II SA/Rz 161/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 28 listopada 2022 r.nr SKO.405.ŚR.2985.1144.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz skarżącego K. N. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Przedmiotem skargi K.N. (dalej: "skarżący") jest wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 33 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej: "k.p.a.") postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "SKO", "Kolegium") z dnia 28 listopada 2022 r. nr SKO.405.ŚR.2985.1144.2022 stwierdzające niedopuszczalność wniesienia odwołania. Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy Prezydent Miasta [...], po rozpoznaniu wniosku K.N. – reprezentowanego przez E. S.A. w L., decyzją z 27 października 2022 r. nr ŚR.8252.224.2022.GR nie przyznał świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad M.N. Odwołanie od tej decyzji złożył K.N. – zastępowany przez E. S.A. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia. Wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię. Wskazanym na wstępie postanowieniem SKO w Tarnobrzegu stwierdziło niedopuszczalność wniesienia odwołania. Powołując się na art. 134 k.p.a. wskazało, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a. albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych przewidzianych art. 30 § 2 k.p.a., lub odwołanie zawiera braki formalne, np. wynikające z art. 64 k.p.a. Niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego ma miejsce także wówczas, gdy dana decyzja czy postanowienie nie podlega zaskarżeniu, a także wtedy, kiedy akt administracyjny nie wszedł do obrotu prawnego wskutek niedoręczenia którejkolwiek ze stron. Podobnie należy traktować sytuację, kiedy odwołanie wnosi podmiot nieumocowany jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Wskazując na unormowania zawarte w art. 32 i art. 33 k.p.a. SKO wskazało, że istnieje możliwość ustanowienia przez stronę pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, jednak muszą przy tym zostać spełnione dwie przesłanki: podmiotowa, tj. można umocować do działania wyłącznie osobę fizyczną posiadającą zdolność do czynności prawnych, oraz należy przedłożyć organowi oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszonego do protokołu. Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie E. jest spółką akcyjną - osobą prawną i nie może być pełnomocnikiem K.N. w sprawie. Nadto w aktach sporawy brak oryginału pełnomocnictwa bowiem E. S.A. nie mogło poświadczyć kserokopii za zgodność z oryginałem samodzielnie. Odwołanie wniesione przez E. S.A. jest niedopuszczalne, bowiem ww. Spółka nie jest stroną postępowania, ani nie może być pełnomocnikiem strony. Skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył K.N. – reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. B. S. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez ich niezastosowanie, tj.: art. 64 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych złożonego odwołania przez przedłożenie stosownego pełnomocnictwa lub własnoręczne jego podpisanie. Wobec powyższych zarzutów zawnioskował o uchylenie postanowienia SKO oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę SKO zawnioskowało o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Jednocześnie wyjaśniło, że Kolegium pismem z 28 listopada 2022 r. wezwało skarżącego do zajęcia stanowiska czy popiera odwołanie wniesione przez E. S.A. W odpowiedzi skarżący wskazał, że popiera odwołanie. W wyniku powyższego SKO w Tarnobrzegu rozpatrując odwołanie K.N. decyzją z 27 grudnia 2022 r. nr SKO.405.ŚR.3720.1293.2022 uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z 27 października 2022 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest oczywiście zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie SKO z dnia 28 listopada 2022 r., nr SKO.405.ŚR.2985.1144.2022 stwierdzające niedopuszczalność wniesienia odwołania. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 134 k.p.a. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W niniejszej sprawie dopuszczalność odwołania w sensie przedmiotowym była oczywista. Jego przedmiotem uczyniono bowiem decyzję administracyjną, podlegającą zaskarżeniu wg ogólnych reguł – art. 127 § 1 k.p.a. Wbrew stanowisku SKO z treści odwołania jasno wynikało, że zostało ono złożone przez stronę postępowania administracyjnego, tj. skarżącego będącego adresatem decyzji Na powyższe jednoznacznie wskazuje jego treść – "skarżący – K.N., zastępowany przez E.", "działając w imieniu K.N.". Przyczyną stwierdzenia niedopuszczalności ww odwołania wg Kolegium był fakt, że E. jest spółką akcyjną – osobą prawną i nie może być pełnomocnikiem K.N. w sprawie, nadto w aktach sprawy brak oryginału pełnomocnictwa, bowiem E. S.A. nie mogło poświadczyć kserokopii za zgodność z oryginałem samodzielnie. Według SKO odwołanie wniesione przez E. S.A. jest niedopuszczalne, bowiem nie jest ono stroną postępowania ani nie może być pełnomocnikiem strony. Oceniając tą argumentację Sąd jeszcze raz podkreśla, że odwołanie złożone zostało przez stronę postępowania i było oczywiście dopuszczalne z przyczyn podmiotowych. Wadliwe umocowanie przez skarżącego do wniesienia odwołania spółki akcyjnej jako pełnomocnika, z obrazą art. 33 § 1 k.p.a. winno było skutkować, zdaniem Sądu, uznaniem odwołania za obarczone brakami formalnymi. W związku z tym SKO winno było wezwać skarżącego w trybie art. 63 k.p.a. w zw. z art. 64 § 1 i 2 k.p.a. o uzupełnienie braków odwołania przez jego podpisanie przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Niespornie takie wezwanie nie miało miejsca. Niedopuszczalne było więc wydanie zaskarżonego postanowienia bez wdrożenia trybu uzupełnienia braków formalnych. W orzecznictwie sadowoadministracyjnym zarysowały się dwa poglądy odnośnie skutków procesowych, jakie wiążą się z nieuzupełnieniem braków formalnych odwołania. Według pierwszego ze stanowisk, nieuzupełnienie braków formalnych odwołania skutkuje pozostawieniem tego środka prawnego bez rozpoznania. Zwolennicy tego poglądu wskazują art. 64 § 2 k.p.a. jako podstawę prawną uzasadniającą powyższą czynność techniczno – procesową. Według drugiego stanowiska, organ administracji publicznej uznając, że dostrzeżone braki formalne odwołania nie zostały uzupełnione, winien stwierdzić niedopuszczalność takiego odwołania stosując art. 134 k.p.a. W zakresie tego poglądu akcentuje się, że wskazany ostatnio przepis to wyklucza stosownie do art. 64 § 2 k.p.a., który zasadniczo jest właściwy dla postępowania przed organem pierwszej instancji (por. Linia orzecznicza do art. 134 k.p.a., Jakub Makuch, Konsekwencje nieuzupełnienia braków formalnych odwołania). W niniejszej sprawie nieistotne było optowanie przez Sąd za jednym czy drugim stanowiskiem w tym przedmiocie, gdyż SKO nie wdrożyło trybu usuwania braków formalnych odwołania. Zapytało ono ponadto, po wydaniu zaskarżonego postanowienia czy skarżący popiera wniesione odwołanie, na co ten odpowiedział twierdząco. Pismo odwołującego się w tym zakresie można uznać za podpisanie odwołania. Odwołanie to zostało rozpoznane przez SKO decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia było konieczne z uwagi na naruszenie art. 134 k.p.a. oraz art. 63 i art. 64 § 1 i 2 k.p.a. w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.