II SA/Rz 165/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. M. O. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia tytułem kosztów pomocy prawnej. II SA/Rz 165/10 U z a s a d n i e n i e Na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 165/10 oddalającego skargę S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] przyznano ustanowionemu dla niego w ramach prawa pomocy pełnomocnikowi adw. M. O. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynagrodzenie w kwocie 292,80 zł. Kolejnym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2010 r., w wyniku przedłożenia przez adw. M. O. opinii o braku podstaw do sporządzenia od w/w wyroku skargi kasacyjnej, przyznano mu jako koszty nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 146,40 zł. Postanowieniem z dnia 19 października 2010 r. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę kasacyjną S. Ś. od wyroku z dnia 24 czerwca 2010 r. (wniesioną pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r.) z uwagi na jej osobiste sporządzenie przez skarżącego, mimo istniejącego w tym zakresie tzw. przymusu adwokacko – radcowskiego (postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 27 października 2010 r.). W dniu 29 października 2010 r. do WSA w Rzeszowie wpłynęło pismo procesowe adw. M. O. (oznaczone datą 27 października 2010 r.) wraz z opinią o braku podstaw do sporządzenia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 19 października 2010 r. W piśmie tym wniósł on jednocześnie o przyznanie mu wg norm przepisanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w tym postępowaniu oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części. Rozpatrując powyższy wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy należy się wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej; oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia przez Sąd, czy pomoc ta rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/2004). Ocena podjętych przez pełnomocnika czynności do takich wniosków nie prowadzi. Z akt sprawy ani z przedłożonej przez niego opinii w żaden sposób nie wynika, że od czasu sporządzenia wcześniejszej opinii o braku podstaw do wniesienia w sprawie skargi kasacyjnej skarżącemu została udzielona jakakolwiek pomoc prawna i na czym miałaby ona polegać. Za taką czynność z pewnością nie można uznać w niniejszej sprawie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 19 października 2010 r. Profesjonalny pełnomocnik nie może wywodzić uprawnienia do wynagrodzenia z wadliwych czynności dokonywanych w sprawie przez reprezentowaną przez niego osobę i to tym bardziej, że jak wynika z treści obecnej opinii i załączonej kserokopii jego pisma do skarżącego z dnia 12 sierpnia 2010 r., pouczył on skarżącego o wymogach z jakimi jest związane wniesienie skargi kasacyjnej. Prowadziłoby to bowiem niejako do podwójnego wynagradzania go za pomoc prawną związaną z tym samym etapem postępowania sądowego; z jednaj strony za podejmowane przez siebie czynności uzasadnione tokiem sprawy (sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) których prawidłowości w żaden sposób nie można zakwestionować, z drugiej strony zaś za czynności będące konsekwencją zupełnie nieuzasadnionych działań podejmowanych bez porozumienia z nim samodzielnie przez skarżącego, wbrew udzielonym mu przez pełnomocnika informacjom. W tych okolicznościach, sporządzenia powyższej opinii z dnia 27 października 2010 r. nie można uznać za zasadne i uprawniające do wniosku, że w jakikolwiek sposób przyczyniła się ona do ochrony interesu prawnego skarżącego S. Ś., a przez to dochodzić z tego tytułu prawa do wynagrodzenia za pomoc prawną. Do takich samych wniosków prowadzi analiza § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 162, poz. 1348 ze zm.) stanowiącego, że sąd zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego bierze pod uwagę jego niezbędny nakład pracy, charakter sprawy i wkład pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy przedłożenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez skarżącego jako nie spełniające tych przesłanek nie miało charakteru pomocy prawnej, a więc nie może stanowić podstaw do przyznania wynagrodzenia ze środków Skarbu Państwa (postanowienie SN z dnia 12 lutego 1999 r., sygn. II CKN 341/98). Abstrahując od powyższego, na marginesie rozważań należy pozostawić kwestię, czy przedłożone przez pełnomocnika pismo spełnia kryterium opinii prawnej; w zdecydowanie przeważającej części zawiera ono przedstawienie dotychczasowego toku sprawy, zaś opinia w swej istocie sprowadza się do stwierdzenia, że stanowisko Sądu zawarte w postanowieniu z dnia 19 października 2010 r. "jest dopuszczalne, a rozważania Sądu w tym zakresie są słuszne i nie naruszają przepisów postępowania" z przytoczeniem treści art. 178 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji postanowienia.