II SA/Rz 1634/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-03-10
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy osoba fizyczna posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, dysponuje stałymi dochodami, z których pokrywa bieżące wydatki, a także posiada majątek w postaci samochodu, istnieją podstawy do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko referendarza sądowego, uznając, że osoba fizyczna, która ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, dysponuje dochodami wystarczającymi na pokrycie bieżących wydatków, posiada majątek w postaci samochodu, a także ponosi wydatki, które nie są konieczne (np. usługi telewizyjne, telefoniczne, spłaty kredytów), nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani częściowym. Brak jest podstaw do zwolnienia od kosztów postępowania, gdy sytuacja majątkowa nie stanowi rzeczywistej przeszkody w dochodzeniu praw przed sądem.Stan faktyczny
Skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz uznał, że skarżący i jego rodzina mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, dysponują stałymi dochodami, z których pokrywają bieżące wydatki, a także posiadają majątek w postaci samochodu. Skarżący zarzucił referendarzowi pominięcie istotnych okoliczności faktycznych uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H. R. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1634/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazał, że przedstawiona przez Skarżącego sytuacja nie daje podstaw do skorzystania z niego
z wnioskowanej pomocy. Skarżący i jego rodzina mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, dysponują stałymi i nie najniższymi w stosunku do innych osób, dochodami, z których pokrywają bieżące wydatki, co wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zdaniem referendarza analiza sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżącego nie daje również podstaw do skorzystania przez niego z prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak zaznaczył, wydatki na usługi telefoniczne, internetowe, telewizyjne, utrzymanie pojazdów mechanicznych oraz spłata zobowiązań cywilnoprawnych, nie mogą korzystać z pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Referendarz sądowy zauważył przy tym, że wskazywane wydatki przekraczają dochody co wywołuje wątpliwości co do zadeklarowanej wysokości dochodów bądź wydatków.
W ustawowo przewidzianym terminie Skarżący złożył sprzeciw, w którym wskazał, że nie zgadza się z dokonaną przez referendarza oceną dowodów. Referendarz pominął istotne w sprawie okoliczności faktyczne, które uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.’),
w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. poz. 658): w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Sąd podziela zarówno dokonane przez referendarza ustalenia jak i wyciągnięte wnioski, co do braku podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym.
Zgodnie z art. 246. § 1 P.p.s.a.: "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny".
Skarżący mieszka wraz z żoną w domu o powierzchni 60 m2, posadowionym na 13 arowej działce, stanowiącym współwłasność żony oraz zamieszkujących oddzielnie osób trzecich. Utrzymują się z dochodów, których łączna miesięczna wysokość wynosi 2.480 zł. Skarżący posiada samochód marki Laguna o wartości około 3.000 zł. Miesięczne wydatki określił na 220 zł z tytułu spłaty kredytu, 870 zł – opłaty za media, 380 zł – koszty leczenia, 100 zł – koszty ubezpieczenia, 48 zł i 50 zł,- kwartalne opłaty za wywóz śmieci oraz podatek od nieruchomości. Na dowód powyższego Skarżący przedstawił: kserokopie harmonogramu spłaty kredytu ( do sierpnia 2016 r.)- rata 137 zł i pożyczki w [...] ( do września 2016 r.)- rata 127 zł, wyciąg z rachunku bankowego żony za okres 1 października do 31 grudnia 2015 r. z ujemnym saldem końcowym – 8 zł, faktury na zakup leków dla siebie i żony z 11 stycznia 2016 r. na kwoty 158 zł i 59 zł, dowód wpłat za energię elektryczną, gaz oraz wodę i ścieki ( z należnościami za 2-miesięczne okresy rozliczeniowe, odpowiednio: 170, 93 i 65 zł. ), usługi TV – 50 zł i telefoniczne – 24 i 52 zł, odpady komunalne – 48 zł kwartalnie oraz na rzecz [...] S.A. w kwocie 96 zł.
W świetle przedstawionej sytuacji Skarżącego oczywistym jest, że nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Instytucja całkowitego zwolnienia od kosztów postępowania przewidziana jest dla osób znajdujących się w ubóstwie, które nie posiadają żadnego majątku i, których sytuacja majątkowa w sposób rzeczywisty stanowi przeszkodę w dochodzeniu praw przed sądem.
Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący, jak słusznie zauważył referendarz sądowy, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada również majątek w postaci samochodu, co przeczy możliwości uznania go za osobę spełniającą warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W ocenie Sądu nie zachodzą również przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Skarżący na bieżąco reguluje ciążące na nim należności. Dochody jakie uzyskuje dwuosobowa rodzina wystarczają na pokrycie bieżących wydatków, w tym zakup leków. Ponosi również wydatki, których nie można uznać za konieczne, jak: usługi telewizyjne, telefoniczne oraz spłaty kredytów, które nie mogą mieć pierwszeństwa przed należnościami sądowymi.
W ocenie Sądu w przedstawionej sytuacji nie można zgodzić się
z twierdzeniem Skarżącego, że zapłacenie przez niego, na obecnym etapie kwoty 200 zł. tytułem wpisu od skargi spowoduje dla niego i jego żony uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło