II SA/Rz 166/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika -skargę oddala- Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] października 2009 r., nr [...] o odmowie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. S. W podstawie prawnej organ powołał art. 70 b ust. 1, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 nr 256, poz. 2572 –określanej dalej jako Uso) oraz art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że A. Sp. z o.o. w S. reprezentowana przez Prezesa Zarządu J. L. w dniu 17 września 2009 r. złożyła w Urzędzie Gminy wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. S. za okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2009 r. Do wniosku dołączono dokumenty m.in. zaświadczenie ukończenia przez J. L. kursu pedagogicznego uprawniającego do ubiegania się o zatrudnienie w charakterze "wykładowcy kształcenia kursowego na kursie". Pismem z dnia 28 września 2009 r. Wójt Gminy zwrócił się do J. L. o dostarczenie zaświadczenia o zakończeniu kursu pedagogicznego uprawniającego do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. W odpowiedzi spółka raz jeszcze przesłała świadectwo dojrzałości technikum i zaświadczenie ukończenia kursu pedagogicznego uprawniającego do ubiegania się o zatrudnienie w charakterze "wykładowcy kształcenia kursowego" na kursie. Wójt Gminy po rozpoznaniu złożonego wniosku decyzją z dnia [...] października 2009 r., opisaną na wstępie odmówił dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. S. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przesłanką dofinansowania pracodawcy kosztów kształcenia młodocianych pracowników jest w pierwszej kolejności posiadanie przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo przez osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Powołał się następnie na rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, poz. 988 ze zm. – określanego dalej jako rozporządzenie), zgodnie z którym przygotowanie zawodowe może prowadzić pracownik lub pracodawca pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Odnosząc się do przedłożonego przez J. L. zaświadczenia o ukończeniu kursu pedagogicznego wyjaśnił, że takie zaświadczenie uprawnia go do ubiegania się o zatrudnienie w charakterze wykładowcy kształcenia kursowego. Wójt wskazując na § 10 ust. 4 rozporządzenia wymienił uprawnienia, jakie winni posiadać instruktorzy praktycznej nauki zawodu. W szczególności zwrócił uwagę na obowiązek posiadania kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych tj. przygotowanie pedagogiczne do pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu w zakładach pracy. Podsumowując stwierdził, że z przedłożonych dokumentów wynika, że pracodawca zawierając w dniu 1 września 2006 r. umowę o pracę z młodocianym pracownikiem nie posiadał kwalifikacji wymaganych przepisami rozporządzenia do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianego. Od tej decyzji odwołanie wniosła spółka z o. o. A. wnosząc o jej uchylenie i przyznanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika jak we wniosku. Spółka podniosła, że zawarła umowę z W. S. w celu przygotowania zawodowego. Młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał odpowiedni egzamin. Według spółki, prowadzący szkolenie prezes zarządu J. L. posiadał odpowiednie kwalifikacje do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, co zostało poświadczone dokumentami załączonymi do wniosku w tym umową o pracę zawartą z młodocianym pracownikiem oraz świadectwem czeladniczym. Zarzucono, że decyzja organu I instancji została wydana wbrew istniejącemu stanowi faktycznemu, jak również niezgodnie z istniejącymi przepisami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., wymienioną na wstępie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu wyjaśniło, że zgodnie z art. 70 b Uso pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia. Przesłanką takiego dofinansowania pracodawcy jest w pierwszej kolejności posiadanie przez instruktora praktycznej nauki zawodu tytułu co najmniej mistrza w zawodzie, którego będą nauczać lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach lub ukończony kurs pedagogiczny organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Organ wskazał, że wymogi te są określone w § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia. Zwrócił uwagę, że z dofinansowania takiego nie mogą skorzystać osoby, które wprawdzie szkolą uczniów, ale nie spełniają w pełni wymagań w zakresie uprawnień do szkolenia. Dokonując analizy przedłożonych przez prezesa spółki dokumentów, organ odwoławczy stwierdził, że J. L. nie spełnił wszystkich warunków określonych w § 10 ust. 4 rozporządzenia w zw. z art. 70 b ust. 1 pkt 1 Uso, gdyż nie posiadał przygotowania pedagogicznego wymaganego od nauczycieli, określonego w odrębnych przepisach, lub ukończonego kursu pedagogicznego organizowanego na podstawie odrębnych przepisów, albo ukończonego przed dniem 6 stycznia 1993 r. kursu pedagogicznego uprawniającego do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. W ocenie organu dołączone do wniosku przez J. L. zaświadczenie ukończenia kursu pedagogicznego nie potwierdza spełnienia wyżej opisanych wymagań, gdyż wydane zostało na okoliczność ukończenia kursu wykładowcy kształcenia kursowego, a nie instruktora praktycznej nauki zawodu. Podsumowując Kolegium podkreśliło, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest uzasadnione i nie narusza prawa. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła A. Sp. z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego A. N. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kwoty 1.200 zł, jako kosztów zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu administracyjnym przed sądem I instancji. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie: art. 70 b ust. 1 Uso poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia zatrudnionego młodocianego, który ukończył u skarżącej naukę zawodu i zdał egzamin zgodnie z odrębnymi przepisami, § 10 ust. 4 rozporządzenia w zw. z § 5 ust. 1 zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 12 marca 1975 r., nr KU-0162/3/75 w sprawie uzyskiwania kwalifikacji pedagogicznych i organizacji kursów pedagogicznych prowadzonych przez resortowe ośrodki szkolenia kadr oraz organizacje społeczne i spółdzielcze (Dz. Urz. MOiW Nr 3 poz. 24 – określanego dalej jako zarządzenie) poprzez przyjęcie, że prowadzący szkolenie instruktor praktycznej nauki zawodu J. L. nie posiadał ukończonego przed dniem 6 stycznia 1993 r. kursu pedagogicznego, uprawniającego do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. W uzasadnieniu skargi wskazano, że stanowisko organów obu instancji jest błędne. Podniesiono, że do prowadzenia praktycznej nauki zawodu konieczne jest, aby instruktor posiadał przynajmniej ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Spółka podniosła, że J. L. przedłożył do organu zaświadczenie z dnia 15 października 1978 r., a więc wydane przed 6 stycznia 1993 r., z którego to wynikać ma uprawnienie do ubiegania się o zatrudnienie w charakterze wykładowcy kursowego. W dalszej części skarżąca spółka powołała się na treść § 5 ust. 1 przywołanego przez siebie w skardze zarządzenia, zgodnie z którym dla osób które nie mogą podjąć nauki na kursie realizującym pełny program kursu pedagogicznego, mogą być organizowane skrócone kursy pedagogiczne, których ukończenie uprawnia do ubiegania się o zatrudnienie w charakterze wykładowców lub instruktora praktycznej nauki zawodu na kursach. W ocenie skarżącej w/w zaświadczenie daje możliwość bycia wykładowcą lub instruktorem praktycznej nauki zawodu na kursach, w związku z tym prowadzący zajęcia praktyczne J. L. posiada wymagane przez przepisy rozporządzenia uprawnienia, a przede wszystkim posiada kurs pedagogiczny uprawniający go do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do powołanego w skardze zarządzenia podało, że zarządzenie to wskazuje, iż organizowane były dwa odrębne rodzaje kursów: jeden dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, a drugi dla wykładowców. Organ odpowiadając na zarzuty skarżącej stwierdził, że z zarządzenia nie wynika, aby ukończenie kursu dla wykładowców na kurach uprawniało zarazem do pracy w charakterze instruktorów praktycznej nauki zawodu. Ponieważ spółka uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 324 zł (k. 3 akt sądowych), dlatego Sąd postanowieniem z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 166/10 zwrócił skarżącej kwotę 124 zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§1). Oznacza to po stronie sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i jeśli jest to jak w niniejszej sprawie decyzja, uwzględnienia skargi, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, w pkt 2 P.p.s.a., jak również w przypadku przewidzianym w pkt 3 tego przepisu. Uwzględnienie skargi na decyzję polega na jej uchyleniu, stwierdzeniu nieważności lub niezgodności z prawem. Nie stwierdziwszy wymienionych naruszeń prawa sąd zobligowany jest skargę oddalić. Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Istotą rozpatrywanej sprawy jest ocena legalności odmowy udzielenia dofinansowania kosztów kształcenia pracownika młodocianego w celu przygotowania zawodowego. Na podstawie art. 70 b ust. 1 Uso dofinansowanie kosztów kształcenia przysługuje pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, spełniającym określone wymogi ustawowe, polegające m.in. na tym, że: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami. Podkreślenia wymaga, że dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w art. 70 b ust. 1 Uso. Dofinansowanie to jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie: 1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, określonego w art. 70 b ust. 1 pkt 1 Uso; 2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego; 3) dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie przesłanki opisanej w art. 70 b ust. 1 pkt 2 Uso. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego pomiędzy J. L. w S. (następnie firmę tę przekształcono w A. sp. z o.o.), a młodocianym W. S. W umowie tej ustalono, że przygotowanie zawodowe będzie się odbywało w firmie J. L. Jak zostało to szczegółowo opisane powyżej J. L. wystąpił jako pracodawca z wnioskiem o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. S. Z ustaleń organów obu instancji wynika, że J. L. nie spełnia wszystkich warunków koniecznych do pełnienia obowiązków instruktora praktycznej nauki zawodu. Takie wnioski organy poczyniły w wyniku dokonanej analizy dołączonych do wniosku dokumentów tj. świadectwa dojrzałości technikum J. L., zaświadczenia ukończenia kursu pedagogicznego przez J. L., uprawniające go do ubiegania się o zatrudnienie w charakterze "wykładowcy kształcenia kursowego na kursie" oraz umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Wyjaśnienia wymaga, że J. L. potwierdził powyższe okoliczności, przy czym jego argumentacja, sprowadzała się do stwierdzenia, że jako pracodawca nadzorował pracę i tok szkolenia młodocianego W. S. oraz, że posiada wszelkie wymagane prawem uprawnienia i kwalifikacje do szkolenia uczniów. Spór w rozpatrywanej sprawie wyłonił się zatem na tle kwestii dotyczącej kwalifikacji J. L. do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, uprawniającego do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. W celu rozstrzygnięcia zarzutów zawartych w skardze należy się odnieść do przepisów kształtujących zasady przygotowania zawodowego młodocianych i praktycznej nauki zawodu. Zgodnie z § 10 ust 4 rozporządzenia instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, z zastrzeżeniem ust. 5. Stosownie do § 10 ust. 5 rozporządzenia instruktorzy praktycznej nauki zawodu, niemający tytułu mistrza w zawodzie, co odnosi się do J. L., powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4 (podkreślenie Sądu), oraz: 1) świadectwo dojrzałości technikum lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub 2) świadectwo dojrzałości liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub 3) świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, technikum kształcącego w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub 4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać. Na tle przytoczonych przepisów, mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdzić należy, że skarga nie mogła odnieść pożądanego skutku, gdyż organy obu instancji trafnie wskazały, że J. L. nie spełniał wszystkich warunków do przyznania dofinansowania określonych w § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia w związku z art. 10 b ust. 1 pkt 1 Uso. Wprawdzie skarżący dysponuje świadectwem dojrzałości, jednakże nie posiada on przygotowania pedagogicznego wymaganego dla nauczycieli, określonego w zarządzeniu, ani ukończonego przed dniem 6 stycznia 1993 r. kursu pedagogicznego uprawniającego do pełnienia funkcji instruktora nauki zawodu. Strona skarżąca mylnie uważa, że ukończony w 1978 r. przez J. L. kurs pedagogiczny uprawniający do zatrudnienia w charakterze wykładowcy kształcenia kursowego na kursie, uprawnia go do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Takie wnioski można poczynić na podstawie § 5 ust.1 zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z 12 marca 1975 r., wedle którego odbywał szkolenie J. L., zgodnie z którym "Dla osób, które nie mogą podjąć nauki na kursie realizującym pełny program kursu pedagogicznego, mogą być organizowane skrócone kursy pedagogiczne, których ukończenie uprawnia do ubiegania się o zatrudnienie w charakterze wykładowcy lub instruktora praktycznej nauki zawodu na kursach". Natomiast z pkt 2 wytycznych załączonych do wyżej opisanego zarządzenia wynika jednoznacznie, że kurs organizuje się odrębnie dla instruktorów praktycznej nauki zawodu (w tym także mistrzów w rzemiośle) i odrębnie dla wykładowców. Miało to swoje konsekwencje także i w tym, że na druku zaświadczenia wyraźnie przewidziano odmienne wpisy, na oznaczenie jakiego rodzaju zatrudnienie, jest możliwe, po jego ukończeniu. Ukończony przez skarżącego kurs pedagogiczny uprawnia skarżącego tylko i wyłącznie do ubiegania się o zatrudnienie w charakterze wykładowcy kształcenia kursowego na kursach. Zaświadczeniem tylko tej treści dysponuje J. L. Jak wynika z treści zaświadczenia Nr [...] wystawionego przez Centrum Kształcenia Ustawicznego w K. jako organizatora kursu, J. L. jest uprawniony wyłącznie do zatrudnienia w charakterze "wykładowcy kształcenia kursowego", nie zaś instruktora praktycznej nauki zawodu, jak wymaga tego § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W myśl § 2 cyt. przepisu regułę powyższą stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4. Oznacza to, że organy prawidłowo uznały za odpowiadające prawdzie, iż jak wynika z treści przedłożonego przez stronę skarżącą zaświadczenia, zakres uprawnień J. L. ogranicza się wyłącznie do możliwości zatrudnienia w charakterze wykładowcy na kursie, nie zaś instruktora praktycznej nauki zawodu. W konsekwencji w zaistniałej sytuacji należy uznać, że organy prawidłowo orzekły, że w świetle obowiązujących przepisów skarżącemu nie przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Skoro wydanie decyzji organów obu instancji nastąpiło zgodnie z prawem w związku z tym skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.