II SA/Rz 162/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-29
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego w tej samej sprawie. Pozwolenie takiej gminie na wniesienie skargi naruszałoby standardy demokratycznego państwa prawnego, ponieważ jednostka samorządu terytorialnego nie może jednocześnie być stroną postępowania administracyjnego i organem wydającym decyzję w pierwszej instancji.Stan faktyczny
Gmina Miasto [...] zaskarżyła decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta (organu tej gminy) odmawiającą ustalenia odszkodowania za grunty przejęte pod drogę. Gmina podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd rozpoznał kwestię legitymacji procesowej gminy do wniesienia skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Gminy Miasto [...] i zwrócono jej kwotę 200 zł tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur -Selwa po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Miasto [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunty przejęte pod ulicę postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić Gminie Miasto [...] kwotę 200 zł ( dwustu złotych) tytułem wpisu od odrzuconej skargi.
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 12 ust. 4, art. 18 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.; dalej: ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ) w związku z art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 40) orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz J. i J. M. za nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego znajdującego się na działkach nr 914/1, 914/2, 914/3 oraz 914/4 obr. [...], objętych decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]kwietnia 2011 r. [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa połączenia Alei [...] z ulicą C., etap I – budowa drogi dojazdowej do targowiska wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi".
Na skutek odwołania J. i J. M., Wojewoda [...] decyzją
z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2014 r., jako wydaną w wyniku błędnej oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła Gmina Miasto [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1), a także inny podmiot, jeżeli ustawy przyznają mu takie prawo (§ 2).
Uchwałą z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przesądził, że "Powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11 a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych".
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. "W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy
i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych,
a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji". Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że fakt, że jednostki samorządu terytorialnego korzystają z osobowości prawnej i zdolności sądowej, nie oznacza, że są takimi samymi osobami prawnymi, jak wszystkie osoby prawne podlegające reżimowi kodeksu cywilnego. Ich samodzielność w zakresie dysponowania prawem własności i innymi prawami majątkowymi podlega bowiem daleko idącym ograniczeniom wynikającym z ustaw samorządowych jak i przepisów szczególnych. Stworzenie jednostkom samorządu terytorialnego prawnej możliwości dochodzenia swego interesu przed sądem administracyjnym przeciwko interesowi prawnemu obywatela, który był przedmiotem decyzji organu tej jednostki wydanej
w pierwszej instancji naruszałoby standardy demokratycznego państwa prawnego
( art. 2 Konstytucji).
Zgodnie z art. 269 § 1 P.p.s.a.: jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanej uchwale. Należy zaznaczyć, że uchwała ta znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, w której skarga została złożona przez Gminę Miasto [...], która zgodnie z art. 91 ustawy o samorządzie powiatowym występuje na prawach powiatu.
Skoro skargę w niniejszej sprawie złożyła Gmina Miasto [...]
( występująca na prawach powiatu), która nie posiadała legitymacji do zaskarżenia decyzji Wojewody [...] zapadłej w trybie odwoławczym od kończącej postępowanie administracyjne w I instancji decyzji organu tej Gminy ( Prezydenta Miasta wykonującego zadania starosty), skutkuje to odrzuceniem skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło