II SA/Rz 1629/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K.C. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 marca 2016 r. II SA/Rz 1629/15 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K.C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia na bezczynność za bezzasadne - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę K.C. na opisane w sentencji postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...]. W terminie przewidzianym do wniesienia skargi kasacyjnej, skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (nie precyzując jednakże zakresu żądanego zwolnienia) oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek podał, że tworzy gospodarstwo domowe wraz z żoną, a jedynym źródłem utrzymania są dochody z gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,36 ha w wysokości 560zł. Rodzina nie posiada żadnych oszczędności lub innych źródeł dochodu, zamieszkuje w budynku mieszkalnym o powierzchni 80 m2. Jej własność stanowi również zakład mleczarski, niemniej nie przynosi on żadnego dochodu. Postanowieniem z dnia 16 marca 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy podnosząc, że nie wykazał on niemożności poniesienia kosztów sądowych we własnym zakresie. Nie wyjawił bowiem źródeł pokrywania nakładów związanych z prowadzeniem gospodarstwa oraz funkcjonowaniem zakładu mleczarskiego. Za niewiarygodne referendarz uznał również oświadczenie wnioskodawcy o nie uzyskiwaniu dochodu z zakładu mleczarskiego, gdyż skarżący w sprawach inicjowanych przez Sądem powołuje się na tę okoliczność od 2009 r., a zatem trudno przyjąć, że od 7 lat utrzymuje nierentowny zakład. We wniesionym sprzeciwie K.C. wniósł o zmianę postanowienia referendarza sądowego i uwzględnienie zgłoszonego żądania. Oświadczył, że znajduje się w pogarszającym się stanie zdrowia i stale podlega rehabilitacji. Miesięczny dochód w wysokości 560 zł jest wystarczający do zapewnienia potrzeb życiowych, gdyż jego gospodarstwo rolne generuje płody rolne i zapewnia żywność. Zakład mleczarski pomimo, że nie przynosi żadnych dochodów, daje pracę skarżącemu oraz innym osobom, konieczną do uzyskania emerytury w przyszłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 Ppsa) winien był wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa). Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży po stronie wnioskodawcy – jest on zobligowany do pełnego i wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i materialnej, w sposób umożliwiający ocenę zasadności złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu uzależnione jest od tego, co zostało wykazane przez wnioskodawcę. Zdaniem Sądu zaskarżonym postanowieniem referendarz w pełni zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie. Nie sposób bowiem przyjąć, że dysponując kwotą 560 zł dwuosobowa rodzina, zamieszkująca budynek mieszkalny i prowadząca gospodarstwo rolne, jest w stanie zapewnić sobie utrzymanie, opłacić rachunki za media, inne nagłe i bieżące potrzeby oraz uprawę ziemi rolnej z przeznaczeniem na zapewnienie sobie wyżywienia. Abstrahując zaś od prawdziwości złożonego oświadczenia o utrzymywaniu zakładu, który nie przynosi dochodu, Sąd stwierdza, że podana przez skarżącego okoliczność tym bardziej nie uzasadnia przyznania mu żądanego wsparcia. Skoro bowiem od lat utrzymuje zakład nie generujący żadnych dochodów, w istocie nie podejmuje starań aby przezwyciężyć swoją, jak wskazuje, trudną sytuację finansową. Oczywiście utrzymywanie przedsiębiorstwa nie przynoszącego zysków jest prawem skarżącego, niemniej nie można z tego faktu wyprowadzać okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy, gdyż skarżący niejako sam pozbawił się dochodów i nie podejmuje starań aby tę sytuację zmienić. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.