II SA/Rz 1643/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-12-22
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1a P.p.s.a., co ma miejsce w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W takiej sytuacji wniosek podlega merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie w części dotyczącej żądania ustanowienia fachowego pełnomocnika.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku rodzinnego i dodatku. W ramach skargi wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów postępowania, wskazując na trudną sytuację materialną. Po analizie jej sytuacji finansowej sąd uznał, że spełnia ona przesłanki do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jednocześnie umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie.Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie o przyznanie skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych. II. Ustanowiono adwokata.Pełny tekst orzeczenia
St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia I. Umorzyć postępowanie o przyznanie skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych, II. Ustanowić adwokata.
L. P. w treści skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] zawarła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów postępowania sądowego, motywując go charakterem sprawy oraz nieznajomością zagadnień związanych z polskim prawem.
W złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF, mającym zastosowanie do osób fizycznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jako zakres dochodzonego prawa pomocy wskazała zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
Wg zawartego w nim oświadczenia, brak jest osób z którymi prowadziłaby wspólne gospodarstwo domowe. Nie posiada też żadnego majątku, a jedyne źródło utrzymania stanowią pobierane na syna alimenty w kwocie 500 zł.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Ponieważ wnioskodawczyni z uwagi na przedmiot sprawy, tj. z zakresu pomocy i opieki społecznej, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1a ustawy), skutkuje to umorzeniem postępowania o przyznanie w tym zakresie prawa pomocy. W tej sytuacji wniosek skarżącej podlega merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie w części odnoszącej się do żądania ustanowienia fachowego pełnomocnika, co dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, warunkowanego wykazaniem braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącej wskazuje, że warunek ten został spełniony. Abstrahując od braku informacji nt. rodzaju i wysokości obciążających ją wydatków, pozostające do jej dyspozycji środki finansowe bez wątpienia są nieadekwatne względem zaspokojenia wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych, a tym samym nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W tym zakresie należy przyjąć, że niezależnie od zawartej we wniosku PPF deklaracji o braku osób pozostających ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, za taką należy uznać pozostającego na jej utrzymaniu
18–letniego syna A. Skarga wnioskodawczyni pozostaje bowiem w związku
z odmową przyznania jej zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia przez niego roku szkolnego oraz podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. W aktach sądowych sprawy znajduje się przy tym kserokopia decyzji Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia 8 października 2015 r. o przyznaniu jej zasiłku celowego za zakup żywności, odzieży i przyborów szkolnych w kwocie 2000 zł, z uzasadnienia której wynika ich trudna sytuacja ekonomiczna spowodowana niskimi dochodami rzędu 800 zł miesięcznie netto (z tytułu alimentów oraz podejmowanych przez skarżącą prac dorywczych). Kwota ta bez wątpienia nie pozwala na poczynienie jakichkolwiek oszczędności
i wygospodarowanie środków celem ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni nie dysponuje także żadnymi wartościowymi składnikami majątkowymi, które mogłyby być w tym pomocne.
Uzasadnia to pozytywne ustosunkowanie się do jej wniosku i pozostaje
w ścisłym związku z celem prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie znajdującej się w trudnej sytuacji finansowej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących jako stronie postępowania uprawnień.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1a w związku
z art. 249a oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło