II SA/Rz 1655/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. M. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1655/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót w celu doprowadzenia lokalu mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem - postanawia - zmienić zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 14 grudnia 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca D. M. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, u którego w listopadzie 2016 r. zdiagnozowano chorobę (schozofrenia), z powodu której pozostaje w leczeniu (lekarstwa są pełnopłatne) i nie może podjąć zatrudnienia. Skarżąca podała, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Zobowiązana jest do spłaty dwóch kredytów (zaciągnięte w 2013 r. i 2014 r. na zorganizowanie przyjęć weselnych córek). Jej dochód stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości 1980 zł, otrzymuje także pomoc od córek w kwocie od 200 do 300 zł miesięcznie. Jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,14 ha oraz samochodu osobowego z 2003 r. Jej comiesięczne wydatki to: czynsz najmu – 660 zł, raty kredytów - 382 zł i 530 zł, telewizja i Internet – 64 zł, prąd – 65 zł. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1655/16 referendarz sądowy przyznał D. M. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od połowy kosztów sądowych (pkt I), odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (pkt II). W uzasadnieniu wskazano na stosunkowo wysokie koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie oraz okoliczność, że skarżąca wprawdzie ma stały dochód, jednak wykorzystuje go nie tylko na własne potrzeby, ale także na utrzymanie dorosłego, bezrobotnego i wymagającego leczenia syna. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie D. M. podniosła, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna i nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów sądowych. Wyjaśniła, że jej wynagrodzenie za pracę jakie podała – 1980 zł (1742,80 + dodatek za pracę) nie jest wynagrodzeniem, które otrzymuje co miesiąc. W związku z tym, że "pracuje w świadczeniach rodzinnych" i pod koniec roku za zwiększone obowiązki dostała wyższą premię (10% wynagrodzenia zasadniczego). W miesiącu styczniu 2017 r. jej wynagrodzenie wyniesie 1600 zł wraz z dodatkiem. Dodała, że koszt wyjazdu z synem do lekarza do R. to kwota ok 200 zł. Sama też pozostaje w leczeniu (nadciśnienie tętnicze, migreny). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Sprzeciw skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawczyni wykazała, że spełnia przesłanki ustawowe, skutkujące całkowitym uwzględnieniem jej wniosku. W złożonym sprzeciwie oświadczyła, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych bez doznania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśniła, że z pobieranego wynagrodzenia za pracę (które waha się od 1600 zł do 1980 zł) utrzymuje siebie i dorosłego syn, który w związku z wykrytą niedawno chorobą wymaga leczenia i nie może podjąć pracy. Spłaca dwa kredyty, których miesięczne raty pochłaniają prawie połowę jej wynagrodzenia za pracę. Wymieniona uzyskuje stałe wsparcie pieniężne od córek, które przeznacza na podstawowe potrzeby. Mieszka w wynajętym mieszkaniu (czynsz – 660 zł/mc), a jedyny jej majątek to niewielka nieruchomość rolna o pow. 0,14 ha oraz samochód osobowy z 2003 r. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, wnioskodawczyni rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w tej sprawie bez poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i swojej rodziny. Obecnie wysokość kosztów jakie skarżąca byłaby obowiązana uiścić to kwota 500 zł tytułem wpisu od skargi. Także na dalszych etapach postępowania mogłaby zaistnieć konieczność ponoszenia dalszych kosztów. Opisane dochody wystarczają na pokrycie wyłącznie niezbędnych wydatków. Nie jest możliwe aby z tych dochodów skarżąca była w stanie wygospodarować jakiekolwiek oszczędności na poniesienie kosztów sądowych. Wobec wskazanych okoliczności Sąd zmienił zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i wniosek skarżącej uwzględnił w całości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.