II SA/Rz 1642/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego -skargę oddala- Przedmiotem skargi MM jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] (dalej określanego jako: SKO w [.] lub Kolegium) w przedmiocie zasiłku okresowego, którą wydano w następującym stanie sprawy; Podaniem z dnia 1 października 2014 r. MM zwrócił się do Burmistrza [.] o przyznanie zasiłku okresowego z powodu swej niepełnosprawności. Decyzją z dnia [.] października 2014 r. nr [.], Burmistrz przyznał wnioskodawcy z tego powodu zasiłek okresowy na okres od 1 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. w kwocie 144 zł miesięcznie. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją SKO w [.] z dnia [.] października 2014 r. nr [.]. Na skutek jednak skargi MM wyrokiem z dnia 4 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił obie ww. decyzje z powodu braków postępowania dowodowego w kwestii ustalenia dochodu rodziny wnioskodawcy, który w świetle przepisów art. 8 i art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej mógł mieć wpływ na wysokość przyznawanego świadczenia. W kontrolowanych decyzjach wysokość dochodu określono bowiem na poziomie 624 zł, w tym 338 zł zasiłku stałego, podczas gdy w decyzji Kolegium z dnia [.] października 2014 r. nr [.] wysokość tego zasiłku przyjęto na poziomie 313 zł i różnicy tej nie wyjaśniono. Prowadząc ponownie postępowanie decyzją z dnia [.] czerwca 2015 r. Burmistrz przyznał wnioskodawcy zasiłek okresowy w kwocie 144 zł miesięcznie na okres od 1 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. i odmówił przyznania tego zasiłku w kwocie 36 zł "tytułem niedopłaty" (12 zł x 3 miesiące), jednak rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją Kolegium z dnia [.] lipca 2015 r. nr [.], a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Następnie decyzją z dnia [.] września 2015 r. nr [.], Burmistrz przyznał wnioskodawcy zasiłek okresowy w kwocie 144 zł miesięcznie na okres od 1 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. W podstawie prawnej organ podał art. 7, art. 8, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2, ust. 5, art. 106 ust. 1, ust. 3, ust. 3a, art. 147 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.) zwana dalej ustawą. W ocenie organu wnioskodawca spełnił określone w art. 8 ustawy kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Na dochód jego rodziny we wrześniu 2014 r., tj. w miesiącu poprzedzającym datę zgłoszenia podania, składały się: świadczenie rodzinne – 156 zł, zasiłek rodzinny na córkę – 106 zł, dodatek z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania – 50 zł, alimenty – 130 zł, zasiłek stały MM – 338 zł. Jednocześnie wyjaśniono, że zasiłek stały przyznano wnioskodawcy decyzją z dnia 4 lipca 2014 r. – pierwotnie w wysokości 313 zł miesięcznie, ale na mocy decyzji zmieniającej z dnia [.] sierpnia 2014 r. jego wysokość określono na 338 zł. Zasiłek stały podlega wliczeniu do dochodu rodziny, który łącznie wyniósł 624 zł. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosiło 456 zł, a dla rodziny 912 zł, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej. Różnica pomiędzy kryterium dochodowym rodziny i jej dochodem wyniosła 288 zł, a 50 % tej wartości, która stanowi minimalną wartość zasiłku okresowego, to 144 zł i świadczenie w takiej wysokości przyznano. Przyznanie wyższego świadczenia nie było zaś możliwe z powodu braku dostatecznych środków finansowych. Ponadto wnioskodawca korzysta również z innych form pomocy społecznej. Jeżeli chodzi zaś o zasiłek okresowy za miesiące listopad i grudzień 2014 r. to przy wyliczaniu jego wysokości również uwzględniono dochody rodziny z października i listopada, z tym że wysokość zasiłku stałego przyjęto w kwocie 313 zł, która wynikała z decyzji zmieniającej z dnia 2 września 2015 r. Dochód rodziny wynosił 599 zł, jednak jego obniżenie nie przekroczyło 10 %, tj. 45,60 zł, gdyż wyniosło 25 zł. Dlatego w myśl art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej wysokość zasiłku okresowego za te dwa miesiące nie uległa zmianie. W odwołaniu MM zarzucił, że Burmistrz nie zastosował się do wskazań Kolegium zawartych w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. Opisaną na wstępie decyzją SKO w [.] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - publikator aktualny na dzień orzekania przez WSA) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia i ocenę prawną wyrażona przez organ I instancji. Podkreśliło, że zasiłek okresowy jest świadczeniem obligatoryjnym, przy spełnieniu określonych w ustawie warunków, w szczególności art. 8 i art. 38 ustawy o pomocy społecznej. Burmistrz wyjaśnił kwotę przyznanego świadczenia, którego wysokość mieści się w granicach ustawowych. Podał również powód niemożności przyznania zasiłku w wyższej kwocie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie MM podniósł, że tak Sąd w wyroku, jak i Kolegium w poprzedniej decyzji poleciły Burmistrzowi ustalenie nowej kwoty zasiłku okresowego. Zmianie ulegała bowiem kwota zasiłku stałego (181 zł), która miała wpływ na wysokość zasiłku okresowego. Wysokość zasiłku okresowego powinna zatem wynieść 169 zł, a nie 144 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] wniosło o jej oddalenie. Obecny na rozprawie skarżący MM poparł skargę i wnioski w niej zawarte. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2014 r. poz.1647). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Stosownie do art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sady, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1543/14 podał, że konstrukcja prawna niewliczania do dochodu określonych składników została określona w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, enumeratywne wyliczenie tych składników, stanowi katalog zamknięty. W kontrolowanej sprawie organ I instancji przyznał stronie zasiłek okresowy nie uzasadniając precyzyjnie dochodu rodziny. Sąd zobowiązał, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu nastąpiło uzupełnienie materiału dowodowego przez należyte wyliczenie dochodu rodziny, który będzie stanowił podstawę przyznania zasiłku okresowego. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji decyzją z dnia [.] września 2015 r. nr [.] przyznał MM od dnia 1 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. zasiłek okresowy w kwocie 144,00 zł miesięcznie. Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, że skarżący spełnia przesłankę z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy do przyznania zasiłku okresowego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką i dlatego dochód został ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy. Organ I instancji wyjaśnił, że w miesiącu wrześniu 2014 r. na dochód rodziny skarżącego składały się następujące pozycje: świadczenia rodzinne w łącznej wysokości 156 zł, alimenty otrzymywane na córkę w wysokości 130 zł, oraz zasiłek stały skarżącego w wysokości 338 zł (zasiłek stały był przyznany na okres od 1.06.2014 r. do 31.12.2016., a następnie zmieniony decyzją z dnia 7 sierpnia 2014 r. na kwotę 338 zł. - decyzje te pozostają w obrocie prawnym). Żaden z wymienionych składników nie podlegał wyłączeniu z dochodu stosownie do art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Dochód rodziny łącznie w miesiącu wrześniu 2014 r. wyniósł 624 zł. Organ wykazał również, że w miesiącu październiku i listopadzie 2014 r. dochód rodziny ogółem wyniósł 599 zł. miesięcznie, co było wynikiem decyzji zmieniającej z dnia [.] września 2015 r. nr [.] kwotę zasiłku stałego na 313 zł. Dla wyliczenia kryterium dochodowego dla rodziny skarżącego zastosowano kryterium z art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosiło 456 zł, a dla dwuosobowej rodziny 912 zł. W przypadku skarżącego nie można zgodnie z jego uwagami zastosować kryterium dla jednoosobowej rodziny lub ani dla jednej osoby w rodzinie. Definicja rodziny zawarta jest w art. 6 pkt 14 ustawy i rodzina skarżącego jest rodziną składającą się z dwóch osób. W przypadku zasiłku okresowego nie można dokonać podziału dochodu na dochód dla córki i odrębny dla skarżącego ze względu na ich adresata i uprawnienie. Spełniona została też przesłanka kryterium dochodowego dla obligatoryjnego przyznania skarżącemu zasiłku okresowego. Kwestionowaną decyzją zasiłek okresowy został przyznany na okres od 1.10.2014 r. do 31.12.2014 r. w wysokości 144 zł miesięcznie, a także został wypłacony, co potwierdził na rozprawie przed Sądem skarżący. Stosownie do art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy, kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny. Różnica między kryterium dochodowym, a dochodem rodziny wynosi 288 zł (912 - 624 = 288), a 50 % to kwota 144 zł. Zmiana dochodu pomiędzy wrześniem 2014 r. oraz październikiem i listopadem 2014 r. wyniosła 25 zł i wynikała z obniżenia kwoty zasiłku stałego z 388 zł do wysokości 313 zł miesięcznie. Wysokość zmiany dochodu nie przekroczyło 10 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. kwoty 45,60 zł, i dlatego w sprawie miał zastosowanie art. 106 ust. 3a ustawy. Wykazana zmiana dochodu nie spowodowała zmiany wysokości zasiłku okresowego, który również w listopadzie i grudniu wyniósł 144 zł. Organ wyjaśnił, że nie mógł przyznać wyższej kwoty, gdyż nie posiadał na ten cel pod koniec roku budżetowego dostatecznych środków, a ich wydatkowanie przedstawił w uzasadnieniu decyzji. Znając trudną sytuację rodziny skarżącego przyznane zostały jej również zasiłki celowe w miesiącach październik, listopad i grudzień 2014 r. (odpowiednio w kwotach 92 zł, 76 zł, 84 zł.) W grudniu 2014 r. skarżącemu został przyznany zasiłek celowy w wysokości 600 zł na zakup odzieży, środków czystości i żywności. Ośrodek pomógł również w uzyskaniu stypendium socjalnego dla córki, które zostało przyznane na rok szkolny 2014/2015. Powyższe, jak i treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz działania organu I instancji, potwierdzają kompletne wykonanie zaleceń wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1543/14. Argumenty zawarte w skardze stanowią powtórzenie argumentów prezentowanych już w poprzednich skargach i licznych pismach skarżącego, do których odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy i Sąd tę argumentację uznaje za prawidłową. Podstawą do wyliczenia wysokości zasiłku okresowego nie może stanowić wyłącznie kwota zasiłku stałego skarżącego, ale również dochody uzyskiwane osoby wchodzące w skład rodziny. Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono jako niezasadną.