II SA/Rz 161/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-03-18

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym ze względu na swoją trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co wynika z niskiego dochodu i braku innych środków finansowych. Wysokość wpisu sądowego (500 zł) praktycznie wyczerpuje jego dochody, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
J. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia warunków zabudowy terenu. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jego jedynym dochodem jest zasiłek stały w wysokości 529 zł, a majątek ogranicza się do mieszkania i nieruchomości gruntowej bez oszczędności. Wysokość wpisu sądowego wynosiła 500 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu J. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu - postanawia - przyznać skarżącemu J. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J. G. wezwany został do uiszczenia kwoty 500 zł z tytułu wpisu od jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu. W odpowiedzi przedłożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał w nim, że zajmuje mieszkanie o powierzchni 34 m.kw. Jego majątek to także nieruchomość gruntowa o pow. ok. 500 m.kw. Innych składników majątkowych, jak też oszczędności nie posiada. Jedyny dochód to uzyskiwany ze środków pomocy społecznej zasiłek stały w wysokości 529 zł, fakt pobierania którego wynika z dołączonej do wniosku decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 22 marca 2013 r. Decyzja ta wskazuje, że część przyznanego nią świadczenia (30 zł) przekazywana jest na konto Zakładu Gazowniczego, zaś część (110 zł) przekazywana jest na konto Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Ustawodawca uzależnił wsparcie w tym wymiarze od wykazania przez wnioskującego o nie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wynika z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Analizując przedstawione przez skarżącego dane należało uznać, że niewątpliwie spełnia on wskazaną wyżej przesłankę przyznania prawa pomocy. Rozstrzyganie w przedmiocie udzielenia stronie pomocy ze środków publicznych następuje na podstawie porównania jej sytuacji materialnej (na którą składają się uzyskiwane dochody i majątek) oraz najbardziej prawdopodobnych kosztów, z którymi wiąże się konkretne postępowanie. W sytuacji, gdy po zaspokojeniu przez stronę tzw. niezbędnych potrzeb życiowych nie pozostają jej już żadne wolne środki finansowe, istnieją podstawy do odstąpienia od obowiązującej w postępowaniu sądowym zasady, że to strony tego postępowania ponoszą wszystkie związane ze swoim w nim udziałem koszty (art. 199 P.p.s.a.). Jak wynika z oświadczenia złożonego przez J. G., jedynym jego dochodem jest zasiłek stały w kwocie 529 zł. Tymczasem tylko wysokość wpisu od złożonej przez wymienionego skargi, bez którego uiszczenia nie jest możliwe nadanie tej skardze dalszego biegu, wynosi 500 zł. W sprawie może zaś pojawić się obowiązek poniesienia innych jeszcze kosztów na kolejnych etapach postępowania. Mając zatem powyższe na uwadze uznano, że celem zapewnienia stronie prawa do sądu koniecznym jest uwzględnienie jej żądania i zwolnienie od kosztów sądowych. Decydujące dla takiej oceny znaczenie ma bardzo niska wysokość dochodu wnioskodawcy, z którego trudno jest obiektywnie pokryć koszty tzw. niezbędnego utrzymania. Z drugiej strony wzięto pod uwagę dużą wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie – ich obecna wielkość to 500 zł, co wyczerpuje praktycznie całość środków finansowych skarżącego. Z tych względów zwolniono J. G. od kosztów sądowych na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło