca planowanej inwestycji zlokalizowane są dwie strefy ochrony orła z rodzaju Aquila. Obecnie w terenie tym nie funkcjonują przedmiotowe strefy, jednak fakt likwidacji stref ochrony orlika krzykliwego nie jest równoznaczny z wycofaniem się go z tego terenu. Jest on bowiem gatunkiem silnie przywiązanym do miejsca gniazdowego i z roku na rok zajmuje te same gniazda, a jeśli buduje nowe to blisko poprzednio zajmowanych. Ponadto oględziny działki wykazały, że działka nr 61/5 jest nieuzbrojona i wbrew wnioskowi, nie prowadzi do niej droga wewnętrzna, a zatem realizacja wnioskowanego obiektu wiązałoby się z wykonaniem całej infrastruktury technicznej i bezpowrotną utrata fragmentu siedliska. Co również istotne, planowana inwestycja nie nawiązywałyby do linii zabudowy istniejących w sąsiedztwie budynków i stanowiłaby element rozpraszający zabudowę. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Wójt Gminy [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia, z uwagi na naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") w zakresie braku zgodności z przepisami odrębnymi, wskazanymi w ww. postanowieniu RDOŚ. Wydanie pozytywnej dla inwestora decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 – 5 u.p.z.p. W opisywanej sprawie nie zachodzi warunek zgodności wnioskowanej decyzji z przepisami odrębnymi, co szczegółowo wyjaśnił RDOŚ, a zatem organ był zobowiązany do wydania decyzji odmownej. W odwołaniu od tej decyzji E. K. wskazała na błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Jej zdaniem organ bezpodstawnie uznał, że planowana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co z kolei skutkowało przyjęciem, że wnioskowana decyzja jest niezgodna z przepisami odrębnymi. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2014 r. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżona decyzję Wójta Gminy [...], podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Ponieważ działka nr 61/5 położona jest w obszarze Natura 2000 Wójt zasadnie i w pełni legalnie nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia wyszczególnionych dokumentów RDOŚ i w konsekwencji uzależnił ustalenie warunków zabudowy od uzgodnienia wnioskowanej decyzji w ww. organem ochrony środowiska. Zdaniem Kolegium postanowienie RDOŚ z dnia [...] kwietnia 2014 r. odpowiada prawu, a jego uzasadnienie w sposób kompleksowy wyjaśniło, dlaczego planowana inwestycja naruszałaby przepisy ochrony przyrody. Wobec powyższego kwestionowaną decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy z powodu niezgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi uznać należało za odpowiadającą prawu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie E. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy [...], uchylenie postanowienia RDOŚ z dnia [...] kwietnia 2014 r., a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Powtarzając argumentację sformułowaną we wniesionym wcześniej odwołaniu zakwestionowała legalność zarówno samego przyjęcia, że planowana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie zobowiązanie do przedstawienia dokumentacji RDOŚ celem uzyskania pozytywnego stanowiska tego organu, jak i wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji. Zaskarżone rozstrzygnięcia podjęto bowiem na skutek stanu faktycznego ustalonego niezgodnie z regułami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.", co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego uznania, że wnioskowana decyzja narusza przepisy odrębne, w szczególności ochrony środowiska, i wydanie decyzji pozytywnej jest w rozpatrywanej sprawie niemożliwie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, co spowodowało konieczność jej uwzględnienia. W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego była w niniejszym postępowaniu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] wydana w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, w ramach której przewidziano: budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę zbiornika bezodpływowego na ścieki bytowe, budowę studni kopanej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ewidencji 61/5 w miejscowości K. Organy obu instancji odmawiając wydania na rzecz wnioskodawczyni – E. K. – decyzji pozytywnej oparły swe rozstrzygnięcia na treści postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] (zwany dalej RDOŚ) z dnia [...] kwietnia 2014 r., o nr [...]. Postanowienie to wydano na podstawie art. 98 ust. 1, 3, 7 8 i art. 99 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.; zwana dalej ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku) i art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.). Na mocy tego postanowienia RDOŚ postanowił odmówić uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, co w ostatecznym rezultacie musiało przełożyć się na końcowy wynik postępowania w sprawie warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni identyfikuje swoje stanowisko z poglądem WSA w Rzeszowie wyrażonym w wyroku z dnia 20 marca 2012 r. o sygn. akt II SA/Rz 1111/11, iż postanowienie RDOŚ wydane na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jest postanowieniem wydanym w granicach sprawy, w której zapadła decyzja wójta o odmowie ustalenia warunków zabudowy oraz decyzja SKO utrzymująca ją w mocy. Dlatego też Sąd stosując art. 135 p.p.s.a. powinien oceniać legalność postanowienia RDOŚ, na które w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć powołały się w/w organy uzasadniając odmowę ustalenia warunków zabudowy. Do tego wniosku przekonuje WSA także regulacja art. 100 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, która stanowi wyraźnie, iż postanowienie oparte o art. 98 ust. 1 tej ustawy, wiąże organ właściwy do wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy, czyli m.in. decyzji o warunkach zabudowy obejmującej przedsięwzięcie lokalizowane na obszarze Natura 2000. Na skutek obowiązywania tej normy, postanowienie RDOŚ zasadniczo kształtuje rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenie warunków zabudowy. W konsekwencji, brak sądowej kontroli postanowienia uzgodnieniowego nie pozwalałby odpowiedzieć na pytanie czy publiczne prawa podmiotowe skarżącej zostały przez organy naruszone odmową wydania decyzji, od której zależy realizacja jej inwestycji. Innymi słowy, sądowa kontrola aktów wójta i SKO nie może w rozpatrywanym przypadku sprowadzać się tylko i wyłącznie do ustalenia czy odpowiadają one w myśl art. 100 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku treści postanowieniu RDOŚ. Działania kontrolne sądu muszą wejść głębiej i obejmować kluczowe w niniejszej sprawie postanowienie Organu uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia. Dlatego też, aby w pełni urzeczywistnić założenia sądowej kontroli administracji publicznej należało w niniejszej sprawie. odpowiedzieć na pytanie czy postanowienie RDOŚ wydane na podstawie art. 98 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku odpowiada konstytucyjnej zasadzie praworządności. RDOŚ przy wydawaniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014 r., o nr [...], obowiązany był kierować się treścią art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Powołany przepis wymaga od organu aby niezależnie od wymagań określonych w K.p.a. zawarł w uzasadnieniu postanowienia uzgodnieniowego dwa rodzaje informacji tj.: 1) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa; 2) informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). W niniejszej sprawie niebagatelną rolę odgrywa przepis mówiący o obowiązku poinformowania stron postępowania o tym, w jaki sposób RDOŚ wziął pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnił ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Według składu orzekającego WSA art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku należy rozpatrywać łącznie z normą wyrażoną w art. 98 ust. 3 tej ustawy. Otóż w myśl art. 98 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, i jeżeli nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, regionalny dyrektor ochrony środowiska odmawia uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. RDOŚ nie może odmówić uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia jeżeli ocena oddziaływania tego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 nie pozwala na stwierdzenie znaczącego negatywnego oddziaływania. Należy w tym miejscu dodać, że ustawodawca zdefiniował w art. 3 pkt 17 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku termin – znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000, stwierdzając, że należy pod nim rozumieć oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące: a) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub b) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub c) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. O tym czy przedsięwzięcie znacząco negatywnie oddziaływuje na obszar Natura 2000, mogą przesądzać jedynie wyniki oceny oddziaływania przedsięwzięcia na ten obszar a w szczególności ustalenia wyrażone w raporcie. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z zasadniczych dowodów występujących w procedurze przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zaś jego głównym celem jest ułatwienie ustalenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport stanowi merytoryczne opracowanie, na podstawie którego formułuje się twierdzenia dowodowe dotyczące wpływu planowanego przedsięwzięcia na wymagające ochrony elementy środowiska naturalnego. Treść raportu ma znaczenie decydujące dla kwestii uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia o czym świadczy obowiązek RDOŚ w zakresie uzasadnienia postanowienia polegający na poinformowaniu, o tym w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie – art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo zastosuje normę zawartą w art. 98 ust. 3 ustawy udostępnianiu informacji o środowisku, czyli odmówi ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia, gdy zdoła wykazać, że pozytywny dla inwestycji raport zawiera błędy metodologiczne, a więc że płynące z jego treści ustalenia nie mogą przekonywać za dokonaniem uzgodnienia. Twierdzenia podważające ustalenia raportu będę wówczas przekonujące, gdy zostaną oparte na przeprowadzonym przez organ postępowaniu wyjaśniającym. Nie sposób zakwestionować ustaleń raportu nie przeprowadzając na tą okoliczność stosowanego dowodu (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 2 lipca 2012 r., sygn. II SA/Rz 249/12). Obowiązek poszerzenia uzasadnienia postanowienia o informację wymienione w art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ma na celu zobowiązanie RDOŚ do uwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy, treści tak znaczącego dla postępowania w przedmiocie oceny dowodu jakim jest raport, w tym również proponowanych przez autora raportu warunków obniżających ryzyko negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia. Jego ustalenia mają odgrywać w postępowaniu w przedmiocie oceny znaczenie realne a nie iluzoryczne, gdyż w innymi wypadku nałożenie na inwestora obowiązku jego opracowania i przedłożenia traciłoby znaczenie normatywne, którego z oczywistych powodów utracić nie może. Mając na względzie powyższe ustalenia należało stwierdzić, iż RDOŚ naruszył w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy przepisy art. 98 ust. 3 i art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, bowiem w uzasadnieniu postanowienia uzgodnieniowego nie poinformował o tym, w jaki sposób wziął pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnił ustalenia zawarte w pozytywnym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; odmawiając dokonania uzgodnienia nie wykazał ów organ w sposób obiektywny, że przedłożony raport zawiera błędy metodologiczne. Dopiero jednoznaczne udowodnienie przez Organ, iż wnioski raportu pozytywnego dla przedsięwzięcia są błędne a tym samym, że wbrew jego treści inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, uzasadniałoby stosowanie przepisu art. 98 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez przyjęcie, że całokształt wniosków płynących z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 potwierdza stan, któremu ustawa nakazuje przeciwdziałać (art. 2 pkt 17 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Należy przypomnieć, że strona skarżąca zobowiązana do tego stosownym postanowieniem GDOŚ, przedłożyła dokument pt.: Raport oddziaływania na środowisko. Z jego ustaleń wynika, że żaden element środowiska nie ucierpi znacząco na skutek projektowanej inwestycji, ani w czasie trwania samej budowy, ani po jej zakończeniu, w czasie normalnego użytkowania (zob. Raport s. 127). Organ uzgodnieniowy do tych wniosków nie odniósł się a tym samym również im nie zaprzeczył, tak jak wymagały od niego obowiązujące przepisy. RDOŚ uzasadnił odmowę uzgodnienia postulatami płynącymi z zasady ostrożności. Stwierdzono, że realizacja przedmiotowego budynku stanowić będzie element rozpraszający zabudowę i pociągnie za sobą konieczność wykonania dojazdu, co oprócz dodatkowego zajęcia terenu przyczyni się do udostępnienia obszaru łąk do dalszej zabudowy. Podkreślono również, iż budynek i należąca do niego infrastruktura spowoduje bezpowrotną utratę fragmentu siedliska w postaci łąki. RDOŚ dlatego także nie uzgodnił warunków realizacji przedsięwzięcia bo nie miał pewności, że nie pogorszy ona stanu siedlisk przyrodniczych oraz nie wpłynie negatywnie na gatunki stanowiące przedmiot ochrony obszarów Natura 2000. Do argumentów służących Organowi za odmowę pozytywnego uzgodnienia włączyć wypada także wyrażone w postanowieniu zdanie o niewskazaniu przez wnioskodawcę na mapie potencjalnych terenów żerowych ptaków drapieżnych. Z tych przyczyn oraz kierując się zasadą ostrożności oraz zasadą działania zapobiegawczego stwierdzono, że realizacja przedsięwzięcia spowoduje znacząco negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000. Po pierwsze, nie sposób twierdzić, że wnioskodawczyni w ogóle nie zareagowała na skierowane do niej wezwanie o przedstawienie na załączniku graficznym zasięgu oddziaływania inwestycji w tym wskazanie obszaru, który w wyniku realizacji inwestycji utraci walory dogodnego terenu żerowiskowego dla orlika krzykliwego oraz orła przedniego (pkt 3 postanowienia RDOŚ z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...]). Ta kwestia stanowiła przedmiot wyjaśnień udzielonych przez przedstawiciela [...] Towarzystwa Ornitologicznego załączonych do pisma skarżącej z dnia 5 listopada 2013 r., w których stwierdzono, że nie zaobserwowano żerowisk i tym samym nie zaznaczono ich na przygotowanej do uzupełnienia mapie. Zaznaczono na niej jedynie obserwacje orlików krzykliwych nad lasami i przelot bez wyraźnych oznak żerowania orła przedniego. Twierdzenia te ponowiono w odpowiedzi skarżącej z dnia 30 grudnia 2013 r. Skoro więc kierując się wyznaczonym zakresem Raportu skarżąca odpowiada, że poza obszarem planowanej inwestycji zaobserwowano jedynie przemieszczenie się w/w ptaków drapieżnych i nie zaobserwowano terenów żerowiskowych i dlatego ich nie zaznaczono, to nie można zrozumieć stanowiska Organu uzgodnieniowego o tym, że pomimo wezwania o wskazanie na mapie potencjalnych terenów żerowiskowych informacji takiej nie przedstawiono. Złożone przez skarżącą informacje o braku na obszarze oddziaływania inwestycji potencjalnych terenów żerowych ptaków drapieżnych w postaci pisma z dnia 5 listopada 2013 r. oraz z dnia 30 grudnia 2013 r. były zdaniem WSA wystarczające do tego aby usunąć ewentualne wątpliwości RDOŚ co do tej kwestii. Dlatego podana przyczyna nie mogła stanowić o braku prawnych możliwości dokonania pozytywnego dla skarżącej uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia. Nie wykazano aby obiekty skarżącej z racji oddziaływania na obszary terenów żerowisk ptaków drapieżnych mogły pogorszyć stan siedliska gatunku zwierząt, dla których obszar Natura 2000 został ustanowiony (art. 98 ust. 3 w związku z art. 3 pkt 17 lit. a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Po drugie, jako argument za nieuzgodnieniem przedsięwzięcia uznano rozproszenie zabudowy jakie według RDOŚ nastąpi w wyniku jego lokalizacji na obszarze Natura 2000. Wskazując na tą możliwość nie wyjaśniono jednak w jaki sposób rozproszenie zabudowy może negatywnie znacząco wpłynąć na obszar Natura 2000. Zdaniem WSA, Organ wskazując na podstawę nieuzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia każdorazowo winien powiązać tą podstawę w definicją znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, jaką podaje powołany wyżej art. 3 pkt 17 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Ma to na celu właściwe skontrolowanie przyjętych ustaleń. Poza tym, argument tego rodzaju jak rozproszenie zabudowy nie może przekonywać do wydanego rozstrzygnięcia skoro jest na tyle ogólny (nie wyjaśniono dlaczego takie rozproszenie nastąpi skoro obiekt jest lokalizowany w pobliżu istniejących już zabudowań i w pobliżu drogi publicznej), że może stanowić podstawę odmowy uzgodnienia każdej inwestycji planowanej na terenie obszaru Natura 2000. Każde przedsięwzięcie wpływać będzie w mniejszym lub większym stopniu na rozproszenie zabudowy. Rola RDOŚ polegała w niniejszym postępowaniu na wykazaniu, że to rozproszenie jest realne a ponadto wypełnia choćby jedną z przesłanek znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. Po trzecie, wskazano w uzasadnieniu postanowienia, że budynek mieszkalny wraz z infrastrukturą spowoduje bezpowrotną utratę fragmentu siedliska w postaci łąk. RDOŚ wskazując na tą okoliczność wbrew wymogom płynącym z art. 98 ust. 3 w związku z art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, nie przedstawił w jaki sposób wziął pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnił te ustalenia raportu, które mają pozwolić w praktyce na uniknięcie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. Organ przyjmując za udowodnione twierdzenie o negatywnym wpływie inwestycji na siedlisko przyrodnicze, nie rozważył a tym samym nie zakwestionował przedstawionych w raporcie warunków realizacji inwestycji, które według autora raportu, pozwolą uchronić siedlisko przyrodnicze [...]. Nie odnosząc się do tych propozycji, nie podważono twierdzeń autora raportu o tym, że utrata siedliska i jego wartości poprzez dotrzymanie proponowanych przez niego warunków i wymogów, będzie skrajnie niewielka i bez znaczącego oddziaływania dla jego zachowania w obszarze Natura 2000. Dlatego też, wobec nie wykazania w niniejszej sprawie, że inwestycja skarżącej znacząco negatywnie oddziaływuje na obszar Natura 2000, przy jednoznacznie pozytywnych dla tego przedsięwzięcia wynikach złożonego do akt sprawy raportu, nie było podstaw do stosowania przez RDOŚ art. 98 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Brak przesłanek pozwalających mówić o znacząco negatywnym oddziaływaniu, nie pozwalał Organowi uzgodnieniowemu powoływać się w swym postanowieniu na zasadę przezorności. Skoro RDOŚ nie udowodnił istnienia choćby wątpliwości co do negatywnych skutków przedsięwzięcia, to tym samym powoływana przez niego przezorność nie mogła nakazywać w tych okolicznościach wydania rozstrzygnięcia w istocie tamującego dalsze działania inwestycyjne. W pierwszej kolejności należało dokładnie wyjaśnić wszystkie aspekty oddziaływania planowanego obiektu na przyrodę, przy uwzględnieniu treści przedłożonego raportu w zakresie elementów mogących doznać uszczerbku, a dopiero wówczas gdy przedstawione propozycję warunków obniżających ryzyko negatywnego oddziaływania nie dawałyby gwarancji ochronnych można było kierować się zasadą przezorności i odmówić dokonania uzgodnienia. Należy w tym miejscu podkreślić, iż zagrożenie dla obszaru Natura 2000 będzie występować wówczas, kiedy na podstawie rzeczywiście obiektywnych okoliczności nie będzie można wykluczyć, że plan lub przedsięwzięcie będzie oddziaływać na dany teren w istotny sposób (zob. wyrok ETS z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie C-98/03, LEX nr 226059). Dokonane przez RDOŚ ustalenia nie mają przymiotu obiektywności skoro nie odniesiono się w postanowieniu do treści Raportu w części ustalającej warunki ochrony siedliska przyrodniczego i nie wykazano, że przedsięwzięcie może nawet w stopniu prawdopodobnym skutkować negatywnie na miejsca żerowania ptaków drapieżnych. Ponadto to nie wykazano Z tych przyczyn należało stwierdzić naruszenie przez RDOŚ przepisów prawa materialnego w postaci art. 98 ust. 3 i art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, przy niewykazaniu przez Organ znaczącego negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia skarżącej na obszar Natura 2000, w konsekwencji zadecydowała o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Stwierdzone przez Sąd uchybienia w postanowieniu RDOŚ nie pozwalały uznać za legalne opartych na nim decyzji Wójta i SKO. Organy odmawiając ustalenia warunków zabudowy na skutek błędnego postanowienia RDOŚ naruszyły regulacje art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r. poz. 199), stwierdzając, że inwestycja skarżącej nie odpowiada przepisom odrębnym wobec tej ustawy, co miało istotny wpływ na wynik postępowania. Orzekające w sprawie organy ponownie rozpoznając wniosek skarżącej obowiązane będą na zasadzie art. 153 p.p.s.a. uwzględnić dostrzeżone w niniejszym wyroku uchybienia w zakresie błędnej wykładni i błędnego stosowania przepisów prawa materialnego. Przede wszystkim RDOŚ rozstrzygając sprawę oceny wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, powinien uwzględnić w swym rozstrzygnięciu treść przedłożonego raportu w zakresie jakim wskazuje on na warunki umożliwiające zminimalizowanie potencjalnego zagrożenia dla przyrody. Organ nie może pomijać szczególnego obowiązku w zakresie uzasadnienia postanowienia, którym obciąża go art. 99 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Wyłożone względy zadecydowały o uchyleniu wydanych w sprawie rozstrzygnięć na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło