II SA/Rz 1633/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 27 września 2022 r., nr SKO.405.PS.2055.66.2022 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z 27 września 2022 r. nr SKO.405.PS.2055.66.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 23 listopada 2021 r. nr MOPS.DSU.5026.2.7.04485.2021, którą zobowiązano E.M. do zwrotu zastępczo wniesionej opłaty za pobyt matki Z.M. w DPS w [....] za okres od stycznia 2021 r. do września 2021 r. w łącznej kwocie 24 191,64 zł. E.M. nie zgadzając się z ww. decyzją złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 r., sygn. II SA/Rz 1633/22 WSA w Rzeszowie odrzucił skargę, jako wniesioną z uchybieniem terminu do jej złożenia. Jak wskazał Sąd zaskarżona decyzja SKO z 27 września 2022 r., zawierająca prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, została doręczona skarżącemu w dniu 13 października 2022 r. Zatem termin do złożenia skargi upływał z dniem 12 listopada 2022 r. (sobota). Ponieważ ostatni dzień terminu do wniesienia przez skarżącego skargi wypadał w sobotę, dlatego też z uwagi na brzmienie art. 83 § 2 P.p.s.a., który nakazuje przesunięcie ostatniego dnia terminu przypadającego na sobotę lub dzień wolny od pracy na następny dzień, ostatnim dniem terminu na złożenie skargi w niniejszej sprawie był poniedziałek – 14 listopada 2022 r. Tymczasem Skarżący przedmiotową skargę nadał w urzędzie pocztowym w dniu 21 listopada 2022 r., a więc z uchybieniem terminu. Skarżący dnia 25 stycznia 2023 r. złożył do WSA w Rzeszowie zażalenie na ww. postanowienie. Jednocześnie zawnioskował o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wyjaśnił, że nie był świadomy, że skargę składa po terminie, gdyby miał tę świadomość złożyłby jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu. Podał, że w listopadzie 2022 r. był chory z podejrzeniem grypy lub COVID i nie wychodził z domu. Wyjaśnił, że po napadzie w 2021 r. zawodzi go pamięć, ma zaniki pamięci. Był przekonany, że dotrzymał terminu na złożenie skargi. Na wezwanie Sądu o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu Skarżący w piśmie z dnia 20 marca 2023 r. oświadczył, że nie ma dokumentów na potwierdzenie przebytej w listopadzie 2022 r. choroby. Z powodu braku ubezpieczenia zdrowotnego nie był u lekarza. Nie zachował paragonów z apteki i zielarni. Głównym powodem niedotrzymania terminu był fakt, że po napadzie w 2020 r. miewa zaniki pamięci. Na potwierdzenie tej okoliczności Skarżący przedłożył kserokopię aktu oskarżenia z [...] października 2021 r. dotyczącego ww. napadu oraz kserokopię oświadczenia M.F. z 17 marca 2023 r. o uczęszczaniu przez E.M. na neuroterapię fal mózgowych oraz zaświadczenia z dnia [...] marca 2023 r. wystawionego przez Gabinet Terapii Naturalnych [...] o korzystaniu z terapii medycyny komplementarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – zwana dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd uznał, że Skarżący dochował siedmiodniowego terminu przewidzianego na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Analiza wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi prowadzi do konkluzji, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż Skarżący nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący jako przyczynę uchybienia wskazał na chorobę, która uniemożliwiała mu dokonanie czynności w terminie. Jednakże na poparcie tych informacji nie przedstawił żadnych zaświadczeń lekarskich czy innych dokumentów okoliczności te potwierdzających – nie był u lekarza, nie ma paragonów z apteki i zielarni. Skarżący wskazał także na problemy z pamięcią jakie miewa po napadzie jaki miał miejsce 21 października 2020 r. Jednakże z przedłożonej kserokopii aktu oskarżenia nie wynika, by E.M. w wyniku dokonanej na jego szkodę zuchwałej kradzieży (czyn z art. 278a § 1 k.k.), doznał jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu. W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że podniesione przez wnioskodawcę okoliczności nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy i nie mogły stanowić podstawy do skutecznego rozpoznania wniosku. Skarżący nie uprawdopodobnił jakimkolwiek zaświadczeniem lekarskim bądź innym dokumentem, że znajdował się w stanie uniemożliwiającym dokonywanie czynności procesowych. Przedstawione zaświadczenia potwierdzają jedynie, że Skarżący uczęszczał na terapie, jednak nie wynika z nich, że były one spowodowane uszczerbkiem jakiego miał doznać w wyniku napadu. Nie uprawdopodobnił, że choroba (nie wiadomo nawet jak długo ona trwała) czy niedyspozycja zdrowotna spowodowała opóźnienie w złożeniu skargi. Konkludując, przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy Skarżący nie może dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych przez Skarżącego okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.