II SA/Rz 1625/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-01-27

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której wynagrodzenie za pracę jest znacząco obciążone egzekucją komorniczą na poczet alimentów i innych zobowiązań, a także której majątek jest zabezpieczony w postępowaniu prokuratorskim, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której wynagrodzenie za pracę jest znacząco obciążone egzekucją komorniczą na poczet alimentów i innych zobowiązań, a do dyspozycji pozostaje kwota poniżej 500 zł miesięcznie, a także której majątek jest zabezpieczony w postępowaniu prokuratorskim i nie posiada innych środków, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jedynym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący P. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że z wynagrodzenia w wysokości 1239,10 zł, kwota 743,50 zł podlega egzekucji komorniczej na poczet alimentów, a do jego utrzymania pozostaje 495,66 zł. Posiada również zabezpieczony przez prokuraturę majątek (dom, współwłasność budynku magazynowo-biurowego) i nie posiada innych środków ani rachunków bankowych. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające zasądzone alimenty, postępowanie egzekucyjne z nieruchomości oraz zajęcie wierzytelności.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych i ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej postanawia zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych i ustanowić dla niego adwokata. P. D. dołączonym do skargi wnioskiem zwrócił się "o zwolnienie z opłat i przyznanie pełnomocnika", wskazując, że nie stać go na poniesienie jakichkolwiek wydatków z tym związanych. Z uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę w wysokości 1239,10 zł, egzekucji komorniczej na poczet zasądzonych na syna alimentów podlega kwota 743,50 zł miesięcznie. Utrzymuje się z pozostającej kwoty 495,66 zł, co jest możliwe tylko ze względu na otrzymywaną od brata pomoc. Wniosek o przyznanie w w/w zakresie prawa pomocy skarżący ponowił następnie w złożonym w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF (obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym). Oprócz udzielonych już informacji nt. wysokości uzyskiwanych dochodów i obciążeń alimentacyjnych wyjaśnił, że posiadany przez niego majątek, tj. dom o pow. 180 m² położony na 4,5-arowej działce oraz współwłasność w budynku magazynowo – biurowym na działce o pow. 27 a został zabezpieczony w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową [...]. Innego majątku, jak również rachunków bankowych nie posiada. Prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Jako załączniki zostały dołączone kserokopie: wyroku sądowego z dnia 17 grudnia 2010 r. zasądzającego od skarżącego alimenty na rzecz syna w kwocie 750 zł, postanowienia komornika sądowego z dnia 26 lipca 2013 r. o podjęciu postępowania egzekucyjnego z nieruchomości skarżącego z wyliczeniem należności do spłaty na dzień 21 sierpnia 2013 r. 376 434 zł, zawiadomienia komornika sądowego o wszczęciu postępowania egzekucyjnego dot. należności sądowych na kwotę 9347 i 4736 zł, pisma komornika sądowego z 1 sierpnia 2014 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego (dot. zaległości alimentacyjnych) na łączną kwotę 23 617 zł. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego objęte jest całkowitym prawem pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wedle powyższego, jedynym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (jeżeli takie są). Opierając się na udzielonych przez skarżącego informacjach należy stwierdzić, że warunek ten został spełniony. Uzyskiwane przez niego wynagrodzenie z pracy zarobkowej bez wątpienia jest niewystarczające do pokrycia wszystkich niezbędnych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem oraz jednoczesnego wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Przemawia za tym nie tylko stosunkowo niewielka wysokość tych dochodów, ale dokonywane z nich stosunkowo znaczne potrącenia należności alimentacyjnych, w efekcie czego do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota poniżej 500 zł miesięcznie. Nie bez znaczenia pozostaje także brak możliwości dysponowania stanowiącymi jego własność /współwłasność składnikami majątkowymi oraz ciążące na nim - objęte prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi - znaczne zobowiązania finansowe. Powyższe prowadzi do uznania zasadności wniosku P. D. w pełnym zgłoszonym zakresie (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Ubocznie zwrócenia uwagi wymagają zalegające w aktach sądowych sprawy kserokopie postanowień: Sądu Najwyższego z 10 kwietnia 2013 r. o zwolnieniu skarżącego od opłaty sądowej, Sądu Rejonowego [...] z 8 sierpnia i 31 grudnia 2013 r. oraz z 19 marca 2014 r. o zwolnieniu go od kosztów sądowych i ustanowieniu adwokata z urzędu w toczących się z jego udziałem sprawach. Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło