II SA/Rz 1639/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-01-22
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jej szczegółowe przedstawienie trudnej sytuacji życiowej, zdrowotnej i majątkowej, w tym wysokie wydatki na leczenie, utrzymanie domu, codzienne potrzeby oraz nieprzewidziane koszty, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 100 zł tytułem wpisu od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni przedstawiła szczegółowe dane dotyczące swojej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, wskazując na wysokie wydatki związane z leczeniem, utrzymaniem domu, bieżącymi potrzebami oraz nieprzewidzianymi kosztami. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni E. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii decyzji - postanawia - przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
E. S. wezwana została do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wydania kserokopii decyzji. W odpowiedzi na powyższe wniosła o zwolnienie od tej opłaty. Z kolei we wniosku złożonym następnie na urzędowym formularzu – PPF wymieniona zaznaczyła, że ubiega się o ustanowienie adwokata celem konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej. W następstwie wezwania o wyjaśnienie zakresu żądania z jednoczesnym podaniem, że niniejsza sprawa nie zakończyła się jeszcze orzeczeniem, które mogłoby podlegać zaskarżeniu E. S. sprecyzowała, że przedmiotem jej wniosku jest jedynie zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia żądania strony, jak i odpowiedzi na wezwanie o przedstawienie dodatkowych danych wynika, że pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Obydwoje wymagają leczenia, co wiąże się z miesięcznym wydatkiem w kwocie 600 zł. Inne comiesięczne obciążenia domowego budżetu wnioskodawczyni to: ubezpieczenie domu – 120 zł, wywóz ścieków – 100 zł, wywóz śmieci – 45 zł, telefon – 200 do 300 zł, gaz – 100 zł, prąd – 90 zł, wyżywienie – 400 zł, rata pożyczki za betonowy zbiornik na wodę – 200 zł, rata pożyczki na aparat słuchowy – 280 zł. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że ze względu na stan zdrowia, do każdej pracy takiej jak: sprzątanie, pranie, zakupy, cięcie drzewa na opał, koszenie trawy musi wykorzystywać osoby trzecie, a koszt z tym związany to 400 – 500 zł. Dom, w którym mieszka wraz z mężem jest stary i wymaga remontu w zakresie wymiany okien, drzwi, podłóg. Nie ma w nim łazienki, bieżącej wody, jak też centralnego ogrzewania. Skarżąca podkreśliła, że żyją z mężem w bardzo trudnych warunkach. Zaznaczyła, że starają się nie zalegać z opłatami, lecz wówczas często brakuje pieniędzy na środki czystości, ubrania i "wiele innych rzeczy niezbędnych do życia". Brat męża skarżącej wspiera ich poprzez przekazywanie niewielkiej ilości żywności (jajka, mleko, mąka). Wnioskodawczyni podała, że w styczniu i w lutym bieżącego roku muszą odłożyć z pobieranych rent w wysokościach 1107,71 zł i 1357,73 zł po 500 zł, aby zakupić aparat słuchowy dla męża skarżącej. Poza tym, w styczniu bieżącego roku obowiązani są także do zwrotu 820 zł za węgiel. Istnieje także potrzeba zakupu nowego węgla. Wnioskodawczyni podała, że w jesieni 2015 r. zrezygnowała z wymaganej rehabilitacji, bowiem nie miała środków pieniężnych na dojazdy.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
W świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", istnieje możliwość przyznania stronie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Możliwość ta aktualizuje się w stosunku do osoby, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie to winno polegać, zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a., na przedstawieniu we wniosku dokładnych danych o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Tego rodzaju informacje w odniesieniu do własnej osoby przedstawiła w sposób bardzo szczegółowy E. S. Wynika z nich, że strona znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, bowiem wraz z mężem wymaga leczenia, co wiąże się z wydatkami w kwocie ok. 600 zł miesięcznie, co stanowi 1/4 łącznych dochodów rodziny. Ponadto, wnioskodawczyni zmuszona jest też często do rezygnacji z niektórych wizyt lekarskich, czy konieczności rehabilitacji wobec braku środków finansowych na ten cel (koszt dojazdów). Warunki bytowe strony odbiegają od obowiązujących obecnie standardów. Zajmowany przez nią dom jest stary (z lat 60 - tych), ma nieszczelne okna i drzwi. Brak w nim bieżącej wody, łazienki i centralnego ogrzewania. Podkreślenia wymaga także, iż ze względu na złą sytuację zdrowotną praktycznie przy większości prac domowych skarżąca musi korzystać z odpłatnej pomocy osób trzecich (koszt ok. 400 – 500 zł). Przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku wzięto również pod uwagę, że w styczniu i w lutym bieżącego roku wnioskodawczynię czekają wydatki z tytułu zapłaty za zakupiony przez brata męża węgiel oraz na konieczny aparat słuchowy dla męża w łącznej kwocie 1820 zł (przy czym potrzebny jest także zakup nowego węgla, kosztu czego wnioskodawczyni nie podała).
Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100 zł, zaś ewentualne dalsze koszty, które mogą się pojawić na następnych etapach postępowania to 200 zł, w tym 100 zł z tytułu opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w razie oddalenia skargi oraz 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. W świetle przedstawionej przez wnioskodawczynię sytuacji, poniesienie nawet części z podanych wyżej opłat mogłoby skutkować uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu jej i męża. Skarżąca nie byłaby wówczas w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb tj. w zakresie żywienia czy leczenia, z czym nawet na chwilę obecną ma często trudności, na co wskazuje fakt korzystania przez nią ze wsparcia brata męża, przekazującego rodzinie część żywności.
Z przedstawionych powodów uznano, że E. S. spełnia wymienioną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, dlatego też uwzględniono jej żądanie w tym zakresie, czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło