II SA/Rz 1610/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. D. i Z. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu -skargę oddala- Przedmiotem skargi Z. D. i K. D. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie: "WINB") z dnia [...] września 2016 roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu stanowiącego część gospodarczo-mieszkalną, samowolnie dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego, usytuowanego na dz. nr ewid. 9/2 w miejscowości [...]. Kwestionowana decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych. Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2013 roku skarżący zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie: "PINB") o zalegalizowanie dobudówki do budynku mieszkalnego na działce nr 9/2 w [...]. Podali, że dobudówka powstała w roku 1992. W następstwie przeprowadzonych kontroli ustalono, że na działce nr 9/2 w miejscowości [...] usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny o konstrukcji murowanej. Do budynku tego została dobudowana część gospodarczo-mieszkalna wraz z garażem o wym.: dł. 9,70 m, szer. 3,75 m, wys. 3,50 m do okapu. Dobudówka posadowiona została na fundamentach betonowych, ściany wykonano z pustaków żużlobetonowych gr. 25 cm ocieplone od strony drogi powiatowej styropianem gr. 5 cm, a pozostałe dwie ściany nie zostały otynkowane i ocieplone. Na poziomie przyziemia znajduje się garaż oraz pomieszczenie piwniczne, nad piwnicą wykonany został strop żelbetowy, nad garażem i parterem strop drewniany belkowy wraz z podsufitką z desek. Na poziomie parteru wykonano jedno pomieszczenie mieszkalne, połączone z pokojem budynku mieszkalnego oraz pomieszczenie gospodarcze nad garażem. Dach dobudówki trzyspadowy, połączony ze ścianą szczytową budynku, pokryty blachą płaską felcowaną. Wewnątrz wykonano instalację elektryczną 3-fazową zasilaną z budynku głównego. Obiekt usytuowany jest w odległościach: 3,45 4,0 m od granicy dz. nr ewid. 9/1 oraz 8,70 + 9,20 m od granicy tej samej działki od strony południowo-zachodniej. Dobudowana do budynku część została zakończona, za wyjątkiem tynków 2 ścian, a obiekt jest użytkowany. Wedle oświadczenia skarżącego K. D. dobudówkę wykonano w 1992r. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie stolarsko - budowlanym. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 roku PINB zobowiązał skarżących do dostarczenia "Orzeczenia technicznego", które pozwalałoby na wydanie decyzji w sprawie. Z postanowieniem tym nie zgodził się Pan T. I., który pismem z dnia 11 września 2013 roku poinformował, że termin budowy dobudówki podany przez K. D. jest nieprawidłowy. Podał, że dobudówkę wykonano w latach 2005 - 2007 roku. W związku z tą informacją PINB w dniu 23 września 2013r. przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron i świadków. Ustalił, że obiekt został wybudowany przed 1 stycznia 1995 roku i decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku PINB umorzył postępowanie. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku WINB uchylił rozstrzygnięcia organu I instancji, przyjmując że nie wyjaśniono należycie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie. W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB w dniu 3 lutego 2015 roku przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której skarżący oraz trzej świadkowie z ich strony ponownie potwierdzili, że dobudówka została wybudowana w 1992 roku, natomiast T. I. podtrzymał swoje stanowisko, że powstała ona w latach 2005-2007r. Obecni trzej świadkowie ze strony T. I. oświadczyli, że obiekt ten powstał w latach 2000 - 2002r. Wobec rozbieżności zeznań świadków i stanowisk stron PINB w dniu 12 marca 2015 roku zwrócił się do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie o udostępnienie fotometrycznych zdjęć lotniczych, obejmujących działkę nr 9/2 od 1992r. i lat późniejszych. Na podstawie otrzymanej wraz z licencją nr [...] fotografii wykonanej 17 maja 2003 roku PINB stwierdził, że pomimo istnienia obok zabudowań dużych drzew, które częściowo zasłaniają znaczną część dachu dobudówki, to od strony północnej widoczny jest fragment tego dachu, co potwierdza, że na ten dzień sporządzenia fotografii dobudówka już istniała. Celem ostatecznego ustalenia terminu wykonanej dobudowy organ I instancji pismem z dnia 6 października 2015 roku zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o sporządzenie kopii "Operatów technicznych" z dokonywanych pomiarów geodezyjnych przez uprawnionych geodetów na działce nr ewid. 9/2 w okresie od 1992r. do 2005r. Na podstawie przekazanych w dniu 7 października 2015 roku, dwóch dokumentów PINB ustalił, że w "Operacie technicznym" przyjętym do zasobów geodezyjnych w dniu 8 czerwca 1998 roku brak jest naniesionej dobudówki, natomiast w "Operacie pomiarowym" przyjętym do zasobów geodezyjnych w dniu 1 lipca 2004 roku dobudówka już istnieje. W dniu 9 grudnia 2015 roku PINB przesłuchał autora operatów, uprawnionego geodetę J. T., który potwierdził zgodność dokonanych pomiarów w terenie ze stanem faktycznym na działce nr ewid. 9/2. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, organ I instancji uznał, że dobudówka wykonana została po 8 czerwca 1998 roku, a przed 17 maja 2003 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wobec powyższego PINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 roku na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r. poz. 290; dalej w skrócie: "upb"), wstrzymał prowadzenie dalszych robót budowlanych oraz zobowiązał inwestorów do przedłożenia dokumentów, które umożliwiałyby ewentualną legalizację obiektu. W związku z tym, że skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów PINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 roku, nr [...] nakazał rozbiórkę dobudówki. W odwołaniu skarżący wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podtrzymali swoje stanowisko, że dobudówkę wykonano w 1992 roku. Zakwestionowali również operat geodezyjny przyjęty do zasobów geodezyjnych w dniu 8 czerwca 1998 roku. Podnieśli, że w tamtym okresie nie były dokonywane pomiary na ich działce, nie uczestniczyli w trakcie ich wykonania, nie podpisywali żadnych dokumentów dotyczących granic ich działki, czy ewentualnej inwentaryzacji obiektów na niej zlokalizowanych. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2016 roku WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej w skrócie: "Kpa"), w związku z art. 48 ust 1 i 4 upb uchylił w całości decyzję pierwszoinstancyjną i jednocześnie nakazał skarżącym rozbiórkę obiektu stanowiącego część gospodarczo-mieszkalną o wymiarach 9,70 mx 3,75 m, wysokość 3,50 m do okapu, samowolnie dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego, usytuowanego na dz. nr ewid. 9/2 w m-ci [...]. WINB podał, że wobec nieprzedłożenia przez skarżących dokumentów umożliwiających legalizację samowoli w trybie art. 48 ust. 2 upb, orzeczenie nakazu rozbiórki było koniecznością i obowiązkiem organów. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...] PINB umożliwił skarżącym podjęcie działań umożliwiających zalegalizowanie dokonanej samowoli, skarżący nie podjęli jednak żadnych czynności, które by im to umożliwiały. Kwestionowali natomiast konsekwentnie ustalenia dotyczące daty wykonania dobudówki. Odnosząc się do tej kwestii WINB wywiódł, że materiał dowodowy zebrany w celu rozstrzygnięcia daty wykonania dobudówki został zebrany w sposób wystarczający. Jego ocena również nie pozostawia żadnych wątpliwości. "Operaty techniczne" z 1998 i z 2004 roku stanowią dokumentny geodezyjne i brak jest podstaw do ich kwestionowania. W ustawowym terminie skarżący zakwestionowali decyzję WINB skargą do tutejszego Sądu. Ponownie podali, że dobudówka powstała w roku 1992. Operat geodezyjny z 1998 roku uznali za niewiarygodny. Podali, że zeznania świadków znacznie się różnią i jest dla nich niezrozumiałe, z jakich przyczyn organy uwzględniły tę relację, która jest dla nich niekorzystna. Skarżący podważyli również moc dowodową fotografii złożonych przez T. I. do akt w toku postepowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując kontroli kwestionowanej decyzji Sąd stwierdził, że organy nie naruszyły prawa, tak procesowego, jak i materialnego. Organy prawidłowo zrekonstruowały normy prawne mające zastosowanie w sprawie, adekwatnie do ich hipotez przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i wreszcie, właściwie ustaliły konsekwencje prawne tych ustaleń. W niniejszej sprawie kluczowa była kwestia rozstrzygnięcia daty powstania dobudówki na działce skarżących - nr 9/2 w [...]. Zależnie bowiem od temporalnego sparametryzowania samowoli, zastosowanie znajdzie inny tryb postępowania; przy założeniu, że do samowoli doszło, tak jak wywodzą skarżący, w roku 1992, zastosowanie – odpowiednio do postanowień art. 103 § 2 upb - znalazłyby przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane; gdyby natomiast przyjąć – jak uczyniły organy – że do samowoli doszło po 1 stycznia 1995 roku, a więc pod rządami aktualnie obowiązujących przepisów upb, należałoby stosować art. 48 upb. W analizowanej sprawie nie można zasadnie twierdzić, że organy nie wyjaśniły tego zagadnienia w sposób należyty. Owszem, należy podzielić stanowisko skarżących, że zeznania świadków złożone w toku postępowania są niespójne i nie sposób, w oparciu wyłącznie o ich treść, poczynić definitywne ustalenia. Dostrzegły to również organy i dlatego też sięgnęły po inne dowody, które pozwoliły sformułować finalne wnioski. W aktach sprawy znajdują się dwa zdjęcia, przesłane przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, z 17 maja 2003 roku oraz z 8 września 1980 roku. Pierwsze ze zdjęć stanowiło podstawę ustalenia, że na dzień jego wykonania, tj. 17 maja 2003 roku, dobudówka już istniała. Sąd nie znajduje podstaw do kwestionowania tego ustalenia, a również skarżący nie kierowali zarzutów, które miałyby taki cel. Zdjęcie z 1980 roku pozwala natomiast stwierdzić, że w dacie jego wykonania, dobudówka nie została jeszcze pobudowana, co w świetle stanowiska skarżących również jest niepodważalne. Otwarta wobec powyższego pozostawała kwestia, czy dobudówka powstała przed, czy po 1 stycznia 1995 roku. Kierując czynności procesowe na rozstrzygnięcie tego zagadnienia organy sięgnęły po Operaty Techniczne z 8 czerwca 1998 roku i 1 lipca 2004 roku. W operacie z 1998 roku dobudówka nie figuruje, co pozwoliło organom przyjąć, że na dzień jego sporządzenia nie została jeszcze wykonana. W operacie z 2004 roku dobudówka została odzwierciedlona, co przesądziło konkluzję, że na dzień jego sporządzenia już istniała. W celu potwierdzenia prawidłowości ustaleń PINB w dniu 9 grudnia 2015 roku przesłuchał w charakterze świadka autora operatów – J. T., który afirmował ich treść. Opierając się na tych dowodach organy prawidłowo przyjęły, że dobudówka musiała powstać w przedziale czasu od 9 czerwca 1998 roku (dzień po sporządzeniu Operatu Technicznego z 1998 roku) do 16 maja 2003 roku (dzień przed wykonaniem zdjęcia z 2003 roku). Sąd nie znajduje żadnych podstaw do kwestionowania tych dowodów. Są to dokumenty przyjęte do zasobów organów geodezyjnych i nie można ich podważyć poprzez proste zaprzeczenie ich rzetelności, czy prawdziwości. Strona kwestionująca takie dowody musi przedstawić dowody przeciwne, które pozwolą zanegować ich treść. Zwykłe oświadczenie strony nie jest w tym zakresie wystarczające. Sąd zwraca uwagę, że zdjęcia przedłożone przez T. I., nie stanowiły podstawy ustaleń w sprawie, stąd też zarzuty skarżących zmierzające do podważenia ich wiarygodności są bezprzedmiotowe. Podsumowując, organy prawidłowo speriodyzowały powstanie samowoli budowlanej na działce skarżących. W konsekwencji bezsprzecznie należało przyjąć, że w sprawie mają zastosowanie przepisy aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Działając w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 upb PINB umożliwił skarżącym podjęcie działań zmierzających do legalizacji dobudówki, poprzez złożenie prawem wymaganych dokumentów. Ponieważ skarżący z tej możliwości nie skorzystali, organy musiały zastosować art. 48 ust. 5 i ust. 1 upb i w konsekwencji orzec o nakazie rozbiórki. W myśl powołanych przepisów, jeżeli w wyznaczonym terminie nie zostaną przedłożone dokumenty pozwalające na legalizację samowoli budowlanej, organ orzeka o nakazie rozbiórki. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.