II SA/Rz 163/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-05-15
Skład orzekający: Ewa Partyka, Stanisław Śliwa, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji na adres jednostki organizacyjnej, która nie jest siedzibą ani oddziałem osoby prawnej, może być uznane za skuteczne procesowo, a w konsekwencji, czy zażalenie wniesione po zapoznaniu się z treścią takiego postanowienia przez osobę upoważnioną, ale po upływie ustawowego terminu od daty doręczenia, może być uznane za wniesione z uchybieniem terminu?Ratio decidendi
Doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji na adres jednostki organizacyjnej, która nie jest siedzibą ani oddziałem osoby prawnej, jest bezskuteczne procesowo, nawet jeśli korespondencja została odebrana przez pracownika. Brak skutecznego doręczenia uniemożliwia rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zażalenia. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie może stwierdzić uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, a zaskarżone postanowienie powinno zostać uchylone.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Spółka zarzuciła, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało jej doręczone na niewłaściwy adres (Rejon Energetyczny S.), który nie jest ani siedzibą, ani oddziałem spółki, co czyni doręczenie bezskutecznym. W konsekwencji, termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął biegu, a zażalenie zostało wniesione w terminie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Marcin Kamiński /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej A. z siedzibą w L. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi "B." S.A. z siedzibą w L. (Spółka) jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (organ odwoławczy) z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], w którym organ ten stwierdził, że zażalenie Spółki na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (organ I instancji) z dnia [...] października 2017 r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia.
Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższe postanowienie przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], organ I instancji nakazał Spółce wymianę słupa energetycznego, znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym - sieci energetycznej relacji Z. – Ł., usytuowanego na działce ewid. nr 724 w Z., w terminie do dnia 30 czerwca 2017 r.
W związku z uchylaniem się od wykonania obowiązku rozbiórki, pismem z dnia [...] września 2017 roku zatytułowanym jako "upomnienie", organ I instancji wezwał Spółkę do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...].
Wobec nie zastosowania się do treści upomnienia, w dniu [...] października 2017 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...].
Następnie postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] organ I instancji nałożył na Spółkę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000,00 zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...], oraz obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w kwocie 68 zł.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.
W związku z powyższym organ I instancji wyjaśnił, że zastosował w sprawie art. 121 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.
Następnie organ I instancji wyjaśnił, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego ( art. 7 § 2 u.p.e.a.).
Organ I instancji wyjaśnił również, że rozważał również możliwość zastosowania innego środka egzekucyjnego, t. j. wykonania zastępczego (art. 127 u.p.e.a.) polegającego na zleceniu innej osobie egzekwowanego obowiązku na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego, lecz uznał, iż ten środek byłby bardziej uciążliwy od grzywny w celu przymuszenia.
Następnie organ I instancji przytoczył stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 43/07, w którym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "organ egzekucyjny kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji winien mieć na uwadze treść tytułu wykonawczego, a także górną granicę wymierzanej grzywny i w uzasadnieniu postanowienia musi przytoczyć okoliczności, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Chodzi o takie rozstrzygnięcie, aby zastosowany środek z jednej strony zapewnił efektywność egzekucji, a z drugiej był jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego".
Organ I instancji wskazał, że na Spółkę nałożono grzywnę w kwocie 10.000 zł. Tym samym nie zastosowano maksymalnej kwoty środka przymusu uznając, iż grzywna w kwocie 10.000 zł, spełni to kryterium. Organ I instancji podkreślił, że kwota grzywny powinna być na tyle wysoka, aby była skuteczna.
Organ I instancji wyjaśnił, że grzywna w celu przymuszenia nałożona na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a. stanowi środek egzekucyjny, a nie karę za nie wykonanie obowiązku. Ponadto zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.
Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, zgodnie z art 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym pobiera opłaty za dokonanie czynności egzekucyjne w wysokości 10 % kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł.
Postanowienie to zostało doręczone Spółce w dniu 16 października 2017 r. na adres: "ul. [...], [...]-[...] S.".
W dniu 24 października 2017 r. pełnomocnik Spółki nadał w placówce operatora pocztowego zażalenie na powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik Spółki podniósł, że podmiot wskazany w postanowieniu z dnia [...] października 2017 r. nr [...] jako zobowiązany nie spełnia przesłanek określonych w art. 28 w zw. z art. 30 § 3 k.p.a. a także w art. 120 u.p.e.a., a tym samym nie może być stroną w postępowaniu administracyjnym, a także zobowiązanym. Rejon energetyczny jest bowiem jednostką organizacyjną oddziału spółki dystrybucyjnej, prowadzącą całokształt eksploatacji i ruchu powierzonych urządzeń, a zatem stanowi część oddziału spółki dystrybucyjnej i jako taki nie posiada osobowości prawnej.
Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone do [...] S.A. Oddział R. Rejon Energetyczny S., za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 16 października 2017 r.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zgodnie natomiast z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie.
Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. upłynął z dniem 23 października 2017 r. Zażalenie zostało złożone w Urzędzie Pocztowym w R. w dniu 24 października 2017 r. t. j. z 1-dniowym uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Organ odwoławczy stwierdził też, że przy składaniu zażalenia Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie, Spółka wniosła o jego uchylenie i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 129 § 1 w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia,
- art. 28 w zw. z art. 29 k.p.a. poprzez błędne uznanie i przyznanie [...] S.A. w L. Oddział R. Rejon Energetyczny S. statusu prawa strony, podczas gdy Rejon Energetyczny S. nie posiada osobowości prawnej i nie może być stroną w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego,
- art. 40 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie za prawidłowe kierowanie korespondencji do Rejonu Energetycznego S., podczas gdy z regulacji zawartej w tym przepisie wynika bezwzględny obowiązek doręczania pism do lokalu siedziby osób prawnych, do rąk osób uprawnionych,
a także:
- art. 6 i art. 7 k.p.a. - skutkiem czego została wydana decyzja, która narusza słuszny interes obywateli i jest niezgodna z przepisami prawa,
- art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ odwoławczy do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz poprzez podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone w dniu 16 października 2017 r. na adres Rejonu Energetycznego S.. W dniu 23 października 2017 r., Dyrektor Generalny [...] S.A. Oddział R., działając jako pełnomocnik Spółki [...] S.A. w L., zapoznał się z treścią w/w postanowienia organu I instancji z 12 października 2017 r. oraz udzielił radcy prawnemu B. O. pełnomocnictwa do wniesienia zażalenia na w/w postanowienie. W dniu 24 października 2017 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego B. O., wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji z [...] października 2017 r. - zażalenie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w R.
Następnie Spółka przytoczyła treść art. 40 § 1 k.p.a., zgodnie z którym pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Natomiast zgodnie z art. 29 k.p.a., stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.
Spółka przytoczyła stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. IV SA/Wa 1378/10, podkreślił, że ,,Doręczenia osobom prawnym dokonuje się zgodnie z regułą określoną w art. 45 k.p.a. - w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Informacje o siedzibie osoby prawnej uwidacznia się w KRS tego podmiotu". Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 24 maja 2017 r. sygn. II SA/Go 107/17 wskazał, że "Doręczanie pism osobom prawnym reguluje art. 45 k.p.a. Przepis ten zawiera dwie przesłanki skuteczności doręczenia: jedną związaną z adresem i drugą, związaną z osobą odbierającą. Jeśli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowią inaczej, siedzibą organu osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający. Druga przesłanka skuteczności doręczenia dotyczy osoby odbierającej.". Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. II GSK 2770/14 podkreślił, że "Pismo zawierające decyzję wydaną w stosunku do spółki powinno być zaadresowane do spółki (a nie do jej prezesa), na adres siedziby spółki". Zdaniem Spółki, kluczowe jest stwierdzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w uzasadnieniu postanowieniu z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. II OSK 166/11 zaakcentował, że "Co do zasady, doręczenie przez organ administracji decyzji jednostce organizacyjnej danej strony, w tym wysłanie korespondencji na adres oddziału, nie zaś na adres siedziby głównej, nie może być uznane jako skuteczne doręczenie przesyłki".
W ocenie Spółki, uznanie Rejonu Energetycznego S. za stronę stanowi naruszenie powołanych przepisów, bowiem nie jest on stroną w rozumieniu przepisów k.p.a. [...] S.A. w L. jest osobą prawną, zaś Rejon Energetyczny S. jest częścią oddziału Spółki, która prowadzi całokształt eksploatacji i ruchu powierzonych urządzeń (w skład których wchodzi m.in. sieć energetyczna relacji Z. – Ł.) tj. Oddziału R. Rejon Energetyczny S., który w postanowieniu organu I instancji z [...] października 2017 r., został błędnie wskazany jako strona, nie stanowi żadnego podmiotu, a przede wszystkim - nie posiada zdolności do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym. Spółka wyjaśniła, że szerokie wyjaśnienie, z przytoczeniem orzecznictwa w tym zakresie, zawarła w uzasadnieniu zażalenia od postanowienia z dnia [...] października 2017 r. W szczególności Spółka podnosiła w nim, że ze względu na błędne oznaczenie strony przez organ I instancji w/w postanowienie jest dotknięte wadą sformułowaną w art. 107 § 1 k.p.a., gdyż nie zawiera oznaczenia strony, a także nieprawidłowo doręczone. Co więcej, organ odwoławczy w innych postępowaniach podzielił w/w stanowisko. I tak w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2017 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego argumentował: "Wynika z tego, że postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte, ponieważ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nie doręczył zgodnie z przepisami upomnienia ani odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanej Spółce [...] S.A. w L. ul. G. [...] [...]-[...] L.", zaś w uzasadnieniu postanowienia z [...] listopada 2017 r. nr [...] stwierdził: "(...) uwzględniając fakt, iż [...] S.A. Oddział R. Rejon Energetyczny S., nie posiada osobowości prawnej umarza się z urzędu postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego".
Zdaniem Spółki, w świetle przepisów rządzących postępowaniem administracyjnym, obowiązkiem organu było ustalenie, z jaka datą postanowienie z dnia [...] października 2017 r., nr [...] zostało skutecznie doręczone stronie. Uznanie przez organ odwoławczy, że doręczenie w/w postanowienia na adres [...] S.A. Oddział R. Rejon Energetyczny S. jest prawidłowe, doprowadza do jednoznacznego stwierdzenia, iż organ dopuścił się naruszenia przepisów procesowych, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ dopiero od daty doręczenia stronie - tj. [...] S.A. z/s w L. w/w postanowienia możliwe było liczenie 7-dniowego terminu do wniesienia zażalenia, zaś postanowienie zostało skutecznie doręczone stronie z dniem 23 października 2017 r., zdaniem Spółki termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 30 października 2017 r. i wniosła ona zażalenie w terminie.
Dodatkowo Spółka podniosła, że powołanym wyżej postanowieniem z [...] listopada 2017 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. umorzył z urzędu postępowanie egzekucyjne w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nakazującej wymianę słupa energetycznego znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym - sieci energetycznej relacji Z. – Ł. usytuowanego na działce ewid. nr 724 w Z., uznając błąd co do osoby zobowiązanego. W tym stanie rzeczy obowiązkiem organu odwoławczego było uchylenie z urzędu powołanego wyżej i zaskarżonego przez Spółkę postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] nakładającego na Spółkę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku wynikającego z decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została uwzględniona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., albowiem Sąd w toku legalnościowej kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdził z urzędu, niezależnie od treści zarzutów podniesionych w skardze, że powyższe orzeczenie zostało wydane z istotnym naruszeniem 45 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.).
Powyższe naruszenie przepisów postępowania powoduje, że doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji (właściwego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego) z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą grzywny w celu przymuszenia nie może być uznane za skuteczne procesowo. Wskazane wyżej naruszenie przepisów procesowych miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, albowiem brak skutecznego doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji – niezależnie od faktycznego uchybienia terminu do wniesienia zażalenia – nie mógł doprowadzić do wydania przez organ zażaleniowy rozstrzygnięcia na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Termin do wniesienia środka zaskarżenia (zażalenia) nie mógł bowiem rozpocząć biegu w sytuacji braku skutecznego doręczenia postanowienia będącego przedmiotem zaskarżenia. W konsekwencji – wobec bezskuteczności doręczenia powyższego postanowienia – orzeczenie to musi zostać ponownie doręczone (tym razem prawidłowo i skutecznie procesowo), co otworzy stronie skarżącej możliwość złożenia zażalenia na skutecznie doręczone postanowienie organu pierwszej instancji.
W przedmiotowej sprawie wadliwość i bezskuteczność prawnoprocesowa postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą grzywny w celu przymuszenia nie budzi wątpliwości Sądu.
Powyższe postanowienie zostało bowiem doręczone na adres jednostki Spółki [...] S.A. z siedzibą w L., który nie jest adresem jej siedziby (miasto L.) ani nie jest adresem jednego z jej oddziałów. Zgodnie z treścią informacji wynikającej z Rejestru Przedsiębiorców (poz. Nr KRS [...]) Krajowego Rejestru Sądowego (zob. publicznie dostępne dane na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości: https://ekrs.ms.gov.pl/web/wyszukiwarka-krs/strona-glowna) strona skarżąca ma siedzibę w L. oraz oddziały w Ł., Z., S., R., W., B., oraz w L. (dział 1 rubryka 3 Rejestru Przedsiębiorców Nr KRS: [...]). Wobec powyższego należy przyjąć, że warunkiem skutecznego procesowo doręczenia pisma organu (w tym decyzji lub postanowienia) w trybie przepisów k.p.a. na adres spółki kapitałowej jest skierowanie przesyłki zawierającej powyższe pismo na adres tej spółki ujawniony w Rejestrze Przedsiębiorców lub na inny adres przez nią wskazany (np. adres korespondencyjny). Nie jest zatem dopuszczalne kierowanie przez organ urzędowej korespondencji na adres lub adresy osób prawnych (np. spółki akcyjnej), które nie są adresami ich siedziby (zgodnie z art. 41 k.c., jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej, siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której siedzibę ma jej organ zarządzający) albo ujawnionymi we właściwym rejestrze, akcie założycielskim lub statucie adresami oddziałów tej osoby prawnej. Tego rodzaju doręczenie jako naruszające w sposób oczywisty art. 45 k.p.a. jest bezskuteczne procesowo, nawet jeśli w miejscu doręczenia korespondencja urzędowa została odebrana przez pracownika osoby prawnej. Z treści art. 45 k.p.a. wynika bowiem, że koniecznym warunkiem skuteczności prawnej doręczenia pisma urzędowego podmiotowi będącemu jednostką organizacyjną jest dokonanie tej czynności w lokalu siedziby tej jednostki (a więc np. w lokalu siedziby zarządu spółki akcyjnej) albo w lokalu będącym miejscem wykonywania wyodrębnionej i samodzielnej organizacyjnie działalności (np. gospodarczej) tej jednostki poza jej siedzibą (np. w oddziale spółki akcyjnej). Inne miejsca faktycznego wykonywania działalności przez jednostkę organizacyjną nie mogą być uznane za miejsca skutecznego doręczenia korespondencji urzędowej w rozumieniu art. 45 k.p.a., niezależnie od tego, czy przebywająca w tych miejscach osoba była uprawniona do odbioru pism adresowanych do jednostki.
Jeżeli zatem – jak w niniejszej sprawie – będące przedmiotem zażalenia postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą grzywny w celu przymuszenia zostało doręczone na adres tzw. Rejonu Energetycznego S. (ul. [...], [...]-[...] S., k. 4B akt sprawy), który nie jest adresem siedziby lub adresem oddziału Spółki, to niewątpliwie tego rodzaju doręczenie jest bezskuteczne procesowo. Okoliczność, że korespondencja organu została odebrana w dniu 16 października 2017 r. przez pracownika Spółki legitymującego się pieczęcią Spółki nie ma w tym zakresie znaczenia, albowiem przepis art. 45 k.p.a. został naruszony i ze względu na czas konieczny do przekazania pisma do najbliższego oddziału Spółki (Oddział w R.) oraz do zapoznania się z jego treścią osoby upoważnionej do działania w imieniu Spółki (Dyrektor Generalny [...] S.A. Oddział w R. zapoznał się z pismem dopiero 23 października 2017 r.) naruszenie to miało wpływ na ochronę praw procesowych Spółki, albowiem ustanowiony przez Dyrektora Generalnego pełnomocnik wniósł zażalenie następnego dnia po dniu zapoznania się z treścią pisma przez Dyrektora (24 października 2017 r.), a więc dzień po upływie ustawowego terminu na wniesienie zażalenia.
Bezpośredniość i oczywistość naruszenia art. 45 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. potwierdza zresztą ujawniona w skardze praktyka orzecznicza organu zażaleniowego, który w postanowieniach z dnia [...] października 2017 r. (nr [...]) oraz z dnia [...] listopada 2017 r. (nr [...]) wprost wyraził pogląd, że doręczenie upomnienia egzekucyjnego oraz odpisu tytułu wykonawczego nie na adres Spółki ujawniony w Rejestrze, lecz na adres tzw. Rejonu Energetycznego nie mogło doprowadzić do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej z uwagi na naruszenie przepisów o doręczeniach, zaś określenie w treści tytułu wykonawczego jako podmiotu zobowiązanego: [...] S.A. Oddział R. Rejon Energetyczny S. stanowi błąd co do osoby zobowiązanego.
Mając na względzie stwierdzone wyżej błędną ocenę prawną w zakresie naruszenia art. 45 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz bezskuteczność doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji, należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu zwrot kosztów sądowych (100 złotych) oraz zwrot koszów zastępstwa procesowego (497 złotych).
Rozpoznając ponownie zażalenie organ drugiej instancji uwzględni sformułowane wyżej przez Sąd ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.), stwierdzając niedopuszczalność zażalenia oraz nakazując organowi pierwszej instancji ponowne (prawidłowe i skuteczne procesowo) doręczenie postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło