II SA/Rz 1654/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa o odmowy jej uchylenia we wznowionym postępowaniu - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. II SA/Rz 1654/16 U Z A S A D N I E N I E Skarżący zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, który jak uzasadnia wniosek - złoży skargę kasacyjną w sprawie (Sąd wydał w dniu 24 maja 2017 r. po rozpoznaniu sprawy wyrok oddalający skargę skarżącego). Uzasadniając żądanie podniósł, że ma prawie 90 lat, mieszka samotnie, jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie 1198 zł, która nie wystarcza na pokrycie bieżących kosztów utrzymania, w tym opłat i zakupu leków. Skarżący wyjaśnił, że czasem zmuszony jest korzystać z pomocy finansowej rodziny. Podał, że na koszty związane z ochroną zdrowia wydatkuje miesięcznie łącznie ok. 250 zł, natomiast na koszty utrzymania składają się opłaty za energię elektryczną 80 zł, za gaz 35 zł za wodę 60 zł, za telefon stacjonarny i komórkowy 70 zł, wywóz śmieci 10 zł, ogrzewanie domu 670 zł w okresie od października maja, a w pozostałych miesiącach 77 zł. Koszt roczny ubezpieczenia domu wynosi 750 zł, ubezpieczenia samochodu 668 zł, podatek od nieruchomości 100 zł. Z kolei wydatki na pomoc w pracach domowych i ogrodowych to wydatek od 50 zł w okresie zimowym do 100 zł w okresie letnim. Skarżący wyjaśnił, że po odliczeniu stałych wydatków pozostaje mu niewysoka kwota na zakup odzieży, żywności i środków higieny, a zatem w takiej sytuacji nie jest w stanie poczynić żadnych oszczędności. Jako majątek skarżący wskazał dom o pow. 80 m². Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Wskazał, że na wyżywienie wydatkuje miesięcznie 200 zł, na paliwo do samochodu 150 zł, pieniądze na wydatki związane z dotychczasowymi opłatami sądowymi otrzymał w formie pomocy od członków rodziny, do których zwraca się o pomoc w razie konieczności i pojawienia się większych wydatków, np. dokonania jednorazowo opłat za ubezpieczenie domu, samochodu oraz zapłaty za ogrzewanie domu w sezonie zimowym. Skarżący załączył także zestawienie operacji na swoim rachunku bankowym za okres od 1 maja do 25 lipca 2017 r. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika: adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskującego zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie całkowitym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie –strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie ma żadnych obiektywnych możliwości na zdobycie środków z przeznaczeniem na prowadzenie postępowania sądowego. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty (takie winny być przedłożone skoro strona skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych) powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów, co należy dobitnie podkreślić - zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Według rozpoznającego wniosek referendarza oświadczenie skarżącego nie jest w pełni wiarygodne. Należy przyznać, że świadczenie skarżącego z tytułu zabezpieczenia społecznego nie jest wysokie (1198 zł). Stałe wydatki w postaci opłat za prąd, gaz, wodę, telefony, gospodarowanie odpadami, pomoc w pracach porządkowych, leczenie, paliwo do samochodu, opłat za ogrzewanie w sezonie letnim i wyżywienie w zasadzie konsumują całą pobieraną emeryturę. Niedobory środków skarżący pozyskuje jak oświadczył od rodziny, która sfinansowała dotychczasowe koszty związane z niniejszym postępowaniem sądowym, opłaca wydatki skarżącego w postaci ubezpieczenia domu, samochodu oraz w okresie od października do maja ponosi miesięczne koszty ogrzewania domu w kwocie ok. 670 zł, zwraca się do bliskich o pomoc w razie konieczności i pojawienia się większych wydatków. Skarżący nie podaje, że możliwości dalszego partycypowania rodziny w jego wydatkach dotyczących niniejszej sprawy zostały wyczerpane, ani że nie ma możliwości uzyskania pożyczki na ten cel, zarówno ze źródła zewnętrznego (bank, instytucja finansowa) jak też od krewnych. Z zestawienia operacji na rachunku bankowym wynika, że saldo rachunku bankowego jest dodatnie; każdorazowo po wypłacie środków pieniężnych na rachunku pozostaje kwota kilkuset złotych, z których skarżący mógłby sfinansować swój dalszy udział w przedmiotowym postępowaniu sądowym. Postępowanie administracyjne i sądowe w sprawie toczą się już od pewnego czasu, w zasadzie od kilku lat, zatem skarżący powinien był się przygotować na tego typu wydatki. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, dopiero wówczas gdy skarżący Mało przekonujące jest także oświadczenie skarżącego co do wysokości wydatków na wyżywienie w kwocie 200 zł miesięcznie, w kontekście realiów ekonomicznych i danych statystycznych dotyczących średnich kosztów utrzymania, w tym wyżywienia dla 1 osoby. Istotne w sprawie jest również to, że jak wynika z akt sprawy skarżący domaga się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną dot. nieruchomości będącej własnością skarżącego (działka nr 667/1, Obr. 1 w D. przy ul.[...]). Natomiast we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący składając oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, nie wykazał przedmiotowej nieruchomości. Nie wiadomo zatem, czy posiadanie tej nieruchomości generuje koszty, czy też skarżący czerpie z jej posiadania pożytki. Analiza sprawy prowadzi do konkluzji, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów tego postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a wręcz odwrotnie - posiada możliwości finansowe prowadzenia postępowania sądowego, jeżeli widzi tego potrzebę, ponieważ jak wyjaśnił w razie konieczności i pojawienia się większych wydatków zwraca się do członków rodziny o pomoc, zatem ma możliwości zdobycia funduszy. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.