II SA/Rz 1658/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. B. S. w sprawie ze swej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podniosła, że prowadzi działalność gospodarczą, jednak w ostatnim czasie nie uzyskuje z niej dochodów, a ponosi straty (2337,39 zł). Mieszka wraz z mężem w domu o pow. 200 m.kw. Ponadto, jest też właścicielką będącego w budowie pawilonu handlowego o wartości 221 565,90 zł. Wymienieni utrzymują się z wynagrodzenia za pracę męża wnioskodawczyni wynoszącego 1350 zł. Stronę wezwano do podania dodatkowych informacji oraz nadesłania dodatkowych dokumentów celem uzupełnienia złożonego przez nią oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W odpowiedzi B. S. wskazała, że średnie comiesięczne wydatki na wyżywienie jej i męża wynoszą 800 zł, te na utrzymanie domu także 800 zł., zaś z tytułu korzystania z telefonu i Internetu to kwota 135 zł. Na majątek wnioskodawczyni i jej męża składają się cztery samochody osobowe tj. z 1993 r., z 1995 r., z 2004 r. i z 2007r., z tym że dwa z nich są użytkowane i opłacane przez syna i ojca wnioskodawczyni. Skarżąca ujawniła także fakt pobierania przez jej męża jako radnego diety w wysokości 800 zł. Przedłożone wyciągi z rachunków bankowych strony i jej małżonka wskazują salda końcowe w październiku i listopadzie bieżącego roku wynoszące 2 275,39 zł oraz 3 903,34 zł. Wspólne zeznanie podatkowe skarżącej i jej męża za 2015 r. wskazuje na dochody wynoszące 31 918,54 zł oraz 14 802,66 zł. Z kolei deklaracje na podatek od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2016 r. podają następujące podstawy opodatkowania: 46 131 zł, 42 634 zł oraz 37 421 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Prawo pomocy to instytucja przeznaczona dla osób ubogich, które własnym staraniem nie są w stanie z obiektywnych przyczyn zgromadzić środków potrzebnych do pokrycia kosztów postępowania sądowego. Wynika to z brzmienia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", który jako zasadę ustanawia, iż strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Oznacza to, że tylko wyjątkowo możliwe jest dofinansowanie strony ze środków Skarbu Państwa, zwłaszcza zaś w przypadku całkowitego prawa pomocy, które obejmuje zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie pełnomocnika (art. 246 § 2 P.p.s.a.). Najszersze granice prawa pomocy adresowane są do osób, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z kolei na prawo pomocy w częściowym zakresie składa się zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Tego rodzaju pomoc skierowana jest do osób, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postepowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku każdego z zakresów prawa pomocy, o które ubiega się strona winna ona wykazać, że spełnia podaną wyżej przesłankę uzyskania powyższego. Wskazuje na to wyraźne brzmienie podanych wyżej regulacji prawnych, które posługują się sformułowaniem "wykaże". Dlatego też to zadaniem strony jest udowodnienie, że faktycznie poza zakresem jej możliwości płatniczych znajduje się samodzielne sfinansowanie kosztów postępowania sądowego z jej udziałem. Zdaniem rozpoznającej niniejszy wniosek, składająca go B. S. nie sprostała powyższym obowiązkom i nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, by konieczne było udzielenie jej wsparcia ze środków publicznych. Mianowicie, zwrócenia uwagi wymaga, że skarżąca pomimo powoływania się na straty w prowadzonej działalności gospodarczej nadal działalność tę prowadzi, na co wskazuje aktywny wpis w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, jak też przedłożony przez nią wyciąg z rachunku bankowego wskazujący na przepływy środków pieniężnych oraz deklaracje dla podatku od towarów i usług. Chwilowe trudności finansowe nie mogą natomiast skłaniać ku uwzględnieniu żądania skarżącej. Należy także zwrócić uwagę, iż o kondycji finansowej strony świadczą nie tylko uzyskiwany przez nią dochód, jak też dochód pozostałych osób wchodzących do wspólnego z nią gospodarstwa domowego (w niniejszej sprawie - męża), ale także posiadany przez wszystkie te osoby majątek. W przypadku wnioskodawczyni i jej męża jest to nie tylko dom, w którym mieszkają, ale także będący w trakcie budowy pawilon handlowy (skarżąca nie podała skąd czerpie środki na powyższą inwestycję) oraz cztery samochody. Nie ma przy tym znaczenia, że dwa z nich użytkowane są przez członków rodziny skarżącej nie gospodarujących wspólnie z nią. Uwagę w kontekście konieczności wydatkowania zwracają także środki przeznaczane na utrzymanie domu, a wynoszące aż 800 zł oraz te z tytułu korzystania z telefonu i Internetu w kwocie 135 zł. Trudno zaliczyć je w pełnym wymiarze do wydatków przesądzających o podstawowym utrzymaniu w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Na możliwość partycypacji przez skarżącą w kosztach zainicjowanego jej skargą postępowania wskazuje także nadwyżka dochodów strony nad jej wydatkami w wysokości ok. 100 zł. Należy także podnieść, że przedłożone przez stronę dokumenty w postaci zeznania podatkowego czy deklaracje na podatek od towarów i usług nie zawierają adnotacji urzędu skarbowego (czy innego dowodu przekazania powyższemu urzędowi) potwierdzającej ich złożenie o takiej właśnie treści Podkreślenia wymaga także, iż udział zawodowego zastępcy prawnego na obecnym etapie postępowania nie jest konieczny w świetle postanowień P.p.s.a., zaś Sąd uwzględnia z urzędu wszelkie wady postępowania administracyjnego poprzedzającego postępowanie sądowe. Z podanych wyżej względów orzeczono o odmowie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych oraz odmowie ustanowienia na jej rzecz adwokata, czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2 P.p.s.a.