II SA/Rz 1645/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów szkolenia uchyla zaskarżoną decyzję Przedmiotem skargi P. W. jest decyzja Wojewody [...] z [...] października 2014 r. nr [...], wydana w sprawie odmowy umorzenia kosztów szkolenia. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne: P. W. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy (dalej PUP) w dniu 22 stycznia 2009 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W okresie od 27 kwietnia do 24 czerwca 2009 r. został on skierowany do odbycia szkolenia "Nowoczesne technologie w robotach wykończeniowych + egzamin czeladniczy". Ponieważ P. W. przestał uczęszczać na zajęcia (organizowane w ramach szkolenia), dlatego nie ukończył szkolenia i tym samym nie przystąpił do egzaminu czeladniczego. W związku z powyższym Starosta [...] decyzją z [...] czerwca 2009 r. orzekł o utracie przez ww. statusu osoby bezrobotnej z dniem 8 maja 2009 r. na okres 120 dni z powodu przerwania z własnej winy szkolenia. Następnie Starosta decyzją z [...] sierpnia 2009 r., orzekł o obowiązku zwrotu przez ww. kosztów szkolenia na łączną kwotę 2788 zł. Wnioskiem z 7 września 2009 r. P. W. zwrócił się do dyrektora PUP o umorzenie kosztów szkolenia. Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta [...] decyzją z [...] grudnia 2009 r., odmówił umorzenia kosztów szkolenia w kwocie 2788 zł. Po rozpatrzeniu odwołania P. W. - Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na skutek skargi wniesionej przez P. W. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) oddalił skargę, a wyrok stał się prawomocny. Kolejnym wnioskiem z 17 stycznia 2014 r. P. W. zwrócił się o umorzenie zaległych kosztów szkolenia, zaś 21 marca 2014 r. złożył wniosek uzupełniający, wskazując na trudną sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną. Po rozpatrzeniu wniosku Starosta decyzją z [...] sierpnia 2014 r. nr [...], odmówił umorzenia kosztów szkolenia w kwocie 2788 zł. W uzasadnieniu wskazał, że P. W. jest kawalerem, ma 29 lat, mieszka z rodzicami oraz bratem i posiada wykształcenie średnie zawodowe budowlane. Obecnie nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych. Jedynym utrzymaniem rodziny stanowi renta inwalidzka pobierana przez matkę. Starosta zwrócił uwagę, że P. W. jest osobą młodą, z wykształceniem budowlanym, z możliwością podjęcia pracy i nie posiada na utrzymaniu rodziny. Nadto nie wykazał on chęci spłaty zaległości w ratach. W ocenie organu sytuacja ww. nie kwalifikuje się do potraktowania jej jako szczególnie wyjątkowej i pozwalającej na umorzenie całej kwoty nienależnie pobranego świadczenia. W odwołaniu P. W. ponowił wniosek o umorzenie kosztów szkolenia. Wojewoda decyzją z [...] października 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda uznał, że zajęte przez organ I instancji stanowisko jest zasadne i mieści się w granicach swobody uznania administracyjnego. Podkreślił, że samo oświadczenie wnioskodawcy, że pozostaje bez środków na spłatę zadłużenia gdyż nie ma pracy nie może jeszcze przesądzać o całkowitym zwolnieniu z zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W szczególności P. W. wiedząc o ciążącym na nim zobowiązaniu nie podejmował wszelkich możliwych kroków zmierzających do podjęcia zatrudnienia, poprawy swej sytuacji i wywiązania się z zobowiązania. Wojewoda podzielił stanowisko Starosty uznając, że w przedmiotowej sprawie zachodzą podstawy do odmowy udzielania wnioskowanej ulgi w spłacie zadłużenia. P. W. skierował do WSA skargę na decyzję Wojewody z [...] października 2014 r. nie wskazując kierunku jej weryfikacji. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, ze względu na trudną sytuację finansową, osobistą i rodzinną. Podkreślił, że cały czas podejmuje działania w kierunku znalezienia pracy. Natomiast kwota należna tytułem zwrotu kosztów szkolenia to dla niego duża suma, której nie jest w stanie zarobić i zapłacić w najbliższym czasie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji o odmowie umorzenia kosztów szkolenia w kwocie 2 788,00 zł stanowi przepis art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią: "starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne". Rozstrzygnięcie podjęte w warunkach art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia (...) opiera się na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, iż nawet jeśli w wyniku analizy sytuacji wnioskodawcy okaże się, że zaistnieją przesłanki do udzielenia takiej ulgi organ może, ale nie musi dokonać umorzenia istniejących należności. Rozpatrując sprawę umorzenia nienależnie pobranego świadczenia należy także mieć na uwadze to, że ulgi w spłacie należności, o których mowa jest w art. 76 ust. 7 ustawy winny być stosowane wyjątkowo i ze względu na zaistnienie wobec zobowiązanego szczególnych okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W wyroku z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt 579/06 (LEX nr 341251) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie jednoznacznie orzekł, że cyt.: "decyzje wydawane na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia (...) należą do instytucji uznania administracyjnego, charakteryzującego się tym, iż po ustaleniu przez organ spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek normatywnych warunkujących wydanie decyzji, po stronie organu administracji brak jest obowiązku orzeczenia zgodnie z wnioskiem. Występuje natomiast możliwość wyboru konsekwencji stosowanej przezeń normy prawnej". Rzeczą organu było więc ustalenie zaistnienia choć 1 z przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia (...). Dopiero ich ustalenie pozwoliłoby organowi na podjęcie uznaniowej decyzji co do umorzenia bądź odmowy umorzenia kosztów szkolenia. Konieczne jednak zawsze jest poczynienie tychże ustaleń. Tylko wtedy organ prawidłowo dokonać może subsumpcji stanu faktycznego sprawy do normy zawartej w art. 76 ust. 7 cyt. ustawy. Wojewoda rozpoznając sprawę uchylił się od tego obowiązku. W uzasadnieniu decyzji rozważał całokształt sytuacji życiowej skarżącego w oderwaniu od treści normy z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji (...). Uznaniowość decyzji na kanwie w/w przepisów oznacza możliwość podjęcia odmownej decyzji mimo spełnienia choć jednej z wymienionych w nim przesłanek. Brak ustalenia tych przesłanek wyklucza możliwość prawidłowości podjętej przez organ decyzji. Powyższe oznacza, że organ zastosował przepis prawa materialnego, tj. art. 76 ust. 7 ustawy o promocji (...) do nieustalonego prawidłowo stanu faktycznego sprawy, co świadczy o naruszeniu tego przepisu w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy. Przesądza to także o naruszeniu art. 7,art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. co doprowadziło do nienależytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.