II SA/Rz 164/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-05-06
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Zbigniew Czarnik, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może uwzględnić argumenty dotyczące merytorycznej słuszności decyzji przyznającej zasiłek rodzinny, czy też jego kompetencje ograniczają się wyłącznie do kontroli legalności decyzji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa do stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Żądanie przyznania zasiłku rodzinnego w wyższej wysokości lub stałego dodatku na dziecko nie mieści się w kompetencjach sądu, gdyż takie rozstrzygnięcie (in merito) nie jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd nie może rozważać argumentów dotyczących merytorycznej słuszności decyzji, a jedynie jej zgodność z prawem.Stan faktyczny
K. M. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej przyznającą zasiłek rodzinny i dodatek do zasiłku. Skarżąca wniosła o przyznanie zasiłku w wyższej wysokości oraz stałego dodatku, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną rodziny. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na spełnienie kryterium dochodowego i prawidłowe ustalenie wysokości świadczeń zgodnie z obowiązującymi przepisami.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska/spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 6 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] listopada 2010r. znak: [...] wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta, po rozpoznaniu wniosku K. M., przyznano zasiłek rodzinny na dziecko B. M. na okres od 1.11.2010 r. do 31.10.2011r. w wysokości 91 zł/m-c oraz przyznano dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100 zł, jednorazowo w miesiącu wrzesień 2010r.
W odwołaniu złożonym od tej decyzji K. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie zasiłku rodzinnego na dziecko w wyższej wysokości oraz stałego dodatku na dziecko i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazała, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i godzi w podstawowe prawa obywatela do godziwego życia. Podała, że jej mąż od kilku lat choruje na zanik mózgu, wymaga całodobowej opieki, ona zaś "choruje po przebytym zapaleniu żył". Mąż otrzymuje rentę inwalidzką, lecz jej wysokość nie wystarcza na leczenie i wyżywienie. Sytuacja rodzinna i zdrowotna uniemożliwia podjęcie jej pracy zarobkowej. Wskazała, że córka uczęszcza do szkoły średniej i jej potrzeby z roku na rok są coraz większe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1 ustawy
z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228 poz. 2255 z późn. zm./ oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11.08.2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych /Dz.U. Nr 129 poz. 1058/.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 1 rozporządzenia z dnia 11.08.2009 r. zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Z dokonanych przez organ I instancji ustaleń (w tym z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia [...].09.2009r.) wynika, że miesięczny dochód rodziny w 2008 r. wyniósł 1442,88 zł. Dochód na osobę wyniósł 480,96 zł miesięcznie tj. był niższy niż kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11.08.2009r., w okresie zasiłkowym 2010/2011 zasiłek rodzinny na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku, wynosi 91,00 zł. Najwyższy zasiłek w kwocie 98,00 zł przysługuje na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia. Córka K. M. – B., 18 lat ukończy 3 grudnia 2011r. i od tej pory przysługiwać jej będzie zasiłek w wyższej wysokości. Organ dodał, że stosownie do § 1 pkt 9 cyt. wyżej rozporządzenia wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w okresie zasiłkowym 2010/2011 wynosi 100 zł.
Kolegium podniosło, że wysokość zasiłku ustalana jest przez Radę Ministrów
w formie rozporządzenia i organy samorządu nie mają możliwości zmiany kwot określonych w rozporządzeniu. Jednakże, że rada gminy może w drodze uchwały podnieść kwoty dodatków do zasiłku rodzinnego, jest to wówczas finansowane ze środków własnych gminy. Nadto wyjaśniono, że w przypadku trudnej sytuacji materialnej rodziny, można złożyć we właściwym ośrodku opieki społecznej, wniosek o przyznanie świadczeń z opieki społecznej. Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła K. M. i wniosła o jej uchylenie oraz przyznanie zasiłku rodzinnego na dziecko w wyższej wysokości i przyznanie stałego dodatku na dziecko. W uzasadnieniu raz jeszcze wskazała na trudną sytuacje rodzinną oraz materialną i podtrzymała te same co w odwołaniu argumenty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z przyczyn będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy wyjaśnić skarżącej, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny rozważa zatem wyłącznie kwestię, czy decyzja organu administracji publicznej mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W związku z powyższym żądanie skarżącej o przyznanie zasiłku rodzinnego w wyższej wysokości i stałego dodatku na dziecko nie mogło zostać uwzględnione, gdyż takie rozstrzygnięcie (in merito) nie mieści się w kompetencjach tego Sądu.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mgło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia wskazanego w powyższej ustawie naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie art. 151 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) powoływane dalej w uzasadnieniu jako "ustawa", oraz wydanego na jej podstawie (art. 19 ust. 4) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 129, oz. 1058).
Przepis art. 5 ust. 1 ustawy stanowi: "Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 504,00 zł".
Według art. 4 ust. 2 wymienionego w cytowanym wyżej przepisie, prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka (1), opiekunowi faktycznemu dziecka (2), osobie uczącej się (3).
Zgodnie zaś z treścią art. 6 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt. 1 i 2, do ukończenia przez dziecko: 18 roku życia (1) lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia (2), albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z akt sprawy wynika, że miesięczny dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę wynosi 480,96 zł, a zatem spełnienie kryterium dochodowego o jakim mowa w art. 5 ust. 1 ustawy jest poza sporem. Córka skarżącej – B. M. ur. 3 grudnia 1993 r. – jest uczennicą Liceum Ogólnokształcącego w R., a więc w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie ukończyła 18 roku życia.
Od dnia 1 listopada 2009 r., jak wynika z § 1 pkt 3 litera b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. powołanego wyżej, wysokość zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia wynosi 91 zł miesięcznie.
W świetle powyższego przyznanie na dziecko skarżącej tj. B. M. zasiłku rodzinnego w wysokości 91 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2010 r. do 31 października 2011 r., odpowiada prawu. Zasiłek rodzinny w wyższej wysokości, czego domaga się skarżąca, będzie przysługiwał na jej córkę – jak trafnie zauważa organ odwoławczy – z chwilą ukończenia przez nią 18 roku życia; aktualnie wg cytowanego rozporządzenia wysokość zasiłku na dziecko powyżej 18 roku życia wynosi 98 zł miesięcznie. Kwestionowaną w skardze decyzją na dziecko skarżącej, tj. B. M. przyznany został również dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w miesiącu wrzesień 2010 r. w wysokości 100zł i jest to zgodne z regulacją zawartą w § 1 pkt 9 powyższego rozporządzenia Rady Ministrów.
Skoro więc zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszyły prawa w zakresie o jakim mowa był na wstępie, to w rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia tych decyzji z obrotu prawnego.
Z przyczyn wyjaśnionych na wstępie wyłączona jest możliwość rozważania przez Sąd argumentów skargi podanych wcześniej przez skarżącą w odwołaniu a odnoszących się do niewątpliwie trudnej – nie tylko materialnie – sytuacji jej rodziny. Dotyczą one bowiem merytorycznej słuszności decyzji, a nie jej zgodności z prawem. Tym samym nie mogły odnieść spodziewanego przez skarżącą skutku.
Dlatego na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło