II SA/Rz 1620/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-12-29
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony na podstawie przesłanki niemożności poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania?Ratio decidendi
W sprawach dotyczących zasiłku celowego skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlegał rozstrzygnięciu. Wniosek o ustanowienie adwokata, stanowiący część prawa pomocy, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sytuacja materialna skarżącej, jako osoby bezrobotnej z niskimi dochodami z pomocy społecznej i bez majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca J. W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzasadniając go swoją trudną sytuacją materialną (bezrobotna, pobierająca zasiłek okresowy, korzystająca z pomocy społecznej, bez majątku) oraz skomplikowanym charakterem sprawy. Sąd rozpoznał wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, uznając go za uzasadniony.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata
J. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Zawarła w niej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podtrzymała go następnie na urzędowym formularzu takiego żądania – PPF. Podkreśliła w nim, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku z tym statusem związanym. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Z uwagi na to, że nie może liczyć na czyjekolwiek wsparcie zmuszona jest korzystać ze środków pomocy społecznej; aktualnie pobiera zasiłek okresowy w kwocie 275 zł. Korzysta także z posiłków w "kuchni dla ubogich". Nie ma jakiegokolwiek majątku. Domaga się ustanowienia pełnomocnika z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz zamiar zaskarżenia ewentualnego negatywnego dla niej orzeczenia sądowego w niniejszej sprawie.
Żądanie J. W. podlega uwzględnieniu. W pierwszej kolejności należy jednak podkreślić, że zostało ono rozpoznane jedynie w części odnoszącej się do ustanowienia adwokata, a to ze względu na fakt, że objęta skargą decyzja dotyczy zasiłku celowego, a zatem "sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej", o czym mowa w art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten zwalnia osoby skarżące tego rodzaju decyzje z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z tego względu, a więc wobec ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie rozstrzygano jedynie w przedmiocie wniosku skarżącej o ustanowienie dla niej adwokata. W oparciu o przedstawione przez wyżej wymienioną dane uznano, że żądanie to jest uzasadnione. W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. mieści się ono w zakresie tzw. częściowego prawa pomocy, którego przesłanką przyznania jest - zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z pewnością sytuacja wynikająca z wniosku strony kwalifikuje ją do otrzymania wsparcia ze środków Skarbu Państwa. Jak już bowiem wskazano, skarżąca jest osobą bezrobotną. Nie pobiera przy tym zasiłku związanego z tego rodzaju statusem. Jedynym jej źródłem dochodu są środki uzyskiwane z pomocy społecznej. Ich wysokość – 275 zł jest zupełnie nieadekwatna do zaspokojenia podstawowych tylko potrzeb człowieka. Z tego też względu strona korzysta także z posiłków wydawanych w "kuchni dla ubogich". J. W. nie jest posiadaczką jakiegokolwiek majątku, którego spieniężenie umożliwiłoby pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym jest oczywiste, że poniesienie przez nią takiego wydatku skutkowałoby powstaniem uszczerbku w zakresie jej koniecznego utrzymania, o czym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Z uwagi zatem na bardzo niską wysokość uzyskiwanych przez skarżącą środków finansowych, fakt, że ich źródło to pomoc społeczna oraz to, że J. W. nie ma żadnego majątku przyznano jej prawo pomocy w żądanym zakresie tj. ustanowiono na jej rzecz adwokata. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Na marginesie wskazać należy, że jedyną przesłanką, w oparciu o którą rozstrzyga się w przedmiocie prawa pomocy jest sytuacja materialna strony. Tym samym stopień skomplikowania sprawy nie ma w tym zakresie żadnego znaczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło