II SA/Rz 1639/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-03-03
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożony przez osobę prawną, który zawiera jedynie ogólne stwierdzenie o braku środków finansowych i nie zawiera szczegółowych danych o sytuacji majątkowej i dochodach, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę prawną, który nie zawiera szczegółowych danych o jej sytuacji majątkowej, dochodach i wydatkach, pomimo wezwania do uzupełnienia, nie może zostać uwzględniony. Brak wykazania spełnienia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej i wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując jedynie na brak środków finansowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące sytuacji finansowej, spółka nie przedstawiła wymaganych informacji. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
A. sp z o.o. z siedzibą w [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 400 zł od tej skargi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach tego żądania wskazane zostało, że Spółka nie posiada środków finansowych na poniesienie tych kosztów.
Ze względu na to, że uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadzało się tylko do tego jednego wskazanego wyżej zdania, skierowano do Spółki wezwanie o uzupełnienie tegoż wniosku poprzez wypełnienie rubryk stosownego formularza oznaczonych numerami od 6 do 10 tj. odnośnie do danych takich jak wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok), wysokość zysku lub straty z ostatni rok obrotowy według bilansu, stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku oraz inne informacje dotyczące majątku (w tym stan środków w kasie), dochodów, zobowiązań i wydatków. Wezwanie dotyczyło także nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Spółki za okres od 1 października 2016r. do dnia wykonania wezwania, zeznania podatkowego za ostatni rok podatkowy, kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe, wykazu środków trwałych, sprawozdania finansowego za 2015 r., rachunku zysków i strat za 2015 r. oraz dokumentów, z których wynika sytuacja finansowa Spółki w 2016 r.
Wezwanie to doręczone zostało Spółce w dniu 29 grudnia 2016 r. W wyznaczonym terminie 7 dni tj. do 5 stycznia 2017 r., jak też do dnia rozstrzygania w przedmiocie wniosku nie udzielono na nie jakiejkolwiek odpowiedzi.
Rozpoznając żądanie Spółki zważono, co następuje:
Zadaniem podmiotu ubiegającego się o prawo pomocy jest wykazanie, że wsparcia takiego rzeczywiście wymaga, a więc, że spełnia przewidzianą prawem przesłankę powyższego. Wynika to wprost z regulacji ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", która zarówno w wypadku domagania się przyznania całkowitego, jak też tylko częściowego prawa pomocy przewiduje, że wnioskodawca winien wykazać swoją złą sytuację materialną. Wymieniony obowiązek jest szczególnie istotny w wypadku osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, bowiem ustawodawca w odniesieniu do nich wskazując na przesłanki przyznania prawa pomocy wyraźnie zaznaczył jednocześnie, że pomoc taka "może" zostać podmiotom takim przyznana. Oznacza to więc, że nawet spełnienie ustawowych przesłanek prawa pomocy nie musi automatycznie skutkować uwzględnieniem żądania strony w tym przedmiocie. To bowiem od oceny rozpoznającego konkretny wniosek zależy jego rozstrzygnięcie. Im zatem więcej danych odnośnie do sytuacji finansowej wnioskodawcy zostanie przedłożonych, tym analiza jego możliwości płatniczych może być bardziej dokładna, a w konsekwencji prowadzić do przychylenia się do złożonej prośby. Od tego zatem, co wnioskujący o wsparcie przedstawi zależy następnie orzeczenie w zakresie jego żądania. Fakt spoczywania na stronie wnioskującej o prawo pomocy obowiązku udowodnienia swojej złej sytuacji materialnej wynika także z brzmienia art. 252 § 1 P.p.s.a., który nakazuje stronie ubiegającej się o pomoc wskazanie dokładnych danych o stanie majątkowym i dochodach (a w wypadku osób fizycznych także o stanie rodzinnym).
W myśl art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w częściowym zakresie może zostać przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie uczyniła zadość wymogowi przewidzianemu w powołanej regulacji prawnej. Mianowicie, w złożonym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazała tylko, że nie jest w stanie ich ponieść. Nie podała natomiast żadnych konkretnych danych dotyczących jej aktualnych dochodów i wydatków. Nie uczyniła tego także na skutek skierowanego do niej w trybie art. 255 P.p.s.a. wezwania, które miało na celu uzyskanie informacji potrzebnych do orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy dla Spółki. Tym samym, wobec powyższej postawy Spółki nie było możliwe uwzględnienie jej prośby. Skoro bowiem uzasadniając ją ograniczyła się wyłącznie do jednego ogólnego zdania o niemożności pokrycia kosztów sądowych i nie przedstawiła jakichkolwiek konkretnych danych w tym przedmiocie, to przyjęcie w takiej sytuacji, że spełnia przesłankę prawa pomocy z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. stanowiłoby ewidentne nadużycie tej instytucji. Służy ona bowiem jedynie wsparciu podmiotów o dużych trudnościach finansowych, które jednak muszą zostać wykazane.
Z podanych względów odmówiono zwolnienia Spółki od kosztów sądowych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło