II SA/Rz 1660/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-03-03
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Magdalena Józefczyk, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej świadczenie przedemerytalne można odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt pobierania tego świadczenia, czy też należy umożliwić jej wybór jednego ze świadczeń po zawieszeniu świadczenia przedemerytalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych, w szczególności art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pobieranie świadczenia przedemerytalnego nie stanowi bezwzględnej przesłanki negatywnej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Osoba uprawniona powinna mieć możliwość wyboru jednego ze świadczeń, co może zrealizować poprzez zawieszenie świadczenia przedemerytalnego. Organy miały obowiązek poinformować stronę o tej możliwości i wezwać do złożenia stosownych dokumentów.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na fakt pobierania przez skarżącą świadczenia przedemerytalnego oraz na to, że niepełnosprawność matki nie powstała przed ukończeniem przez nią 18. lub 25. roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi L. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej L. N. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
LN (dalej: "skarżąca") w dniu 30 kwietnia 2021 r. zwróciła się do Burmistrza [...] o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad jej niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – AS.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Burmistrz [...] odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.
Organ I instancji podał, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] AS została na stałe zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na podsatwie orzeczenia, nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność u matki skarżącej, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 4 października 2010 r., tj. 78 roku życia. Wobec powyższego, skoro niepełnosprawność nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia, bądź 25 roku życia w przypadku uczęszczania do szkoły lub szkoły wyższej, to w realiach opisywanej sprawy zachodzi negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.) – dalej: "u.ś.r.".
Ponadto ustalono, że skarżąca jest osoba uprawnioną do świadczenia przedemerytalnego, co w ocenie organu oznacza, że z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia. Nie zrezygnowała bezpośrednio z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, a zatem nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Powyższe oznacza, że względem skarżącej zachodzi negatywna przesłanka do uwzględnienia wniosku, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., bowiem fakt ustalenia opiekunowi prawa do świadczenia przedemerytalnego wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego.
Skarżąca w odwołaniu od tej decyzji podała, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. K 38/13 przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznano za niekonstytucyjny, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na datę powstania niepełnosprawności. Zaniechanie legislacyjne ustawodawcy w uchwaleniu przepisów zgodnych ze wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić okoliczności obciążającej stronę i skutkować o negatywną decyzją. Ponadto skarżąca podniosła, że sam fakt nabycia uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego nie wyklucza możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a świadczenia przedemerytalnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Burmistrza [...].
Kolegium wskazało, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skoro wyrok ten odnosi bezpośredni skutek, to w ocenie organu odwoławczego zmodyfikowany przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. w dopełnieniu art. 17 ust. 1 tej ustawy może być stosowany. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że przesłanką negatywną do przyznania świadczenia jest data powstania niepełnosprawności. Słusznie natomiast wskazał Burmistrz, że fakt przyznania i wypłacania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego uniemożliwia w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Dopiero ewentualne zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego umożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie uprawnionej. Za zasadne Kolegium uznało również przyjęcie, że pobieranie świadczenia przedemerytalnego wyklucza przyjęcie, ze skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. bezpośrednio w związku z koniecznością sprawowania opieki and niepełnosprawną matką.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, LN wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. poprzez uznanie, że fakt pobierania przez skarżącą prawa do świadczenia przedemerytalnego jest negatywną przesłanką do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż żaden przepis prawa nie zabrania do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy przyznaną emeryturą a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy zastosowanie wykładni prokonstytucyjnej wskazanej regulacji prowadziłoby do uwzględnienia wniosku skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, z przyczyn których istnienie Sąd stwierdził z urzędu, a odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jego wynik.
Materiał dowodowy zebrany w rozpoznawanej sprawie potwierdza, że AS ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności i w zaskarżonej decyzji prawidłowo Kolegium przyjęło, że data powstania niepełnosprawności na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. K 38/13 nie może różnicować osób w zakresie realizacji prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu wykonywania opieki nad osobą, która tej opieki potrzebuje.
Okolicznością bezsporną jest, że postępowanie o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest postępowaniem wszczynanym na wniosek, które jest prowadzone na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2021 r. działający imieniem skarżącej adw. KG wniósł o przyznanie wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką AS, która ma określony znaczny stopień niepełnosprawności oraz o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Finalnie stwierdził, że wnioskodawczyni powinna otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne pomniejszone o otrzymywaną emeryturę, nawet jeśli ustawodawca nie wyraził się co do tego w sposób jasny i jednoznaczny.
W oświadczeniu z dnia 18 maja 2021 r. pouczona o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań, skarżąca podała, że nie pracuje zawodowo, ale pobiera świadczenie przedemerytalne i nie podejmuje żadnego zatrudnienia z uwagi na sprawowaną opiekę nad matką. Fakt sprawowania opieki nad matką został potwierdzony w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 18 maja 2021 r.
Sąd stwierdza, że wniosek skarżącej z dnia 28 kwietnia 2021 r. jest jednoznaczny, gdyż domaga się wyrównania różnicy pomiędzy wysokością otrzymywanego świadczenia przedemerytalnego, a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Wniosek ten określa granice sprawy administracyjnej, której rozpoznania i rozstrzygnięcia żąda wnosząca podanie. Organ, do którego wniosek jest kierowany nie ma prawa modyfikować żądania strony, ponieważ takie działanie nosi znamiona wszczęcia postępowania z urzędu, w sytuacji, gdy przepis prawa wymaga do wszczęcia postępowania administracyjnego wniosku strony a więc pozostaje w sprzeczności z art. 61 § 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie ma również prawa wyjścia poza granice sprawy zakreślonej żądaniem strony, ponieważ również oznacza to wszczęcie postępowania z urzędu w sprawie, w której przepis prawa wymaga do wszczęcia postępowania administracyjnego wniosku strony.
W tym miejscu wskazać należy, że organ I instancji podstawą odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazał fakt pobierania przez skarżącą świadczenia przedemerytalnego. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że organ I instancji zawiadomieniem z dnia 24 maja 2021 r. wydanym w trybie art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a., poinformował skarżącą o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w terminie 7 dni od dnia otrzymania (powinno być doręczenia) pisma. Po upływie wskazanego terminu zostanie wydana decyzja administracyjna ustalająca prawo do ww. świadczenia Sąd w składzie orzekającym takiego kategorycznego poglądu nie akceptuje. Pogląd ten został zaakceptowany przez Kolegium. Dodać jednak wypada, że Kolegium dodatkowo podało, że skarżąca ma możliwość dokonania wyboru preferowanego świadczenia i wystąpienia do organu rentowego z wnioskiem o zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego (w sytuacji wyboru przez stronę świadczenia pielęgnacyjnego). Ustalenie prawa do emerytury, czy – tak jak w rozpatrywanej sprawie – świadczenia przedemerytalnego nie stanowi negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile uprawniony zawiesi prawo do emerytury.
Prawidłowa, prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) u.ś.r. przemawia za umożliwieniem osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. W powołanych wyrokach podkreśla się, że regulacja umożliwiająca wypłatę świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53, dalej: "u.e.r.f.u.s."), zgodnie z którym, w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Podobnie ustawa dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1867 dalej "u.ś.p.") w art. 4 ust. 1 dają podstawę do zawieszenia prawa do pobierania tego świadczenia, a w ust. 4 stwierdzono, że w razie nabycia przez osobę uprawnioną do świadczenia przedemerytalnego prawa do renty rodzinnej lub uposażenia rodzinnego wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez uprawnionego.
Przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Wobec tego, należy dokonywać takiej wykładni tego przepisu, która pozwoli na realizację konstytucyjnych zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Rezultatem takiej wykładni będzie umożliwienie osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego, bądź świadczenia przedemerytalnego.
Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do pobieranego świadczenia. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do świadczenia , lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z dotychczas pobieranego świadczenia od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego.
O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie świadczenia przedemerytalnego i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zgodnie z art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji poinformował stronę, że zostanie przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie odmówił przyznania tego prawa, co świadczy o tym, że wadliwie wykonał ciążący na organie obowiązek informowania strony. Obowiązku informowania strony zgodnie z treścią art. 79a k.p.a. nie niweczy okoliczność, że strona działa przez profesjonalnego pełnomocnika. Skutkami błędnego działania organów nie można obarczać skarżącej. Ponadto przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie wyłączają, ani nie ograniczają zakresu zasady wyczerpującego informowania stron, nawet gdy są one reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników.
Zauważyć też należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżnie oceniana jest możliwość kompensowania świadczeń i wypłaty wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy zbiegającymi się uprawnieniami. W ocenie składu orzekającego nie ma podstaw prawnych do takiego działania. W wyrokach m.in. z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. Akt I OSK 254/20 z dnia 27 maja 2020 r. (wyrok ten powołany w zaskarżonej decyzji), sygn. Akt I OSK 2375/19 i z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. Akt I OSK 764/20 (publ. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny zasadnie dostrzegł, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki.
Skład orzekający nie podziela też stanowiska organów, że w przypadku skarżącej nie jest spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia, co spowodowane jest faktem pobierania świadczenia przedemerytalnego. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I OSK 254/20 w wyroku z dnia 2 lutego 2022 r. stwierdził, że nie sposób znaleźć przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Za zróżnicowaniem sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegającym na pozbawieniu świadczenia pielęgnacyjnego tych z nich, którzy otrzymują świadczenia niższe, wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., nie przemawia stan finansów państwa. Świadczy o tym wprowadzenie w ostatnich latach nowych programów przyznających w dużej skali świadczenia socjalne, także osobom zamożnym (świadczenie wychowawcze, świadczenia z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego) oraz zapowiedzi daleko idącego rozszerzenia takich programów w najbliższym czasie. Należy również zwrócić uwagę, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że z powodu sprawowania opieki po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej (wyrok dostępny w cbosa).
Sąd orzekający zwraca uwagę, że nie można różnicować praw podmiotów, które w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych mogą zawiesić prawo do emerytury z osobami, które pobierają świadczenie przedemerytalne.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zakresie rozumienia pojęcia rezygnacji z zatrudnienia oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. i przedwcześnie odmówiły przyznania skarżącej świadczenia z uwagi na pobieranie przez nią świadczenia przedemerytalnego, bez uprzedniego pouczenia jej i wezwania do wykazania, że zawiesiła prawo do tego świadczenia.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Rozstrzygając sprawę ponownie organ, na podstawie art. 135 p.p.s.a., zastosuje się do oceny prawnej, wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Weźmie zatem pod uwagę prawidłową wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. i poinformuje skarżącą o możliwości wyboru świadczenia oraz wezwie do złożenia stosownych dokumentów, umożliwiających wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego, z odpowiednim pouczeniem. Następnie, w zależności od wykonania przez skarżącą nałożonego obowiązku, rozstrzygnie sprawę.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na wniosek skarżącej i organu, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego, Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i art. 205 par. 2 p.p.s.a. w zw. z par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło