II SA/Rz 1619/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 24 października 2025 r. nr SE.9022.1.212.2025.AB w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej - oddala skargę - Przedmiotem skargi E. G. (dalej: "Skarżąca") jest postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej: "PPWIS", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 24 października 2025 r. nr SE.9022.1.212.2025.AB w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie o następującym przebiegu: Postanowieniem z [...] kwietnia 2025 r. nr [...] Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nałożył na E. G. grzywnę w celu przymuszenia do zaszczepienia małoletniego dziecka – córki A. G., zgodnie z tytułem wykonawczym z [...] marca 2025 r. nr [...], wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS", "Organ I instancji"). Pismem z 4 czerwca 2025 r. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego oraz zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca kwestionując zasadność prowadzonego postępowania podniosła następujące zarzuty: 1. na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r., poz. 132; dalej: "u.p.e.a.") określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 924 z późn. zm.; dalej: "u.z.z.") poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, wystawienia i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, 2. na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, 3. na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia Zobowiązanej upomnienia, 4. podejmowanie przez Organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych pomimo niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a. w szczególności poprzez wskazanie w tytule wykonawczym jedynie art. 17 u.z.z., z pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 tej ustawy, a także brak wskazania przez wierzyciela podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Po rozpatrzeniu wniesionych zarzutów, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] postanowieniem z 5 sierpnia 2025 r. nr PSE.966.8.280.2025.SP oddalił zarzuty: określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz braku wymagalności obowiązku. Organ I instancji odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 1 stwierdził, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Do określenia obowiązku zastosował następujące obowiązujące przepisy prawne: art. 5 ust. 1 pkt 1b i ust. 2, art. 17 u.z.z. oraz § 2, § 3 i załącznik nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie"). W treści § 2 ww. rozporządzenia wymieniono choroby zakaźne objęte obowiązkiem szczepień ochronnych (w tym m.in. błonicę, tężec, krztusiec, poliomyelitis, odrę świnkę, różyczkę), z kolei § 3 określa osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych; w załączniku nr I schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Zatem podniesiony przez Zobowiązaną zarzut jest bezzasadny. Odnosząc się z kolei do zarzutu sformułowanego w pkt 2, PPIS wyjaśnił, że obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia dziecka. Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W przedmiotowej sprawie, z karty uodpornienia dziecka Zobowiązanej wynika, że dziecko nie zostało poddane wszystkim obowiązkowym szczepieniom ochronnym (brak dawek podstawowych i przypominających szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce), zaś terminy tych szczepień wg schematów szczepień określonych w załączniku do ww. rozporządzenia już upłynęły (np. szczepienie przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi – IV dawka podstawowa powinna być podana w 16-18 miesiącu życia, I dawka przypominająca do ukończenia 6. roku życia). Tak więc w przypadku córki Skarżącej terminy wykonania szczepień podstawowych i przypominających wg schematu określonego w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia już bezskutecznie minęły, a w związku z tym, że dziecko jeszcze nie ukończyło 19 roku życia obowiązek ten nie wygasł i możliwa jest jego przymusowa egzekucja. PPIS podał, że w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego dziecko i jego matka byli wykazani (w aktualnym na dzień wszczęcia egzekucji) kwartalnym raporcie o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych za okres od 1 kwietnia 2025 r. do 30 czerwca 2025 r. sporządzonym przez POZ sprawujący opiekę zdrowotną nad dzieckiem. Organ I instancji wyjaśnił, że brak badań kwalifikacyjnych wynikający z faktu, że rodzice dziecka nie stawili się na takie badanie nie stanowi przesłanki do uznania, że "obowiązek jest niewykonalny". Skoro więc Skarżąca nie stawiała się do lekarza w celu uzyskania kwalifikacji do szczepień i wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia ewentualnie wskazania medycznych podstaw do jego odroczenia to nie może się ona powoływać na braki powyższych ustaleń jako przyczyny braku wymagalności obowiązku szczepienia. Poprzez swoje własne zaniechania stawienia się z dzieckiem na badania, uniemożliwiła tym samym wypełnienie przez lekarza jego obowiązków wynikających z art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z. Odnośnie zarzutu podniesionego w pkt 3 odnośnie braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, PPIS wskazał, że Skarżąca nie uzasadniła powyższego zarzutu. Natomiast w aktach sprawy znajduje się dowód odbioru upomnienia z [...] stycznia 2025 r. nr [...] (data odbioru – 10 stycznia 2025 r.), a zatem Organ I instancji uznał ten zarzut za niezasadny. W stosunku do zarzutów z pkt 4, Organ I instancji wyjaśnił, że podniesiona przez Skarżącą niezgodność tytułu wykonawczego z treścią art. 27 u.p.e.a. nie może być przedmiotem zarzutu, gdyż w obowiązującym stanie prawnym wskazany zarzut nie jest przewidziany w katalogu podstaw zarzutów określonych w art. 33 § 2 u.p.e.a., jednak wskazane przez Skarżącą braki w treści tytułu wykonawczego są całkowicie nieuzasadnione, gdyż tytuł wykonawczy nr [...] został sporządzony na odpowiednim formularzu wzoru tytułu wykonawczego egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym i w swojej treści zawiera wszystkie wymagane przez prawo elementy i pouczenia. Od powyższego postanowienia Skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, tj. 1. art. 104 § 2 w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak merytorycznego odniesienia się Organu co do zarzutów, a ograniczenie rozpoznania zarzutów jedynie do wskazania w uzasadnieniu postanowienia przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, 2. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela, 3. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, 4. na podstawie art. 18 u.p.e.a. naruszenie art. 124 § 2 w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i art. 12 k.p.a., poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez Organ okoliczności faktycznych podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku. Skarżąca wniosła o uwzględnienie jej zarzutów w całości. Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia, Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie, opisanym na wstępie postanowieniem z 24 października 2025 r. nr SE.9022.1.212.2025.AB, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa uznał go za niezasadny. Podał, że wierzyciel prawidłowo określił obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W tytule wykonawczym PPIS szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane u dziecka, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 2 oraz art. 17 u.z.z., a także § 2, § 3 załącznik nr 1 rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych. Obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym obejmuje swoim zakresem również przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z., mającego na celu wykluczenie ewentualnych przeciwwskazań do szczepienia. Badanie kwalifikacyjne oraz wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 4 u.z.z., stanowią czynności medyczne związane z realizacją obowiązku, nie zaś jego odrębny element konstytuujący sam obowiązek szczepienia. Brak wskazania w tytule wykonawczym tych czynności (badania kwalifikacyjnego oraz wydania zaświadczenia) nie stanowi naruszenia prawa, gdyż obowiązek ich przeprowadzenia wynika bezpośrednio z przepisów regulujących sposób wykonania szczepienia, a nie z samej treści obowiązku objętego egzekucją. PPWIS odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego braku wymagalności obowiązku szczepień z powodu braku indywidualnego kalendarza szczepień oraz kwalifikacji lekarskiej, wykluczenia przeciwwskazań i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, uznał go za bezzasadny. Podał, że obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia dziecka. Obowiązkowe szczepienia ochronne dzieci i młodzieży są precyzyjnie określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, a schematy dawek i terminy ich podania uzależnione są od wieku dziecka. Brak wykonania szczepienia w przewidzianych terminach nie oznacza wygaśnięcia obowiązku, lecz powoduje jego wymagalność i możliwość egzekwowania. W przypadku dziecka Zobowiązanej terminy wykonania szczepień podstawowych i przypominających wg schematu określonego w załączniku nr 1 do cyt. powyżej rozporządzenia już bezskutecznie minęły, a w związku z tym, że dziecko jeszcze nie ukończyło 19 roku życia obowiązek ten nie wygasł i możliwa jest jego przymusowa egzekucja. Wierzyciel wskazał, że skoro Zobowiązana nie stawiła się z dzieckiem do lekarza w celu przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego do szczepienia, mającego na celu wykluczenie ewentualnych przeciwwskazań lub ustalenie medycznych podstaw do odroczenia szczepienia, to nie może powoływać się na brak dokonania tych ustaleń jako na przyczynę braku wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Poprzez swoje własne zaniechania stawienia się z dzieckiem na badania, Zobowiązana uniemożliwiła tym samym wypełnienie przez lekarza jego obowiązków wynikających z art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch. Wobec powyższego w ocenie PPWIS, zarzut strony został słusznie oddalony. PPWIS wyjaśnił, że Skarżąca wskazała, że nie zostało jej doręczone upomnienie oraz że zostało wystawione w sposób niewłaściwy. Jednocześnie jednak dokument został odebrany przez stronę w dniu 10 stycznia 2025 r., co strona potwierdziła własnoręcznym podpisem. Upomnienie zawiera wszystkie dane określone w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. z 2020 r., poz. 2194). Strona nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności ani nie uzasadniła, na czym miałaby polegać niewłaściwość wystawienia upomnienia. Następnie Organ odwoławczy przeszedł do analizy zarzutów złożonego zażalenia. W pierwszej kolejności odniósł się zarzutu dotyczącego naruszenia art. 104 § 2 w zw. z art. 107 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a i wskazał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Podał, że wierzyciel, rozpoznając wniesione zarzuty w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a., dokonał oceny ich zasadności w granicach wynikających z przepisów prawa odnosząc się do istotnych kwestii podnoszonych przez stronę. Uzasadnienie postanowienia zawiera wskazanie podstawy prawnej oraz motywów rozstrzygnięcia, w tym wyjaśnienie, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 u.z.z. a jego charakter jest bezsporny. W realiach niniejszej sprawy stan faktyczny był bezsporny, a podniesione przez Skarżącą zarzuty miały charakter polemiczny wobec obowiązującego stanu prawnego, a nie wobec działań Organu. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia przepisów art. 104 § 2 i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W ocenie Organu odwoławczego również zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a, jest bezzasadny. PPWIS podkreślił, że przytoczenie przez wierzyciela odpowiednich regulacji prawnych nie miało charakteru wybiórczego, lecz stanowiło niezbędny element merytorycznej oceny zarzutów, dokonanej w kontekście stanu faktycznego sprawy i treści obowiązujących przepisów. Wierzyciel dokonał analizy zarówno aspektów formalnych, jak i merytorycznych sprawy, wskazując podstawy prawne obowiązku oraz brak podstaw do uznania, że egzekwowane zobowiązanie zostało nałożone lub wykonywane niezgodnie z prawem. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień z powodu braku indywidualnego kalendarza szczepień oraz kwalifikacji lekarskiej, wykluczenia przeciwwskazań i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu lekarskim, PPWIS uznał je za bezzasadny. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, co oznacza, że nie jest on uzależniony od uprzedniego wydania indywidualnego kalendarza szczepień czy też od przeprowadzenia konkretnego badania kwalifikacyjnego. Indywidualne ustalenie terminu szczepienia ma miejsce jedynie w przypadku, gdy w trakcie kwalifikacji lekarskiej zostaną stwierdzone przeciwwskazania czasowe lub trwałe. W takim przypadku lekarz może odroczyć termin wykonania szczepienia lub odpowiednio zmodyfikować jego harmonogram. Brak przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego lub niewystawienie stosownego zaświadczenia nie oznacza jednak, że obowiązek poddania się szczepieniom traci charakter wymagalny. Badanie kwalifikacyjne stanowi element procesu realizacji obowiązku szczepienia, a nie warunek jego powstania. Obowiązek szczepień istnieje niezależnie od czynności techniczno-medycznych związanych z jego wykonaniem. Przy czym to na rodzicu lub opiekunie prawnym dziecka ciąży obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza celem przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem. W ramach tego badania lekarz ocenia stan zdrowia dziecka, stwierdza ewentualne przeciwwskazania do szczepień, wydaje stosowne zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu, a w razie potrzeby ustala indywidualny kalendarz szczepień. Niewykonanie tego obowiązku przez rodzica nie wpływa na istnienie i wymagalność obowiązku szczepień, który wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Wobec powyższego zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień jest nieuzasadniony, a wierzyciel prawidłowo przyjął, że obowiązek wynikający z przepisów prawa podlega wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej. W ocenie Organu odwoławczego również za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 18 u.p.e.a oraz art. 124 § 2 w zw. z art. 7, 8 § 1 i 2 k.p.a., poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności faktycznych podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku. Uzasadnienie postanowienia wierzyciela zawierało wszystkie wymagane elementy określone w art. 124 § 2 k.p.a. - wskazano podstawę prawną obowiązku, jego wymagalność oraz przyczyny nieuwzględnienia zarzutów strony. Wierzyciel w sposób prawidłowy i wyczerpujący odniósł się do zarzutów strony, w szczególności dotyczących rzekomego braku wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W ocenie PPWIS postanowienie zawiera logiczne i spójne uzasadnienie, zgodne ze stanem faktycznym sprawy. Zarzuty strony dotyczyły m.in. braku indywidualnego kalendarza szczepień, braku kwalifikacji do szczepienia, braku wykluczenia przeciwskazań zdrowotnych, braku wydania zaświadczenia o badaniu kwalifikacyjnym do szczepienia. Wymagalność obowiązku nie jest uzależniona od posiadania przez stronę indywidualnego kalendarza szczepień, który stanowi jedynie narzędzie ułatwiające realizację obowiązku, a jego brak nie może być podstawą do kwestionowania samego obowiązku ani terminu jego wykonania. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających, że szczepienie zostało wykonane, ani że zostało wyznaczone jego wykonanie w konkretnym terminie. Tym samym organ nie miał podstaw do uznania, że obowiązek jest realizowany. Zastosowana przez organ ocena dowodów była zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Nie doszło ani do wybiórczego potraktowania materiału dowodowego, ani do pominięcia dowodów przemawiających na korzyść strony, ponieważ takich dowodów Skarżąca nie przedstawiła. Wierzyciel prawidłowo przyjął, że obowiązek wynika wprost z przepisów u.z.z., ma charakter powszechny. Wymagalność obowiązku nie została wyłączona ani ograniczona, dlatego egzekwowanie obowiązku jest zasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, E. G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PPIS w [...] w całości, jako wydanych z naruszeniem prawa; o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że TK wyrokiem z 9 maja 2022 r. sygn. SK 81/19 stwierdził niezgodność art. 17 ust. 11 u.z.z. w zw z § 5 rozporządzenia z Konstytucją RP. Wprost podkreślając, że wymagalność obowiązkowych szczepień nie została określona w akcie rangi rozporządzenia, lecz w komunikacie GIS, który nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Zatem skoro obowiązek ma wynikać z aktu niezgodnego z Konstytucją i pozbawionego mocy prawnej to zdaniem Skarżącej nie istnieje on albo nie jest wymagalny, co wprost obliguje Organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca podniosła również, że obowiązek szczepień nie wynika z decyzji administracyjnej dotyczącej jej dziecka. Jej zdaniem Organy Sanepidu nie mają kompetencji do nakładania decyzją obowiązku szczepienia. Obowiązki niepieniężne wykonuje Wojewoda a nie PPIS czy PPWIS. Zatem postępowanie prowadził Organ rażąco niewłaściwy, co samo w sobie powinno prowadzić do uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania. Skarżąca podniosła również, że obowiązek szczepienia poprzedza lekarskie badanie kwalifikacyjne, które nie jest obowiązkowe. Podała, że jej dziecko nie było badane, a ona odmówiła zgody. Zdaniem Skarżącej wykonanie szczepienia bez badania byłoby nielegalne, a więc obowiązek z tego tytułu jest trwale niewykonalny. Organy całkowicie pominęły tę przesłankę. Skarżąca sformułowała również zarzuty związane z nałożeniem na nią grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązkowych szczepień u córki. Podała również, że system ochrony zdrowia nie zapewnia rzetelnych i pełnych danych dotyczących ryzyka zdrowotnego wynikającego z poddania dziecka szczepieniom. W odpowiedzi na skargę PPWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po rozpoznaniu skargi w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy I a następnie II instancji, oddalając zarzuty w sprawie egzekucyjnej nie naruszyły przepisów prawa. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Podstawą zarzutów Skarżącej było: - określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa – art. 33 § 2 pkt 2c u.p.e.a., - brak doręczenia upomnienia - art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak wymagalności obowiązku szczepień – art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a., W ocenie Sądu zarzuty były niezasadne a wobec tego Organ I instancji prawidłowo na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wydał postanowienie o ich oddaleniu. Nie potwierdził się zarzut dotyczący braku doręczenia upomnienia. Postępowanie egzekucyjne zostało poprzedzone doręczeniem Skarżącej upomnienia, które zwierało wezwanie do wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. Upomnienie doręczono Skarżącej 10 stycznia 2025 r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, znajdującym się w aktach sprawy. Z powodu niewykonania obowiązku, na wniosek wierzyciela – Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] marca 2025 r. Wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2, art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń oraz § 2, § 3, załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Wskazane przepisy stanowią podstawę do nałożenia obowiązku wykonania szczepień ochronnych dziecka. W ocenie Sądu nie można podzielić zarzutu Skarżącej, że obowiązek określono niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa (zarzut z art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a.). Podstawę prawną egzekwowanego względem Skarżącej obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z. Zgodnie z powołanym przepisem, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.). W myśl zaś art. 17 ust. 1 u.z.z., osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.). Z art. 17 ust. 2, 3 i 4 u.z.z. wynika więc, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Podkreślić należy, że treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W tym kontekście Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd, iż poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, LEX nr 2774545 i II OSK 43/18, LEX nr 2774685; z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19, LEX nr 3315461). Celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badanie takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, odmowa udziału w takim badaniu, czy też niestawienie się na nie uniemożliwia wykonanie szczepienia. W istocie jest to więc odmowa poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców dzieci obowiązek poddania dzieci badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Jak ustalono w niniejszej sprawie Skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku. Strona nie przedstawiła jakiegokolwiek dokumentu, który pozwalałby na zanegowanie ustaleń Organów. W przepisie art. 17 ust. 10 u.z.z. udzielona została delegacja ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077). Powołane rozporządzenie zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172). W dacie wystawienia tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie, to jest [...] marca 2025 r., obowiązywało rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., które weszło w życie z dniem 1 października 2023 r. Szczegółowy harmonogram szczepień nie był już określany na podstawie kwestionowanego pod względem spełnienia standardów konstytucyjnych Komunikatu GIS. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. zostało wprowadzone po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2023r., SK 81/19, na który powoływała się Skarżąca. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W wystawionym tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży brakujące szczepienia ochronne u dziecka skarżącej tj. - błonica, tężec, krztusiec (IV dawka podstawowa, I dawka przypominająca), - poliomyelitis (IV dawka podstawowa, dawka przypominająca), - odra, świnka, różyczka (dawka podstawowa, dawka przypominająca). Wskazane szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: [...], 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, [...] 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, [...]. Zatem w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, jak również na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do dziecka Skarżącej obowiązkowe i wymagalne. Należy również podkreślić, że tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy w związku ze stanem zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia nie występują przeszkody, które wykluczają wykonanie szczepienia. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone tylko przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Stosownie do art. 17 ust. 5 u.z.z., w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. W myśl zaś § 11 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. W okolicznościach sprawy wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego oraz wystąpienie przez wierzyciela do organu właściwego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego było uzasadnione. Z akt sprawy nie wynika, by w przypadku dziecka Skarżącej stwierdzone zostały przeszkody do wykonania szczepień. Jak podano w uzasadnieniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, rodzic nie zgłosił się do poradni POZ na wezwanie, mimo niedopełnienia obowiązku szczepienia i pomimo wezwania kierowanego w tej sprawie. Mimo upomnienia dziecko nie zostało poddane szczepieniom ochronnym. Wymaga podkreślenia, że ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne, którego celem jest stwierdzenie, czy w danym indywidualnym przypadku nie istnieją przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, realizowanym w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się nierozerwalnie dwie czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta. Skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, z którego wynikałoby, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego lekarz stwierdził przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego/szczepień ochronnych (zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych). Z akt sprawy wynika, że dziecko Skarżącej nie zostało zaszczepione. W tej sytuacji obowiązek Skarżącej poddania dziecka szczepieniom ochronnym istniał i był wymagalny w dacie wystawienia upomnienia, a następnie wystawienia tytułu wykonawczego oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Tym samym zarzuty skargi w przedmiocie braku wymagalności obowiązku, we wskazanym wyżej zakresie, są bezzasadne. Niewykonanie obowiązku stanowi natomiast podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.