II SA/Rz 163/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-07-06

Skład orzekający: Referendarz sądowy Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy dochody i majątek strony są niewystarczające do pokrycia kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika, odmowa przyznania prawa pomocy stanowiłaby naruszenie przepisów P.p.s.a.
Stan faktyczny
A. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek dotyczył sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego. Strona jest 72-letnią inwalidką II grupy, żyje samotnie, utrzymuje się z emerytury w kwocie 529,93 zł, mieszka w domu o pow. 68m² i korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Sąd ustalił, że strona nie posiada środków na pokrycie wpisu sądowego w kwocie 200 zł ani kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 6.07.2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi A. W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...].12.2009 r., nr [...] wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego, - postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowienie adwokata. Sygn. II SA/Rz 163/10 Uzasadnienie A. W. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie na druku PPF, dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 163/10. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA. Strona została zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono następujące okoliczności majątkowe i rodzinne strony: wnioskodawczyni żyje samotnie. Jej sprawa dotyczy odszkodowania za nieruchomość po mężu. Jedyną podstawą utrzymania strony jest emerytura w kwocie 529,93 zł. Strona zamieszkuje w domu o pow. 68m². Na podstawie akt sądowych ustalono, że strona liczy 72 lata. Korzysta ze świadczeń opiekuńczych z pomocy społecznej. Jest obecnie inwalidką zaliczoną do II grupy. Stwierdzono co, następuje : Wniosek A. W. zasługuje na uwzględnienie w całości. Na wstępie należy objaśnić stronie podstawy normatywne rozpoznawania jej wniosku o prawo pomocy. Otóż, na tą instytucję składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek skarżącej obejmuje nie tylko zwolnienie od kosztów sądowych, ale również ustanowienie fachowego pełnomocnika – adwokata. Z tego względu powinna udowodnić brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów finansowych postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wnioskująca nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych oraz rzeczowych zdatnych do pokrycia istniejących i przyszłych kosztów postępowania sądowego przed WSA i NSA. Strona jest inwalidką i znajduje się w podeszłym wieku. Ze środków pieniężnych w kwocie 507,82 zł, A. W. nie zdoła wygospodarować zarówno kwoty potrzebnej na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenia, jakie pobiera w tego typu sprawach fachowy pełnomocnik. Majątek oraz stan zdrowia skarżącej nie daje najmniejszych szans na zwiększenie przychodów. W aktualnej sytuacji nie można zaprzeczyć opinii, że dochody oraz majątek umożliwiają zachowanie utrzymania na poziomie koniecznym, czyli podstawowym dla osoby fizycznej. Dlatego też skarżąca w niniejszej sprawie zasadnie twierdzi, że nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Odmowa przyznania prawa pomocy w tych okolicznościach stanowiłaby naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie. Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło