II SA/Rz 163/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Jerzy Solarski /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala- II SA/Rz 163/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [....]r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania G.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w U.D. z dnia [...]r. nr [...] nakazującej rozbiórkę domku letniskowego z tarasem, zlokalizowanego na działce nr 1/2 położonej w C. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako jej podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016, ze zm.). W motywach rozstrzygnięcia wskazano na ustalony przez organ I instancji stan faktyczny, wedle którego na działce nr 1/2 położonej w miejscowości C., około 2000r. wzniesiony został domek letniskowy z tarasem. Domek znajduje się na działce będącej własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Zespołu Elektrowni Wodnej S.M. S.A. w S., wydzierżawionej G.K.. Obiekt budowlany jest parterowy, niepodpiwniczony i składa się z dwóch części: budynku zasadniczego o wymiarach 3,85x6 m oraz tarasu o wymiarach 2,05x3,85m. Konstrukcję nośną stanowią profilowane kształtowniki stalowe skręcone śrubami, przymocowane do ramy podwozia byłego barakowozu. Ściany zewnętrzne obite są deskami, dach nad całością wykonany jest z dwuspadowej krokwiowej więźby dachowej pokrytej blachą trapezową. Obiekt posadowiony jest na słupkach z rur stalowych połączonych z konstrukcją podwozia i osadzonych trwale w stropach betonowych zagłębionych w grunt na głębokość ok. 0,5m. Odrębną konstrukcję stanowi taras z drewnianych słupów, posadowionych na pustakach betonowych, którego podłogę zrobiono z desek, z balustradą w układzie ażurowego rozmieszczenia, z dachem drewnianym krokwiowym, w układzie dwuspadowym, pokryty falistymi płytami poliestrowymi. Na budowę tak domu letniskowego, jak i tarasu Inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. W związku z tym PINB orzekł nakaz rozbiórki obiektu. W odwołaniu od tej decyzji G.K. wskazał, że Powiatowy Inspektor wydając nakaz rozbiórki uchybił przepisom prawa budowlanego poprzez błędne zakwalifikowanie tego obiektu jako domku letniskowego. Zdaniem odwołującego obiekt jest altaną gospodarczą, na którą zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo budowlane, nie było wymagane pozwolenie ani zgłoszenie, w oparciu o art. 30 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy. Pomimo braku obowiązku zgłoszenia odwołujący dokonał takiego zgłoszenia w grudniu 2002r. w Urzędzie Gminy C. i organ ten nie wniósł sprzeciwu. Niezależnie od powyższego organ I instancji błędnie określił datę budowy obiektu na okres 2000r., bowiem umowa dzierżawy działki zawarta została w dniu 2 stycznia 2001 r. i dopiero po tej dacie przystąpiono do prac przygotowawczych. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił ustalenia faktyczne zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej, jak również zgodził się z materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia, którą stanowi art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Działka, na której znajduje się domek położona jest w terenie, który nie ma ważnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a G.K. w dacie wszczęcia postępowania nie legitymował się ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy tej działki. Brak tych aktów uniemożliwił organowi podjęcia działań zmierzających do legalizacji przedmiotowego obiektu, co przesądziło o orzeczeniu rozbiórki. Na decyzję tą skargę wniósł G.K. domagając się jej uchylenia, jako niezgodnej z obiektywnymi faktami i obowiązującym prawem oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał na błędy w ustaleniach odnoszące się do daty budowy obiektu podkreślając, że w momencie jego ustawiania nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Podkreślił, że na 30 dni przed ustawieniem domku dokonał w Urzędzie Gminy C. zgłoszenia. Nie otrzymał od organu sprzeciwu ani zakazu i był przekonany, że usytuowanie domku i jego użytkowanie jest zgodne z prawem tym bardziej, że Wójt Gminy C. nałożył na niego podatek od domku. Nadto w 2004r. zawarł z Gminą C. umowę na odbiór nieczystości stałych z nieruchomości. Wobec tego zastosowanie przez organy art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego jest błędne. Zakwestionował również ustalenia, że domek jest trwale związany z podłożem: w rzeczywistości jest to zaadaptowany na domek letniskowy barakowóz, usadowiony na typowych podporach, które z czasem zagłębiły się w ziemię, ale mimo to nadal istnieje możliwość jego przestawienia lub przewiezienia przy zastosowaniu podnośników. W konkluzji stwierdził, że domek nie narusza ustaleń planu zagospodarowania, ponieważ takowy dla tego terenu nie istnieje, a z informacji uzyskanych od Wójta Gminy C. wynika, że przyszły plan uwzględni istniejące domki. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. Okoliczności faktyczne nie są kwestionowane, o ile dotyczą postawienia na działce nr 1/2 w miejscowości C. przez G.K. barakowozu, przerobionego na domek letniskowy z tarasem. Działka, na której znajduje się przedmiotowy obiekt jest własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Zespołu Elektrowni Wodnej S.-M. S.A. w S. i stanowi przedmiot dzierżawy na podstawie umowy zawartej z inwestorem w dniu 2.01.2001 r. W § 4 umowy zastrzeżono, że dzierżawca nie może bez zgody wydzierżawiającego wznosić na wydzierżawionej nieruchomości żadnych obiektów i urządzeń (..). Jeśli chodzi o sam obiekt, to jest on parterowy, niepodpiwniczony i składa się z dwóch części: budynku zasadniczego o wymiarach 3,85x6m oraz tarasu o wymiarach 2,05x3,85m. Posadowiony jest na słupkach z rur stalowych osadzonych trwale w stropach betonowych zagłębionych w grunt na głębokość ok. 0,5m. Odrębną konstrukcję stanowi taras z drewnianych słupów, posadowionych na pustakach betonowych, z dachem drewnianym krokwiowym. Obiekt, wg oświadczenia inwestora złożonego do protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu 28.05.2004r. (k.4 akt adm.), wzniesiony został około 2000 roku. Na budowę tak domu letniskowego, jak i tarasu inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. Z akt wynika również, że dla terenu, w którym znajduje się przedmiotowy obiekt, Gmina C. nie ma ważnego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast działka nr 1/2 w C. objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy C., zatwierdzonym uchwałą nr [....] Rady Gminy C. z dnia 18.06.1991 r. Plan ten, jak wynika z zaświadczenia Urzędu Gminy C. (akta administracyjne II instancji, k.5), utracił moc z dniem 31.12.2002r. Zgodnie z tym planem działka, na której wzniesiono przedmiotowy budynek znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 03W; z tekstu planu wynika, że są to wody stojące zalewu S. Jest to więc teren, na którym jakakolwiek zabudowa nie mogła być realizowana. W świetle powyższego wybudowanie obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę i to w terenie, dla którego obowiązujący w czasie realizacji plan zagospodarowania przestrzennego określał jako wody stojące zalewu, uzasadniał wydanie nakazu rozbiórki. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207 poz. 2016 ze zm.); przepis ten przewiduje obligatoryjną rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przyjęta przez organy nadzoru budowlanego kwalifikacja obiektu, a w konsekwencji wskazana wyżej podstawa rozbiórki, zasługuje w całości na aprobatę: przedmiotem postępowania jest bowiem obiekt budowlany, dla którego wzniesienia Prawo budowlane wymaga pozwolenia na budowę. Przedmiotowy domek letniskowy powstał w wyniku adaptacji dwuosiowego barakowozu budowlanego, do którego dobudowany został taras. Konstrukcja i materiały, a także posadowienie, szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji, z dołączoną dokumentacją fotograficzną pozwalają przyjąć, że obiekt ten stanowi całość techniczno-użytkową i jest wyposażony w instalacje i urządzenia niezbędne do spełnienia przeznaczonej mu funkcji. Jest to więc obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 Prawa budowlanego, dla którego ustawa przewiduje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązek legitymowania się w takim przypadku ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych wynika z art.28 ust.1. Natomiast brak takiego pozwolenia skutkuje nakazem rozbiórki z art.48 ust. 1 ustawy. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu dotyczącego dokonania zgłoszenia (skarżący wskazał, iż na 30 dni przed ustawieniem barakowozu dokonał zgłoszenia w Urzędzie Gminy C. i organ ten nie wyraził sprzeciwu) stwierdzić należy, że "zgłoszenie" to nie było skuteczne i nie wywołało skutków przewidzianych Prawem budowlanym. Jest tak dlatego co najmniej z dwóch powodów: po pierwsze, Prawo budowlane stwierdza, że zgłoszenia należy dokonać "właściwemu organowi" (art.30 ust.1); organem tym zgodnie z art.82 ust.2 jest starosta, a nie Urząd Gminy, czy też Gmina i wobec tego "zgłoszenie" do organu niewłaściwego nie mogło wywołać skutków określonych Prawem budowlanym; * po drugie, przedmiotowy obiekt nie mógł być zrealizowany na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi, gdyż nie został objęty dyspozycją art.29 i art.30 ustawy; w szczególności nie mógł być objęty dyspozycją art.29 ust. 1 pkt 4 (na co skarżący w odwołaniu wskazywał), bowiem przepis ten odnosi się wyłącznie do altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych (obecnie - rodzinnych ogrodach działkowych) a działka, na której znajduje się przedmiotowy obiekt statusu ogrodu w rozumieniu wskazanego przepisu nie posiada. W świetle powyższego zarzut, jakoby budowa zrealizowana została na podstawie zgłoszenia, jest chybiony. Także pozostałe twierdzenia skargi dotyczące zawartych z Gminą umów i opłacania podatku nie mogą odnieść zamierzonego skutku, skoro nie podważają ustaleń dotyczących samowoli budowlanej. Również bezzasadny jest zarzut dotyczący błędnych ustaleń faktycznych w odniesieniu do daty postawienia obiektu, a mianowicie - czy obiekt budowlany postawiony został w 2000, czy też w 2001 roku. Powtórzyć w tym miejscu należy, że wg oświadczenia inwestora złożonego do protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu 28.05.2004r. (k.4 akt adm.), obiekt wzniesiony został około 2000 roku. Tak też przyjęły organy, przy czym nowa data podana w skardze - 2001 rok, nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, skoro w tych latach (2000 i 2001) obowiązywał ten sam, wskazany powyżej plan zagospodarowania przestrzennego, który teren zabudowany przedmiotowym obiektem określał jako wody zalewu Solina. Końcowo należy również odnieść się do braku możliwości legalizacji popełnionej samowoli budowlanej. Legalizację taką, jako wyjątek od nakazu rozbiórki przewidzianego w art.48 ust.1, przewiduje ust. 2 w sytuacji jednak, gdy budowa: 1. jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jak już wyżej stwierdzono dla terenu, na którym znajduje się obiekt budowlany nie ma ważnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w poprzednim planie działka znajdowała się na terenie wód stojących zalewu); również inwestor w dacie wszczęcia postępowania nie legitymował się też ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy. Tym samym nie jest spełniony żaden z alternatywnie wymienionych w ustępie 2 pkt 1 warunków, co wyklucza podjęcie czynności legalizacyjnych przewidzianych w dalszych unormowaniach. W tym ujęciu podnoszona przez skarżącego okoliczność, że stara się aby w przyszłym planie znalazł się zapis o przeznaczeniu przedmiotowego terenu na cele rekreacyjne, a także o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów dla oznaczenia przedmiotowej działki nie ma dla oceny legalności zaskarżonej decyzji znaczenia. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga zakres kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, ze zm., zwanej dalej - P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu - w tym przypadku decyzji - z prawem. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo nie zostało naruszone. Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, w oparciu o art.151 P.p.s.a.