II SA/Rz 165/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska NSA Ryszard Bryk Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. Cz. i B. Z. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu R. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżących E. Cz. i B. Z. solidarnie kwotę 240 zł /słownie: dwieście czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu R. z dnia[...] października 2004 r. [...] orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obr. 211 R.-Z. oznaczonej jako część działek nr 1608,1602/2, 1602/3, 1602/4, 1127, 1080/18 i 1602/1 według obecnej numeracji /dawnej działki nr 36/ stanowiących własność Gminy Miasto R. oraz części działki nr 1909 położonej w obr. 210 R. – B. będącej również własnością Miasta R. W uzasadnieniu własnej decyzji Wojewoda P. wskazał, że aktem notarialnym z dnia [...] września 1974 r., Rep. [...] B. Z. i E. Cz. jako właściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr 36 na mocy art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. nr 10 z 1974 r., poz. 64 ze zm./ zbyły nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa pod budowę "Domu Stażysty WSK", którego lokalizacja ustalona została decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w R. Wojewoda wskazał także, że działka nr 36 uległa podziałowi na działkę nr 36/1, 36/2 i 36/3. Budowa "Domu Stażysty WSK" miała być zrealizowana na działce o nr 36/1, natomiast część nieruchomości przejmowanej przez Skarb Państwa oznaczona jako działki nr 36/2 i 36/3 została nabyta w związku z wnioskiem właścicieli o jej przejęcie jako nie nadającej się do dalszego gospodarczego wykorzystania w związku z realizacją celu, dla którego nabyto działkę nr 36/1. Dokonane w postępowaniu zwrotowym ustalenia musiały skutkować odmową zwrotu działek objętych tym postępowaniem, bowiem brak było przesłanek do przyjęcia, że wskazane działki stały się zbędne na cel dla którego nastąpiło ich przejęcie. W takim stanie faktycznym i prawnym decyzja Starosty Powiatu R. odmawiająca zwrotu przejętych przez Skarb Państwa nieruchomości jest zgodna z prawem, a to oznacza, że odwołanie B. Z. i E. Cz. nie mogło być przez Wojewodę P. uwzględnione. Poza tym organ odwoławczy wskazał, że decyzja zaskarżona odwołaniem nie mogła być uchylona także z tego powodu, że działki, których dotyczyło postępowanie odwoławcze oddane zostały osobom trzecim w warunkach wskazanych w treści art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 141, z 2004 r., poz. 1492/. Zaistnienie takiej okoliczności jest negatywną przesłanką zwrotu wywłaszczonej nieruchomości co oznacza, że odmowa zwrotu zawarta w decyzji Starosty Powiatu R. z dnia [...] października 2004 r., [...] jest orzeczeniem właściwym. Z decyzją Wojewody P. nie zgodziły się B. Z. i E. Cz. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie pełnomocnik skarżących zarzucił skarżącej decyzji naruszenie art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nie uznanie wywłaszczonej nieruchomości /działek objętych postępowaniem/ za zbędną na cel określony jako podstawa przejęcia, pomimo zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie. W skardze wskazano również naruszenie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie Gminy Miasta R. za osobę trzecią oraz naruszenie art. 136 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, celem wyjaśnienia, że skarżąca E. Cz. nigdy nie domagała się przejęcia przez Skarb Państwa części nieruchomości w 1974 r. Z tych powodów pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm prawem przewidzianych. Odpowiadając na skargę Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi podnosząc argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej stosując środki prawem przewidziane. Zakres sprawowanej przez sąd kontroli zgodnie z treścią art. 134 § 1 prawo o p.s.a. nie jest ograniczony zarzutami skargi, jej podstawą prawną, czy formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy. Tak wyznaczony zakres kontroli nakłada na Sąd obowiązek uwzględnienia w sprawie wszelkich naruszeń prawa materialnego lub procesowego jeżeli mają one wpływ na wynik sprawy, a w prawie o p.s.a. wskazane zostały jako podstawy prawne mogące prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd w pierwszej kolejności muszą być podniesione te naruszenia przepisów postępowania, które skutkują koniecznością wznowienia postępowania. Ponieważ Sąd takich naruszeń dopatrzył się to z tego względu skarga musiała być uwzględniona, a wyrok nie może odnosić się do merytorycznej strony zaskarżonej decyzji Wojewody P. W sprawie nie ma wątpliwości, co do tego, że postępowaniem zwrotowym objęte zostały części działek, które w chwili orzekania przez organy I i II instancji stanowią przedmiot współużytkowania wieczystego różnych podmiotów, w tym osób fizycznych. Istnienie takiej sytuacji prawnej zmusza organy do prowadzenia postępowania z udziałem wszystkich stron, a w szczególności doręczenia im zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym jest wadą postępowania, która na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania. Sąd stoi na stanowisku, że w postępowaniu dotyczącym zwrotu nieruchomości stronami postępowania są wszystkie podmioty, które mają w stosunku do takiej nieruchomości ustanowiony tytuł prawny, w szczególności są użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi. W rozpoznawanej sprawie akta wskazują, że organy obu instancji ograniczyły postępowanie tylko do niektórych stron, pomijając zupełnie pozostałe. Sytuacja ta jest niemożliwa do akceptowania, zwłaszcza, że wcześniejsze postępowania w tej sprawie prowadzone przez Rezydenta Miasta R. obejmowały znacznie szerszy krąg adresatów i przymiot strony przyznawały nie tylko Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej "M.", czy Spółdzielni Mieszkaniowej "E.", ale także innym osobom, gdyż nawet w rozdzielniku tych decyzji wskazywano pozostałe strony według odrębnego wykazu. Skierowanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu R. tylko do niektórych osób, mających tytuł prawny do nieruchomości objętych postępowaniem stanowi naruszenie przepisów prawa, które na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lib. b/ prawa o p.s.a. daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to musiało prowadzić do uchylenia decyzji obu instancji. Sąd wskazuje również na niekompletność akt sprawy, w których brakuje dowodów doręczenia decyzji z wcześniejszych etapów postępowania tzn. wydawanych przez Prezydenta Miasta R. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 210 § 1 prawa o p.s.a. 13.01.06mk