II SA/Rz 1640/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-01-04

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał trudną sytuację materialną, ale jednocześnie ponosi wydatki niekwalifikujące się do kategorii wydatków koniecznych (np. utrzymanie samochodu) i potencjalnie zawyża swoje obciążenia, może uzyskać częściowe zwolnienie od wpisu od skargi w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który wykazał trudną sytuację materialną, ale jednocześnie ponosi wydatki niekwalifikujące się do kategorii wydatków koniecznych i potencjalnie zawyża swoje obciążenia, może zostać przyznane częściowe prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu od skargi. Pełne zwolnienie nie jest uzasadnione, gdy istnieją wątpliwości co do zasadności wszystkich podanych wydatków i ich priorytetu.
Stan faktyczny
A. N. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę ganku. Został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na niskie dochody swoje i żony, wysokie koszty leczenia, utrzymania domu i inne wydatki. Sąd rozpoznał wniosek, analizując podane przez skarżącego dochody i wydatki, w tym koszty utrzymania samochodu i spłaty pożyczek.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie z jego skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ganku - postanawia - I. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A. N. wezwany został do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki ganku. W odpowiedzi na powyższe wymieniony złożył wniosek o zwolnienie od tej opłaty. Wskazał, że jest rencistą, a otrzymywane przez niego świadczenie wynosi 895,64 zł. Natomiast żona, z którą tworzy wspólne gospodarstwo domowe pobiera emeryturę w kwocie 1299 zł. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że pozostaje w leczeniu, którego miesięczny koszt to 300 zł. Inne comiesięczne wydatki są następujące: energia elektryczna – 60 zł, gaz 20-40 zł, woda – 30 zł, odprowadzanie ścieków – 50 zł, podatki – 25 zł, ubezpieczenie domu – 12,50 zł, telefon – 50 zł, wywóz śmieci – 30 zł, węgiel i drewno – 350 zł, ubezpieczenie samochodu – 9 zł, odzież – 100 zł, wyżywienie – 800 zł, środki higieny – 100 zł oraz środki czystości – 150 zł. Skarżący podkreślił, że z uwagi na wysokie koszty utrzymania zmuszony jest zaciągać pożyczki u osób trzecich. Wnioskodawca wskazał, że posiadane nieruchomości darował swoim dzieciom, jednak nadal mieszka w będącym przedmiotem tej darowizny domu i ponosi koszty związane z jego utrzymaniem. Z odpowiedzi na stosowne wezwanie wynika natomiast, że strona ponosi miesięczne koszty utrzymania samochodu osobowego w kwocie 200 zł. Zaciągnęła pożyczkę u dzieci na pokrycie "bardzo dużego zobowiązania" związanego z kosztami procesu. Pożyczkę tę spłaca w różnych, dogodnych dla niej ratach. Wnioskodawca podkreślił swoją "bardzo trudną" sytuację. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie skarżącego dotyczące zwolnienia od wpisu od skargi zasługuje na częściowe uwzględnienie. Za powyższym przemawia to, że zdecydowana większość dochodów strony przeznaczana jest na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem własnym, w tym leczeniem oraz utrzymaniem domu, w którym skarżący mieszka wraz z żoną. Z kolei opłata sądowa warunkująca nadanie złożonej skardze dalszego biegu jest wysoka, bowiem wynosi 500 zł. Jest to kwota, której uiszczenie w całości mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie wykazania przez stronę, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez powstania takiego uszczerbku, przysługuje jej prawo pomocy. Dokonując analizy wniosku strony wzięto także pod uwagę, że ponosi ona wydatek w kwocie 200 zł na utrzymanie samochodu, który zasadniczo nie mieści się w kategorii wydatków koniecznych w rozumieniu powołanego art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nadto, porównanie uzyskiwanych przez stronę dochodów oraz ponoszonych przez nią wydatków prowadzi do wniosku o nadwyżce tych ostatnich, co oznaczałoby, że skarżący więcej wydaje niż pozwalają mu na to pobierane środki finansowe. Oczywistym jest, że tego rodzaju sytuacja nie jest możliwa, a zatem wskazuje bądź na dysponowanie przez stronę jakimś dodatkowym dochodem bądź też na zawyżenie przez nią podanych obciążeń domowego budżetu. W przypadku skarżącego wątpliwości budzi np. wskazana przez niego kwota 100 zł wydatkowana na środki higieny oraz 150 zł przeznaczana na środki czystości. Należy także podkreślić, że brak jest podstaw do przyznania pierwszeństwa w spłacie znacznym, jak podaje strona, kosztom prowadzonych przez nią innych postępowań sądowych względem kosztów niniejszego postępowania. Z tych wszystkich względów uznano, że sytuacja materialna A. N. kwalifikuje go do uzyskania częściowego wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy. Dlatego zwolniono wymienionego od obowiązku poniesienia połowy wpisu od skargi, odmawiając jednocześnie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Powyższe orzeczenie oparto o art. 258 § 2 pkt 7, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło