II SA/Rz 1634/16

WyrokWSA w Rzeszowie2017-04-21

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk, Marcin Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji samowoli budowlanej może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności nieruchomości, na której znajduje się samowolnie wybudowany obiekt?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uniemożliwiałoby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy legalizacji samowoli budowlanej. Brak jest bezpośredniego i koniecznego związku między tymi postępowaniami, a prawo do dysponowania nieruchomością przez współwłaściciela nie jest uzależnione od prawomocnego zakończenia sprawy o zniesienie współwłasności.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylające postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji samowolnej przebudowy budynku gospodarczo-rekreacyjnego. Skarżący domagali się zawieszenia postępowania administracyjnego ze względu na toczące się postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności nieruchomości, argumentując, że nie mogą złożyć oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Organ odwoławczy uchylił postanowienie o zawieszeniu, uznając brak podstaw do jego zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Marcin Kamiński /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. L. i J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego -skargę oddala- Przedmiotem skarg AL. JL (skarżących) jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. nr [...], uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...], wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższe postanowienie przedstawia się następująco: W dniu 27 sierpnia 2015r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadzili kontrolę legalności wykonanych robót budowlanych polegających na remoncie istniejącego budynku gospodarczo - rekreacyjnego, zlokalizowanego na działce nr 1264/2 w [...]. W jej wyniku ustalono, że na ww. nieruchomości, stanowiącej własność skarżących oraz AL usytuowany jest murowany budynek gospodarczo-rekreacyjny o wymiarach zewnętrznych 8,53 m x 6,38 m, częściowo podpiwniczony. Na parterze obiektu znajduję się aneks kuchenny, salon, łazienka oraz wiatrołap; na poddaszu znajdują sie dwa pomieszczenia oraz łazienka. Dach budynku wykonany został w konstrukcji drewnianej jako dwuspadowy pokryty blachą trapezową powlekaną. Od strony zachodniej wykonany został pomost z bezpośrednim wejściem na poddasze. Budynek wyposażony jest w instalację wodno - kanalizacyjną oraz elektryczną. W trakcie kontroli AL (skarżący) oświadczył, że rzeczony budynek gospodarczo-rekreacyjny wybudowany został w okresie budowy budynku mieszkalnego, który został wybudowany przez jego nieżyjącego ojca w latach 1970-1980. Skarżący oświadczył dodatkowo, że budynek gospodarczo-rekreacyjny stanowi jego własność, niemniej nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi legalność jego budowy. W związku ze złym stanem technicznym zadaszenia wejścia do budynku oraz pomieszczeń strychowych skarżący dokonał zgłoszenia remontu w Starostwie Powiatowym w [...]. Remont polegał na wymianie więźby dachowej, wraz z jej pokryciem, wymianie belek stropowych, wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, wymianie ścianek działowych, remont komina, remont elewacji wraz z jej ociepleniem. Skarżący podał, że w trakcie remontu przy wejściu do pomieszczeń parteru pomiędzy słupami podpierającymi zadaszenie w formie podestu przykrytego od góry dachem jednospadowym wykonał ściany murowane tworząc przez to wiatrołap przed wejściem do budynku. Ściany zostały obudowane tak jak całość elewacji deskami w kształcie "półbala". Nad podestem, który był wykorzystywany do podawania płodów rolnych i siana do pomieszczeń strychowych, zadaszenie płaskie zostało zamienione na dach dwuspadowy. Zdaniem skarżącego, w wyniku remontu budynek zachował taki sam wygląd wymiary, wysokość oraz jego przeznaczenie tj. wykorzystywany jest jako budynek gospodarczo-rekreacyjny. Wobec ustaleń poczynionych w trakcie kontroli, postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (u.p.b.), wstrzymał roboty budowlane przy przebudowie budynku gospodarczo - rekreacyjnego usytuowanego na działce nr 1264/2 w [...] i jednocześnie zobowiązał AL do przedłożenia oceny stanu technicznego dotyczącej przebudowy tego obiektu. Po przedłożeniu żądanej dokumentacji technicznej, decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej przebudowy budynku gospodarczo – rekreacyjnego, na działce nr 1264 w [...]. Uwzględniając odwołanie wniesione przez AL, decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję organu I instancji, zalecając jednocześnie przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności istotnych do rozstrzygnięcia sprawy. Po dokonaniu dodatkowych ustaleń, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 49b ust. 2 u.p.b., nałożył na AL obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni, określonych postanowieniem dokumentów, w celu ewentualnej legalizacji spornego obiektu. Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej rozbudowy budynku gospodarczo – rekreacyjnego o wymiarach zewnętrznych 4,98 m x 8,53 m z dobudowanym gankiem o wymiarach 2,53 m x 1,44 m, usytuowanego na działce nr 1264/2 w [...] i stanowiącego własność AL. Jako podstawę zawieszenia postępowania organ wskazał art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.). Uzasadniając wydane postanowienie organ I instancji podał, że w dniu 5 sierpnia 2016 r. AL zwrócił się o zawieszenie wykonania postanowienia z dnia 5 sierpnia 2016 r. Uzasadniając zgłoszone żądanie podał, że w Sądzie Rejonowym w [...] pod sygn. [...] toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności, które dotyczy m.in. działki nr 1264/2 [...]. Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W tym stanie rzeczy, w ocenie PINB w [...], należało zawiesić postępowanie prowadzone w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych przy budynku na działce nr 1264/2 w [...], gdyż rozstrzygnięcie tej sprawy jest uzależnione od prawomocnego zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności, chociażby ze względu na konieczność dostarczenia do organu oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowani nieruchomością na cele budowlane. W zażaleniu na to postanowienie, AL, działająca za pośrednictwem pełnomocnika – MP, wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zawieszenie postępowania administracyjnego w oparciu o ten przepis, w sytuacji, braku uzasadnionych podstaw do obiektywnego stwierdzenia, iż do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji koniecznym i niezbędnym jest uprzednie zakończenie zawisłego przed Sądem Rejonowym w [...] postępowania w sprawie oznaczonej sygnaturą akt [...] o zniesienie współwłasności, obejmującego między innymi także działkę o numerze ewidencyjnym 1264/2, na której posadowiony jest budynek, którego dotyczy postępowania administracyjne w przedmiotowej sprawie. Zdaniem strony fakt prowadzenia tego postępowania, wbrew ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], nie warunkuje w kryteriach treści przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. kontynuacji i rozstrzygnięcia postępowania w sprawie samowolnej rozbudowy budynku gospodarczo-rekreacyjnego na działce 1264/2. Nie stanowi on bowiem w szczególności podstawy do stwierdzenia obligatoryjności zawieszenia prowadzonego postępowania administracyjnego. W ocenie AL nie sposób przyjąć, że pomiędzy rozstrzygnięciem prowadzonego postępowania sądowego o zniesienie współwłasności, a prowadzonym w przedmiotowej sprawie postępowaniem administracyjnym istnieje bezpośredni związek przyczynowy uniemożliwiający dalsze prowadzenie tego ostatniego postępowania i zakończenie go bez uprzedniego wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy w [...]. Strona podniosła, że za całkowicie nieuprawnione uznać należy również podnoszony w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia argument o rzekomej niemożności dostarczenia przez AL oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W świetle obowiązujących przepisów prawnych nie ulega żadnej wątpliwości, iż niezależnie od przyszłych rozstrzygnięć zapadłych w sprawie [...] SR w [...] - tak w chwili podjęcia nielegalnej rozbudowy budynku rekreacyjno-gospodarczego, jak i w aktualnie AL posiadał i posiada, jako współwłaściciel działki oznaczonej numerem 1164/2 prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem strony kwestią oczywistą w świetle treści przepisu art. 195 k.c. pozostaje okoliczność uzyskania przez niego zgody od obecnego współwłaściciela nieruchomości AL. Z niezrozumiałych przyczyn organ I instancji wydał zaskarżone postanowienie zakładając w pełni dowolnie i bez oparcia w jakiejkolwiek okoliczności dowodowej, że AL nie uzyska tego rodzaju zgody i nie przedstawi wymaganego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. AL nie przedstawił wszak Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] żadnych wiarygodnych dokumentów poświadczających niemożność złożenia wskazanego powyżej oświadczenia wynikającą z odmowy wyrażenia zgody przez współwłaścicielkę AL. Organ administracyjny I instancji nie dokonał także w tym zakresie żadnych własnych ustaleń. Zdaniem strony dopiero tego rodzaju udokumentowane zdarzenie mogłoby uzasadniać słuszność zaskarżonego postanowienia, gdyż faktycznie świadczyłoby o rzeczywistej niemożności kontynuacji postępowania i wydania decyzji postępowanie to kończącej. AL podniosła, że w tym zakresie organ I instancji przed podjęciem zaskarżonej decyzji nie podjął zatem żadnych czynności w celu ustalenia istnienia rzeczywistego związku przyczynowego pomiędzy prowadzonym postępowaniem, a kwestią rozstrzyganą przed sądem powszechnym określoną jako zagadnienie wstępne. Zdaniem strony powinność podjęcia tego rodzaju ustaleń przed podjęciem decyzji o zawieszeniu postępowania administracyjnego opartej na treści przepisu art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. jawi się jako oczywista w świetle stabilnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Końcowo AL podniosła końcowo, że kwestia przysądzenia skarżącym wyłącznej własności działki na zasadach wspólności majątkowej pozostaje okolicznością bezsporną we wnioskach i żądaniach stron w ramach postępowania sądowego w sprawie [...]. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2016 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zawieszenie postępowania jest instytucją wstrzymującą okresowo bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego może mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę, wymienionych w art. 97 i art. 98 k.p.a. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego w myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd wstępnego zagadnienia prawnego. Pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem postępowania, a zagadnieniem wstępnym musi istnieć związek przyczynowy, czyli sytuacja, w której bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę jest niemożliwe. Organ odwoławczy wskazał, że w opisywanej sprawie przyczyną, którą organ zakwalifikował jako zagadnienie wstępne, jest prowadzone przez Sąd Rejonowy w [...] pod sygn. akt [...] postępowanie w sprawie zniesienia współwłasności działki nr ew. 1264/2 w miejscowości [...]. Zdaniem PWINB po analizie całości dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy należy stwierdzić, że powyższe stanowisko organu I instancji nie znajduje uzasadnienia. W dokumentach załączonych do akt i w zaskarżonym postanowieniu brak jest bowiem uzasadnienia faktycznego i prawnego co do wystąpienia konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, poprzez zakończenie postępowania sądowego w podanej wyżej sprawie. Organ I instancji w żaden sposób nie wykazał i nie uzasadnił, czy między sprawą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...] pod wskazaną wyżej sygnaturą i sprawą będącą przedmiotem postępowania organu nadzoru budowlanego istnieje taki związek, że rozstrzygnięcie sprawy przez organ jest niemożliwe, i że wynik postępowania sądowego w sprawie zniesienia współwłasności działki jest niezbędny do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Organ odwoławczy podał, że taki związek musiałby wynikać z konkretnej okoliczności, wywiedzionej np. z podstawy prawnej służącej do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy przez organ. W ocenie WINB stwierdzenie podane w uzasadnieniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], że od rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w [...] kwestii dotyczącej zniesienia współwłasności działki nr ew. 1264/2 w [...] uzależnione jest rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy budynku gospodarczo – rekreacyjnego z dobudowanym gankiem, usytuowanego na działce nr ew. 1264/2 w [...], ze względu na konieczność dostarczenia przez AL oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest niewystarczające do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. Organ wskazał, że możliwość okazania przez podmiot zainteresowany oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie jest uzależniona od zakończenia prowadzenia postępowania sądowego w sprawie zniesienia współwłasności. Zatem okoliczność wskazana w zaskarżonym postanowieniu nie stanowi w ocenie PWINB "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie może stanowić podstawy do zawieszenia opisanego postępowania administracyjnego w oparciu o treść przytoczonego wyżej przepisu. Między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym musi bowiem istnieć taki związek przyczynowy, który powoduje, że bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie jest możliwe wydanie decyzji. Sytuacja taka zdaniem organu odwoławczego nie ma miejsca w rzeczonej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wnieśli o poddanie kontroli Sądu zaskarżonego postanowienia WINB. Skarżący podali, że sporny budynek rekreacyjno-gospodarczy został wybudowany w latach 1970-80, jako budynek gospodarczy, wyłącznie z ich środków finansowych i nie został wyszczególniony w umowie darowizny z 1983 r., zawartej pomiędzy rodzicami AL na nim i jego bratem. W 2003 r. na podstawie zgłoszenia, budynek ten został wyremontowany przez skarżących z przeznaczeniem go na budynek rekreacyjno-gospodarczy. Skarżący podali, że podczas remontu został on rozbudowany poprzez dobudowanie ganku o wym. 2,53 m x 1,44 m. Skarżący wskazali, że postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], zobowiązano ich do złożenia odpowiednich dokumentów oraz opłat celem zalegalizowania spornej rozbudowy. Skarżący podali, że ponieważ sporny obiekt znajduje się na działce, która jest współwłasnością ich oraz AL i jest przedmiotem postępowania sądowego o zniesienie współwłasności, na etapie którego część działki wraz z tym budynkiem ma zostać wyłączną własnością skarżących, zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o zawieszenie wykonania ww. postanowienia, do czasu zakończenia sprawy sądowej. Skarżący wskazali, że w żaden sposób nie uchylają się od wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], a jedynie wnieśli o jego "okresowe zawieszenie". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga jako niezasługująca na uwzględnienie została oddalona, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu w świetle zakresu i treści kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego. Sąd administracyjny sprawuje legalnościową kontrolę zaskarżalnych działań lub zaniechań kompetencyjnych organów administracji publicznej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych), będąc związany granicami sprawy administracyjnej sensu largo, której dotyczy skarga. Jednocześnie sąd ten nie jest – co do zasady – związany granicami skargi, w tym podniesionymi zarzutami i wnioskami oraz powołaną przez stronę skarżącą podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, p.p.s.a.), biorąc z urzędu pod rozwagę wszelkie stwierdzone naruszenia prawa i sankcjonując je w granicach wyznaczonych w art. 145-150 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych. W niniejszej sprawie w toku legalnościowej kontroli zaskarżonego postanowienia oraz – rozszerzając na podstawie art. 135 p.p.s.a. granice rozpoznania skargi – także postanowienia organu pierwszej instancji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego i procesowego, które uzasadniałyby ingerencję w moc obowiązującą kwestionowanych orzeczeń na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Istota sporu między stronami postępowania sprowadza się do kwalifikacji prawnej rozstrzygnięcia sądu cywilnego w przedmiocie zniesienia współwłasności jako zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego) dla postępowania rozbiórkowo- legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 49b u.p.b. W przedmiotowej sprawie po wszczęciu (20 lipca 2015 r.) postępowania rozbiórkowo-legalizacyjnego doszło do wszczęcia (2 grudnia 2015 r.) przed sądem powszechnym (Sądem Rejonowym w [...]) postępowania w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości m.in. w zakresie położonej w [...] działki nr 1264/2, na której jest usytuowany budynek gospodarczo-rekreacyjny objęty przedmiotowym postępowaniem rozbiórkowo-legalizacyjnym. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie o zniesienie współwłasności zostało wszczęte z wniosku AL i toczy się m.in. z udziałem AL będącego inwestorem spornego budynku i jednocześnie współwłaścicielem działki nr 1264/2. Zdaniem skarżących rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy legalności przedmiotowego budynku jest bezpośrednio uzależnione od rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o zniesienie współwłasności. W sprawie istotne jest to, że w dniu 5 sierpnia 2016 r. organ pierwszej instancji wydał postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów, o których mowa art. 49b ust. 2 u.p.b., w tym oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania sporną nieruchomością. Postanowienie to nie zostało wykonane w terminie, natomiast w piśmie z dnia 26 sierpnia 2016 r. skarżący wnieśli prośbę o "zawieszenie wykonania postanowienia z dnia 5 sierpnia 2016 r.", uznając, że w związku z wszczęciem postępowania o zniesienie współwłasności spornej działki zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący wyeksponowali w zażaleniu oraz w skardze problem braku możliwości złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością (art. 49b ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b.) ze względu na otwarty charakter kwestii przysługiwania im prawa własności do spornej działki w związku z będącym w toku postępowaniem o zniesienie współwłasności. Zdaniem skarżących w chwili obecnej inwestor jako sprawca samowoli nie jest w stanie złożyć oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością, albowiem jego dalszy status jako współwłaściciela jest "niepewny", gdyż w wyniku orzeczenia sądu cywilnego może on utracić ten status (np. na skutek przyznania własności na rzecz innego współwłaściciela). W związku z tym w ocenie skarżących do momentu definitywnego rozstrzygnięcia przez sąd cywilny sprawy o zniesienie współwłasności postępowanie rozbiórkowo-legalizacyjne nie może się toczyć. Stanowisko skarżących jest błędne. Warunkami zastosowania przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. są nie tylko otwarty charakter, uprzedniość oraz przynależność zagadnienia prawnego do właściwości innego organu lub sądu, lecz przede wszystkim bezpośredni, konieczny i merytoryczny (zasadniczo materialnoprawny) związek pomiędzy tym zagadnieniem a podstawą normatywną (co do zasady materialnoprawną) sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania. Ze względu na wyjątkowy charakter instytucji zawieszenia postępowania (stanowiącej ograniczenie zasady ciągłości postępowania administracyjnego) wykładnia oraz stosowanie przepisów wyznaczających podstawy zawieszenia muszą być restryktywne. Nie są zatem dopuszczalne rozszerzająca wykładnia lub szerokie stosowanie tego rodzaju regulacji. W ocenie Sądu w sprawie, której dotyczy skarga, nie została spełniona przesłanka bezpośredniego i merytorycznego związku pomiędzy podstawą materialnoprawną sprawy rozbiórkowo-legalizacyjnej oraz jej projektowanym rozstrzygnięciem a należącą do właściwości sądu powszechnego sprawą o zniesienie współwłasności i jej przyszłym rozstrzygnięciem. Po pierwsze bowiem, ostateczne rozstrzygnięcie sprawy rozbiórkowo-legalizacyjnej na podstawie art. 49b u.p.b. nie jest koniecznie uzależnione od wykazania prawa do dysponowania nieruchomości. Legalizacja samowoli budowlanej na podstawie art. 49b u.p.b. jest bowiem prawem inwestora, którego realizacja jest uzależniona od jego woli. W konsekwencji rozstrzygnięcie sprawy legalności spornego obiektu nie jest w sposób konieczny uwarunkowane rozstrzygnięciem kwestii prawnych, do których odnoszą się dokumenty, o których mowa w art. 49b ust. 2 u.p.b. Jeżeli – z jakichkolwiek powodów – obowiązek przedłożenia wyżej wymienionych dokumentów nie może zostać w całości wykonany w terminie albo – w ocenie organu – przedłużanie terminu (na wniosek inwestora) wykonania powyższego obowiązku (szczególnie w sytuacji braku możliwości wyznaczenia wyraźnej granicy czasowej) nie jest uzasadnione, na mocy art. 49b ust. 3 u.p.b. organ jest zobowiązany do zastosowania przepisu art. 49b ust. 1 u.p.b. Nie zachodzi więc konieczny związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy rozbiórkowo-legalizacyjnej na podstawie art. 49b u.p.b. w zakresie przesłanki potencjalnego obowiązku przedłożenia dokumentu, o którym mowa w 49b ust. 2 pkt 1 u.p.b. w zw. z art. 30 ust. 2 i w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b., a rozstrzygnięciem sprawy o zniesienie współwłasności nieruchomości, na której posadowiony jest sporny obiekt budowlany. Po drugie, wyznaczony przez właściwy organ termin spełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 49b ust. 2 u.p.b., upłynął w sprawie bezskutecznie (9 sierpnia 2016 r.), natomiast wniosek o zawieszenie postępowania skarżący złożyli dopiero 30 sierpnia 2016 r. Oznacza to, że już w dniu 9 sierpnia 2016 r. została zrealizowana dyspozycja art. 49b ust. 3 u.p.b., a zatem najwcześniej w tym dniu właściwy organ mógł załatwić sprawę poprzez wydanie decyzji rozbiórkowej. Trzeba ponadto zauważyć, że skarżący będący inwestorem wiedział o wszczęciu postępowania o zniesienie współwłasności co najmniej od grudnia 2015 r. i pomimo tej wiedzy nie złożył przed upływem 30-dniowego terminu na przedłożenie dokumentów wniosku o przedłużenie tego terminu. Po trzecie, przesłanka zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie została zrealizowana również z tego powodu, że oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością (art. 49b ust. 2 pkt 1 u.p.b. w zw. z art. 30 ust. 2 i w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b.) inwestor składa (pod rygorem odpowiedzialności karnej) według aktualnego na dzień złożenia oświadczenia stanu prawnego i faktycznego. Jeżeli więc w okresie od 8 sierpnia 2016 r. do dnia 8 września 2016 r. inwestor pozostawał i aktualnie (jak wynika z akt sprawy) również pozostaje współwłaścicielem nieruchomości, na której jest posadowiony sporny obiekt budowlany (posiadając wraz z małżonką udział w wysokości ½ prawa własności nieruchomości), to nie istniały żadne formalne przeszkody, aby złożyć dokument obejmujący oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. Fakt zawisłości przed sądem powszechnym sprawy o zniesienie współwłasności nie wyłącza bowiem możliwości złożenia przez aktualnego współwłaściciela oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Należy zatem podkreślić, że kwestia ewentualnego przysądzenia w przyszłości prawa własności nieruchomości w całości na rzecz drugiego współwłaściciela (udział w wysokości ½ prawa) nie ma znaczenia dla oceny, czy skarżącemu przysługuje aktualnie prawo do dysponowania nieruchomością. Wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło