II SA/Rz 1655/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót w celu doprowadzenia lokalu mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem - postanawia - I. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od połowy kosztów sądowych, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. D. M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu wykonania robót w celu doprowadzenia lokalu mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Do skargi wymieniona dołączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podniosła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z synem, u którego w listopadzie tego roku wykryto chorobę, z powodu której pozostaje w leczeniu (lekarstwa pełnopłatne) i nie może podjąć zatrudnienia. Skarżąca podała, że jej sytuacja finansowa jest wobec tego bardzo trudna, zwłaszcza że zobowiązana jest do spłaty dwóch kredytów, które zaciągnęła w 2013 r. i 2014 r. na zorganizowanie przyjęć weselnych córek. Wnioskodawczyni wskazała, że pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 1980 zł, a także otrzymuje pomoc od córek w kwocie od 200 do 300 zł miesięcznie. Jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,14 ha oraz samochodu osobowego z 2003r. Jej comiesięczne wydatki to: czynsz najmu – 660 zł, rata jednego kredytu – 382 zł, rata drugiego kredytu – 530 zł, telewizja i Internet – 64 zł, prąd – 65 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W świetle art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strona może złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Instytucja ta stanowi wyłom od obowiązującej w postępowaniu sądowym zasady ponoszenia jego kosztów przez strony. Z uwagi na swoją wyjątkowość przedmiotowe wsparcie może być przyznane tylko wówczas, gdy ubiegający się o nie znajduje się w naprawdę trudnej sytuacji materialnej i nie ma co do tego wątpliwości. Zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres tzw. częściowego prawa pomocy, którego przesłanką przyznania jest – w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie, iż strona wymaga wskazanego wsparcia spoczywa na niej. Przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy konieczne jest dokonanie analizy sprowadzającej się do porównania wielkości kosztów sądowych, które obciążają stronę na określonym etapie danego postępowaniu i które ewentualnie mogą się pojawić na dalszych etapach tego postępowania z wysokością uzyskiwanych przez stronę i członków wspólnego z nią gospodarstwa domowego dochodów oraz wielkości ponoszonych przez nich wydatków. W niniejszej sprawie koszty sądowe są stosunkowo wysokie, bowiem ich aktualna wysokość to 500 zł tytułem wpisu od skargi, zaś w kolejnych fazach postępowania może zaistnieć konieczność uiszczenia dalszych kosztów, a najbardziej prawdopodobna ich wysokość to 350 zł. Wnioskodawczyni ma wprawdzie stały dochód, jednak wykorzystuje go nie tylko na utrzymanie własne, ale także dorosłego syna, który w związku z wykrytą niedawno chorobą wymaga leczenia i nie może podjąć pracy. Na stronie ciąży obowiązek spłaty dwóch kredytów, których miesięczne raty pochłaniają prawie połowę jej wynagrodzenia za pracę. Wymieniona uzyskuje stałe wsparcie pieniężne od córek, które przeznacza na podstawowe potrzeby. Mieszka w najętym mieszkaniu, a jedyny jej majątek to niewielka nieruchomość rolna o pow. 0,14 ha oraz samochód osobowy z 2003 r. Z drugiej jednak strony uwzględniono okoliczność w postaci przeznaczenia zaciągniętych przez wnioskodawczynię obydwu kredytów, które nie ma nic wspólnego z koniecznym utrzymaniem, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Tymczasem zasadniczo tylko wydatki związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb mają pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.