II SA/Rz 1657/14

z dnia 20 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. N. na decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji bezrobotnego - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. W dniu 29 grudnia 2014 r. wpłynęła do tut. Sądu skarga P. N. na "decyzję PUP [...] z [...].11.2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji w PUP". Z uzasadnienia skargi oraz akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia 20 października 2014 r., przekazanym przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej [...] według właściwości Powiatowemu Urzędowi Pracy [...], skarżący zwrócił się o udzielenie informacji o zasadach przyznawania dofinansowania z PFRON na rozpoczęcie działalności gospodarczej i dofinansowanie stanowisk pracy oraz kwotach możliwych do otrzymania dotacji. Tożsamy wniosek zawarty został w piśmie z dnia 20 października 2014 r. skierowanym bezpośrednio do Powiatowego Urzędu Pracy [...]. W odpowiedzi z dnia 12 listopada 2014 r. nr [...], Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy [...] poinformował wnioskodawcę, że środki z PFRON będą rozdysponowywane w pierwszym kwartale 2015 r., natomiast o refundację kosztów wyposażenia stanowisk pracy można ubiegać się dopiero po 6 miesiącach prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie podano, że o środki takie może ubiegać się jedynie osoba posiadająca status bezrobotnego. W piśmie z dnia 24 listopada 2014 r. P. N. zwrócił się do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy [...] o przesłanie wniosków do wypełnienia, a dodatkowo o zarejestrowanie go jako bezrobotnego i wydanie stosownego zaświadczenia na tę okoliczność. W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy [...] poinformował wnioskodawcę, że przebywając w zakładzie karnym wnioskodawca nie spełnia określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 2 lit. g ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 674) dalej zwana jako: "ustawa", przesłanek do zarejestrowania go jako bezrobotnego. Ponadto do rejestracji należy stawić się osobiście w urzędzie, ewentualnie można to uczynić drogą elektroniczną, a następnie stawić się osobiście w wyznaczonym terminie. Tak więc w czasie odbywania kary pozbawienia wolności nie jest możliwe zarejestrowanie go jako bezrobotnego. Za bezcelowe uznano także wysyłanie żądanych druków. Powyższe pismo zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez P. N., kwalifikującego je jako decyzję administracyjną. W ocenie skarżącego stanowisko wyrażone przez Dyrektora Urzędu Pracy ma charakter dyskryminujący. Pomimo że jest pozbawiony wolności nie utracił praw publicznych, a przepisy Kodeksu pracy nie zabraniają mu podejmowania zatrudnienia. Także przepisy Kodeksu karnego wykonawczego nie zabraniają mu podejmowania innego rodzaju zatrudnienia, np. w postaci działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy [...] wniósł o jej oddalenie podając, że wbrew stanowisku skarżącego nie wydano decyzji administracyjnej w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, która mogłaby stanowić przedmiot zaskarżenia. Udzielono jedynie skarżącemu informacji na zadane przez niego pytania, w tym w kwestii warunków rejestracji jako bezrobotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Analiza skargi i akt sprawy wskazuje, że skarżący aktualnie przebywający w zakładzie karnym, poza skierowanym do powiatowego urzędu pracy [...] żądaniem udzielenia mu informacji o prawie w sprawach otrzymania dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej i zatrudnienia pracowników, wystąpił również o zarejestrowanie go jako bezrobotnego. Sprawy rejestracji bezrobotnych reguluje ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. g) ustawy zawarto definicję legalną pojęcia bezrobotnego, którym – jak wynika z treści przepisu, nie może być osoba tymczasowo aresztowana lub odbywająca karę pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. Sprawy rejestracji bezrobotnych załatwiają powiatowe urzędy pracy. Czynności tych w formie decyzji administracyjnej dokonuje starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) działający przez upoważnionego dyrektora powiatowego urzędu pracy lub innego pracownika tego urzędu (art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, ust. 2 i 7, art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 33 ustawy). Organem wyższego stopnia jest natomiast wojewoda (art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy). Nie ulega wątpliwości, że skarżący ubiegał się o uzyskanie statusu bezrobotnego, a w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy [...] odmówił uwzględnienia tego żądania, jako że nie jest w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. g) ustawy możliwe przyznanie takiego statusu osobie odbywającej karę pozbawienia wolności. Wskazane pismo spełnia jednak minimalne wymagania, aby uznać je za decyzję administracyjną, co z kolei warunkuje dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 3 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej "Ppsa". Poza opisanym rozstrzygnięciem w piśmie tym wskazano bowiem organ, od którego pochodzi, określono adresata i zostało ono podpisane przez upoważnioną osobę (w sprawach rejestracji bezrobotnych dyrektor powiatowego urzędu pracy nie działa we własnym imieniu, lecz z upoważnienia starosty i dlatego przyjąć należało, że decyzję tę wydał w istocie starosta działający przez upoważnionego dyrektora powiatowego urzędu pracy). Powołano nawet po części podstawę prawną rozstrzygnięcia i uzasadnienie faktyczne w zakresie dotyczącym obecnej sytuacji, w jakiej znajduje się skarżący, a samo pismo opatrzono datą wydania. W świetle dyspozycji art. 1 pkt 1, art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego pismo to jest zatem decyzją administracyjną rozstrzygającą indywidualną sprawę P. N. co do istoty. Zgodnie z art. 52 § 1 Ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Do środków tych zalicza się m. in. odwołanie i zażalenie. Tak więc przed wniesieniem skargi skarżący winien wnieść odwołanie od decyzji organu I instancji do wojewody. Niewywiązanie się z tego obowiązku świadczy o niedopuszczalności skargi i wymaga od Sądu jej odrzucenia, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa. Niemniej Sąd zwraca uwagę, że zaskarżonemu rozstrzygnięciu nie nadano formy nazwanego aktu administracyjnego, jakim jest decyzja, i nie zawarto w nim wszystkich wymaganych przez przepisy art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego elementów, w tym pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia (prawie wniesienia odwołania), co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na niedochowanie przez skarżącego wymaganego trybu skargowego. Jednak nawet taka okoliczność nie zwalnia skarżącego z wypełnienia wymagań wynikających z art. 52 § 1 Ppsa. Przyjmując nawet, że pismo z dnia [...] listopada 2014 r. nie jest decyzją, to żądanie P. N. o rejestrację jako bezrobotnego podlegałoby załatwieniu w takiej formie procesowej. Nierozpatrzenie podania w ustawowym terminie mogłoby zaś być ocenione przez pryzmat bezczynności starosty (działającego przez upoważnionego dyrektora powiatowego urzędu pracy) lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rejestracji bezrobotnego. Wniesienie jednak skargi w takiej sprawie wymaga, stosownie do art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 52 § 1 i 2 Ppsa, uprzedniego wniesienia do wojewody zażalenia na niezałatwienie przez organ I instancji sprawy w terminie, czego dotychczas skarżący także nie uczynił. W kwestii dofinansowania podjęcia działalności gospodarczej, czy też refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy, przypomnieć należy, że skarżący nie ubiegał się o przyznanie takich świadczeń, lecz o udzielenie informacji o obowiązujących wymaganiach w tym zakresie. Brak jest zatem podstaw do oceny stanowiska organu w tym zakresie przez pryzmat podjęcia lub nie aktu administracyjnego, który mógłby ewentualnie zostać poddany kontroli sądu administracyjnego, mając na względzie m. in. przepisy art. 46 i 47 ustawy oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 457), a także art. 1, art. 11 ust. 1, art. 12a ust. 1-3 i 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (Dz. U. Nr 194, poz. 1403) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r. I OSK 1736/11, opublikowany na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy prawa podlegają bowiem opublikowaniu na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 z późn. zm.) i dostęp do nich nie jest limitowany jakimkolwiek aktem administracyjnym. Mając na względzie powyższe skarga P. N. na decyzję Prezydenta Miasta [...] działającego przez upoważnionego Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy [...] o odmowie rejestracji jako bezrobotnego podlega odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa, z uwagi na niewyczerpanie wymaganego trybu skargowego.