II SA/Rz 1642/22

WyrokWSA w Rzeszowie2023-05-09

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Piotr Godlewski, Maria Mikolik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa wiaty o powierzchni zabudowy przekraczającej 50 m² na działce z budynkiem mieszkalnym, nawet jeśli jest funkcjonalnie powiązana z innymi wiatami, wymaga pozwolenia na budowę i czy jej samowolne wzniesienie może być legalizowane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa wiaty o powierzchni zabudowy 61,28 m² wymaga pozwolenia na budowę, ponieważ przekracza limit 50 m² określony w art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego o budowie dwóch mniejszych, funkcjonalnie powiązanych wiat, stwierdzając na podstawie dokumentacji fotograficznej brak konstrukcyjnego wydzielenia i jednolitą powierzchnię dachu wspartą na wspólnych słupach. W związku z tym, samowolna budowa wiaty stanowiła naruszenie prawa, a organy nadzoru budowlanego miały podstawę do wstrzymania budowy i wszczęcia procedury legalizacyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy wiaty na działce skarżącego, która w trakcie kontroli miała wymiary 61,28 m² i nie posiadała wymaganego pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał budowę i poinformował o możliwości legalizacji. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu I instancji i wydał nowe, wstrzymujące budowę i informujące o możliwości legalizacji oraz konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, prawidłowo obliczając jej wysokość. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że buduje dwie mniejsze wiaty rekreacyjne, które nie wymagają pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 7 listopada 2022 r. nr OA.7722.12.6.2022 w przedmiocie wstrzymania budowy wiaty - skargę oddala - Zaskarżonym postanowieniem z 7 listopada 2022 r. nr OA.7722.12.6.2022 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, PWINB), po rozpoznaniu zażalenia K.G. (dalej: skarżący), uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: organ I instancji, PINB) z 13 lipca 2022 r. nr NB.5160.14.2022.AH wstrzymujące budowę wiaty na działce nr ewid. [...] położonej w [...] bez wymaganego zgłoszenia czy też pozwolenia i jednocześnie wstrzymał skarżącemu budowę wiaty; poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego oraz poinformował, że w celu uzyskania decyzji o legalizacji konieczne jest wniesienie odpowiednio obliczonej opłaty legalizacyjnej. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 15 czerwca 2022 r. PINB w [...] przeprowadził czynności kontrolne podczas których ustalił, że na działce nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...], będącej własnością K.G., znajduje się wiata w trakcie budowy o wymiarach zewnętrznych: długość 10,75m x szerokość 5,70m. Wiata posiada fundamenty betonowe według oświadczenia właściciela po byłych garażach, słupy nośne 5 szt. z pustaków zalewanych betonem, ścianę o grubości 25 cm z pustaków Siporeks. Więźba dachowa posiada konstrukcję drewnianą. W dniu kontroli nie wykonano pokrycia dachowego oraz obróbek blacharskich. Więźba dachowa o spadku jednostronnym w stronę działki właściciela nieruchomości. Brak podłoża betonowego (posadzki) pod wiatą. Na budowę przedmiotowej wiaty skarżący nie uzyskał pozwolenia na budowę ani nie dokonał zgłoszenia. Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, postanowieniem z 13 lipca 2022 r. nr NB.5160.14.2022.AH, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wstrzymał budowę wiaty na działce nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...], bez wymaganego zgłoszenia czy też pozwolenia na budowę, którego właścicielem jest K.G. i poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizacje budowy wiaty o wymiarach zewnętrznych długość 10,75 m x szerokość 5,70 m w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalności budowy wiaty o wymiarach jw. PINB poinformował, że opłatę legalizacyjną w przypadku budowy wiaty o ww. wymiarach zewnętrznych, wymagającą zgłoszenia lub decyzji pozwolenia na budowę oblicza się zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, z tym, że opłata podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. W przypadku budowy wiaty o ww. wymiarach zewnętrznych objętej decyzją lub zgłoszeniem, opłata legalizacyjna wynosi 25.000 zł. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie, w którym wskazał, że we wrześniu 2017 r. stał się właścicielem działki nr [...] Obr. [...] z budynkiem mieszkalnym oraz fundamentami po garażach wolnostojących w budownictwie gospodarczym o wysokości, pow. 2,20 i powierzchni 34,37 m². W związku z powyższym dysponując działką o szerokości 11,5 m (<16 m) oraz fundamentami po byłych garażach, buduje dwie wiaty rekreacyjne o powierzchniach 30,63 m² powiązane funkcjonalnie. Po rozpoznaniu zażalenia K.G., Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, postanowieniem z 7 listopada 2022 r. nr OA.7722.12.6.2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: k.p.a.) oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 48a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowalne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.; dalej: P.b.) uchylił zaskarżone postanowienie w całości i jednocześnie wstrzymał skarżącemu budowę wiaty na działce nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...]; poinformował, że w terminie 30 dni od dnia wydania postanowienia inwestor, właściciel lub zarządca ww. obiektu budowlanego może złożyć wniosek o jego legalizację oraz poinformował, że w celu uzyskania decyzji o legalizacji budowy ww. obiektu budowlanego konieczne jest wniesienie opłaty legalizacyjnej, której zasady obliczania są określone w przepisach art. 49d ust. 1 pkt 1 i art. 59f P.b. W uzasadnieniu PWINB podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [....] słusznie ocenił i stwierdził, że roboty budowlane wykonane przez K.G. na działce nr ewid. gr. [...] w rozumieniu ustawy Prawo budowlane są budową obiektu budowlanego - wiaty, która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Powierzchnia wiaty wynosi 61,28 m², zatem należy wykluczyć zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c oraz art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie bezsprzecznym jest, że na budowę wiaty nie uzyskano pozwolenia na budowę, a więc realizacja przedmiotowej budowy następuje w warunkach samowoli budowlanej. Samowolna budowa przedmiotowego obiektu budowalnego stanowi naruszenie prawa, do którego ma zastosowanie przepis art. 48 P.b. Wobec powyższego w oparciu o ww. przepisy i ustalenia w sposób zasadny organ I instancji wdrożył procedurę legalizacyjną, w ramach, której zaskarżonym postanowieniem umożliwił skarżącemu legalizację ww. samowoli budowlanej. W oparciu o art.48a P.b. Organ II instancji wyjaśnił, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Wniosek o legalizację można wycofać do dnia wydania decyzji o legalizacji. Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne. Postanowienie wydane przez organ zażaleniowy, tj. niniejsze postanowienie jest ostateczne w dacie jego wydania. W związku z powyższym ww. termin na złożenie wniosku legalizacyjnego upływa po 30 dniach od dnia jego wydania. PWINB podał, że dla wiaty (kategoria VIII - inne budowle) współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi 5, natomiast współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0. W tym przypadku opłata legalizacyjna będzie równa 125. 000 zł, przy czym organ I instancji w sentencji zaskarżonego postanowienia wadliwie wyliczył wysokość opłaty legalizacyjnej i koniecznym stało się zreformowanie tego postanowienia. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wyjaśniał, że mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy nie może zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że buduje dwie wiaty o powierzchni 30,63 m² każda, funkcjonalnie ze sobą powiązane. Ustalenia dokonane przez organ I instancji w trakcie kontroli i zgromadzona dokumentacja fotograficzna jednoznacznie potwierdzają, że przedmiotowy obiekt budowlany stanowi jedną całość połączoną ze sobą konstrukcyjnie. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA) wniósł K.G. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata S.S., zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego w tym brak pominięcia okoliczności związanych z: – ustaleniem jakie funkcje miała spełniać konstrukcja określana przez skarżącego jako wiata rekreacyjna, – odniesieniem się do twierdzeń związanych z wybudowaniem przez skarżącego na działce na fundamentach po byłych garażach zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt. 2 P.b. dwóch wiat rekreacyjnych o powierzchniach 30,63 m² powiązane ze sobą funkcjonalnie; b) art. 8 k.p.a. przez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na braku dokładnego zbadania rodzaju inwestycji wskazywanej przez skarżącego, jak również wskazanie odmiennych współczynników kategorii obiektu dla tożsamej inwestycji przez dwa różne organy; c) art. 85 k.p.a. poprzez brak wyznaczenia oględzin inwestycji skarżącego w sytuacji, gdy jak wynika m.in. z różnych zastosowanych przez organy posiadające specjalistyczną wiedzę powstała inwestycja jest traktowana przez dwa organy jako różny obiekt posiadający odmienny współczynnik kategorii obiektu, jak również wyznaczenie oględzin spowodowałoby ustalenie lub wykluczenie możliwości istnienia funkcjonalnego połączenia dwóch wiat będących przedmiotem inwestycji skarżącego; d) art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b., poprzez brak jego zastosowania i braku przyjęcia legalności budowy prowadzonej przez skarżącego w zakresie budowy przez skarżącego dwóch wiat rekreacyjnych o powierzchniach 30,63 m² każda powiązanych ze sobą funkcjonalnie. Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie sposobu naliczenia opłaty legalizacyjnej, o której mowa w przepisach art. 49d ust. 1 pkt. 1 i art. 59 f P.b. w zakresie zastosowania do powyższej opłaty legalizacyjnej współczynnika kategorii obiektu z kategorii VIII, który wynosi 5,0 i zastosowanie przez organ do powyższej opłaty legalizacyjnej współczynnika kategorii obiektu z kategorii III, który wynosi 1,0 albowiem w tej właśnie kategorii niewielkich budynków jak domki letniskowe mieści się inwestycja, której budowy rozpoczął skarżący ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zarzucił, że organ II instancji nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego, w szczególności w zaskarżonych postanowieniach nie wskazano na jakich przesłankach oparto twierdzenia, że doszło do wybudowania obiektu budowlanego w ramach samowoli budowlanej, co stanowi o uchybieniu art. 6, art. 7, art. 107 k.p.a. Pełnomocnik podniósł, że w trakcie postępowania skarżący wyjaśnił, że w toku postepowania oświadczył, że rozpoczął budowę dwóch wiat, czy też altan rekreacyjnych połączonych ze sobą w sposób funkcjonalny, przy czym nie wymaga zarówno pozwolenia na budowę jak i zgłoszenia budowa wiat o powierzchni do 50 m² (dwie na każde 1000 m² działki), jednakże w szczególności organ II instancji nie sprostał ocenie wyjaśnień dokonanych przez skarżącego w toku sprawy. W piśmie z 28 lipca 2022 r., które złożono do PINB w [...] skarżący wyjaśnił, że buduje na swojej działce na fundamentach po byłych garażach zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt. 2 P.b. dwie wiaty rekreacyjne o powierzchniach 30,63 m² każda, powiązane ze sobą funkcjonalnie. Mimo otrzymania takiego pisma i złożonych przez skarżącego wyjaśnień organ II instancji nie podjął żadnych kroków w celu weryfikacji powyższych twierdzeń, w tym zakresie zbadania połączenie funkcjonalnego powyższych wiat. Pełnomocnik wskazał, że organ w sytuacji wystąpienia wątpliwości, czy też podnoszenia przez stronę argumentów wskazujących na to, że charakter budowy, tj. funkcjonalne połączenie dwóch wiat może przesądzać o legalności inwestycji powinien poczynić dodatkowe środki wyjaśniające, a przede wszystkim skorzystać z możliwości jaką przewiduje art. 85 k.p.a. W ocenie pełnomocnika potrzeba dokonania oględzin inwestycji jest również wskazana z uwagi na fakt, że organy obu instancji wydały odmienne rozstrzygnięcia w zakresie określenia nazwy inwestycji mającej wpływ na stosowanie przeliczników do przyjęcia opłaty legalizacyjnej. Skarżący podtrzymał również stanowisko dotyczące legalności rozpoczętej inwestycji, jednak z ostrożności procesowej zakwestionował wyliczenie przez organ II instancji sposobu naliczenia opłaty legalizacyjnej w zakresie zastosowania do powyższej opłaty legalizacyjnej współczynnika kategorii obiektu z kategorii VIII, który wynosi 5,0. Zdaniem skarżącego organ II instancji powinien zastosować współczynnik przyjęty przez organ I instancji i do powyższej opłaty legalizacyjnej przyjąć współczynnik kategorii obiektu z kategorii III, który wynosi 1,0, gdyż w tej właśnie kategorii niewielkich budynków jak domki letniskowe, budynki gospodarcze mieści się inwestycja, której budowę skarżący rozpoczął. W odpowiedzi na skargę, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Co do zasady Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 P.p.s.a.). Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Przedmiotem orzekania organów nadzoru budowlanego była wiata, która w dacie kontroli, tj. 15 czerwca 2022r,. nie była jeszcze ukończona. Nie budziło wątpliwości, że w dacie budowy Skarżący nie posiadał ani pozwolenia na budowę, ani też nie dokonał odpowiedniego zgłoszenia. Należało więc w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy budowa wiaty zwolniona była z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, obowiązującym zarówno w dacie kontroli, jak i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia budowę wiaty - będącą pozbawioną trwałych ścian budowlą wspartą na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem, bez względu na funkcję wiaty, o ile jej powierzchnia zabudowy nie przekracza 50 m2, jest sytuowana na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, z zastrzeżeniem, że liczba takich wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Wiata może być zarówno wolnostojąca, jak również pozbawiona tej cechy. O słuszności tego twierdzenia przemawia przede wszystkim to, że ustawa Prawo budowlane posługuje się terminem "wiaty wolnostojącej" oraz terminem "wiaty" bez tego rodzaju dookreślenia. Zatem np. powiązanie z budynkiem poprzez wspólną więźbę dachową oraz pokrycie dachowe nie przesądza o niemożliwości zakwalifikowania danego obiektu, jako wiaty. Wiata może bowiem przylegać do budynku, jak również w takim przypadku może mieć wspólny dach z budynkiem, gdyż jest to rozwiązanie racjonalne z ekonomicznego punktu widzenia (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 9 lutego 2023 r., IV SA/Po 699/22, LEX nr 3504714). W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że będący w budowie obiekt budowlany spełnia cechy wiaty przylegającej do budynku. Z uwagi na powierzchnię zabudowy – 61,28 m2 Organy nadzoru budowlanego przyjęły, że budowa wiaty nie spełnia warunków, umożliwiających Inwestorowi skorzystanie ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w trybie art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. Skarżący natomiast wywodził, że w istocie buduje dwie wiaty rekreacyjne o powierzchni 30,63 m2, powiązane funkcjonalnie. Sąd nie podzielił tego stanowiska. Ani pozwolenia, ani też zgłoszenia nie wymaga stosownie do rozwiązania określonego w art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się już budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe z takim zastrzeżeniem, że łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Przepis nie zawiera zastrzeżenia, że wiaty muszą być obiektami wolno stojącymi. W doktrynie zwraca się uwagę, że zdarzają się przypadki budowy bez akceptacji organu wiat przekraczających parametry wskazane w komentowanym przepisie, a następnie wprowadzanie przeróbek umożliwiających twierdzenie, że są to odrębne obiekty ze sobą zbliźniaczone. Takie zjawisko należy ocenić jako negatywne, bowiem inwestor dokonuje samowolnej budowy większego obiektu, a następnie, również samowolnie, wprowadza zmiany, twierdząc, że jego działania są zgodne z prawem. Istnieje prawdopodobieństwo rozpowszechniania się tego zjawiska, a więc wymagana jest szczególna czujność organów nadzoru budowlanego (tak A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2022, art. 29). W niniejszej sprawie w trakcie kontroli Inwestor w swoich wyjaśnieniach posługiwał się terminem wiaty i nie przedstawiał twierdzeń dotyczących budowy dwóch wiat, powiązanych funkcjonalnie. Przedstawione wyjaśnienie zawarł natomiast na etapie zażalenia a następnie skargi. Analizując jednak dokumentację zdjęciową dołączoną do protokołu kontroli należy stwierdzić, że brak jest podstaw do formułowania twierdzenia o budowie przez Inwestora dwóch wiat powiązanych funkcjonalnie. Brak jest bowiem jakichkolwiek oznak konstrukcyjnego wydzielenia wiaty na dwie. Na zdjęciach widoczny jest jeden dach, pokrywający całą powierzchnię wiaty, wsparty jednolicie na pięciu słupach. Cała budowla stanowi jedną powierzchnię. Brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że Inwestor buduje dwie samodzielne wiaty. W związku z powyższym prawidłowo Organy nadzoru budowlanego przyjęły, że Inwestor budując wiatę o powierzchni przekraczającej 50 m2 winien był uzyskać pozwolenie na budowę. Brak jego uzyskania i rozpoczęcie budowy wiaty bez stosownego pozwolenia na budowę oznacza, że Organy miały podstawę prawną do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy wiaty w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. Zaskarżone postanowienie zawiera również obligatoryjne elementy, wskazane w art. 48 ust. 3 P.b. tj. informację o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Prawidłowo również Organ odwoławczy przedstawił zasady obliczania opłaty legalizacyjnej. Sąd nie dopatrzył się uchybienia w zastosowaniu przez Organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i zreformowaniu decyzji Organu I instancji w celu ustalenia opłaty legalizacyjnej w prawidłowej wysokości. Skarżący zarzucał, że Organ odwoławczy błędnie zaliczył przedmiotowy obiekt budowlany do kategorii VIII - inne budowle załącznika do ustawy Prawo budowlane, podczas gdy należało wiatę zaliczyć do kategorii III - inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie. Powyższe spowodowało zdaniem Skarżącego nieuzasadnione zawyżenie wysokości opłaty legalizacyjnej. Należy jednak wskazać, że w niniejszej sprawie przedmiotowa wiata z uwagi przede wszystkim na jej wielkość oraz sposób konstrukcji nie stanowi obiektu małej architektury, lecz jest budowlą. Sąd więc za prawidłowe uznał stanowisko Organu odwoławczego, że wiatę tą należy zaliczyć do kategorii VIII, gdyż stanowi "inną budowlę" niż obiekty budowlane zaliczone w załączniku do Prawa budowlanego do pozostałych wymienionych tam kategorii. Organ odwoławczy w sposób prawidłowy zastosował więc art. 59f ust. 1, ust 2 i ust. 3 P.b. oraz załącznika do Prawa budowlanego w zw. z art. 49d ust. 1 pkt 1 P.b. Ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej następuje odrębnym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 49 ust. 2a P.b. po złożeniu kompletnych dokumentów legalizacyjnych. Niemniej jednak Inwestor już na etapie postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych powinien zostać przez organy nadzoru poinformowany o wysokości opłaty legalizacyjnej, aby miał świadomość co do skali ciążących na nim obowiązków związanych z usuwaniem samowoli budowlanej. Organ II instancji jest więc uprawniony do dokonania własnych ustaleń co do kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych i w konsekwencji wysokości opłaty legalizacyjnej aby spełnić wymóg z art. 9 k.p.a. tj. należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło