II SA/Rz 1661/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. i J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - postanawia - przyznać skarżącym prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. K. K. i J. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Wezwani do uiszczenia po 500 zł tytułem wpisu od tej skargi złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wynika z niego, że żyją w konkubinacie, mieszkając w domu o powierzchni 90 m.kw., w którym zajmują 40 m.kw. Ich dochody to renta kwartalna K. K., wynosząca w przeliczeniu na miesiąc 150 zł oraz emerytura uzyskiwana przez J. P. w kwocie 720 zł Obydwoje są właścicielami nieruchomości rolnych, z tym że skarżąca o powierzchni 8,41 ha, natomiast skarżący o powierzchni 2,83 ha. Innego majątku nie posiadają. We wniosku podkreślili, że są osobami "starszymi", którzy cierpią na liczne schorzenia, z czym związane są spore wydatki, na które przeznaczana jest emerytura skarżącego. Natomiast z renty skarżącej pokrywane są opłaty za prąd i podatek rolny. Prowadzone przez nich gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu, a służy im tylko w celu uzyskania wyżywienia. Często brakuje im środków finansowych na wykup wszystkich lekarstw, dlatego też zmuszeni są do korzystania z pomocy członków swoich rodzin oraz z opieki społecznej. Wniosek K. K. i J. P. zasługuje na uwzględnienie w całości. W związku z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." stwierdzić należy, że dotyczy on przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Przesłanką udzielenia stronie wsparcia ze środków publicznych w powyższym zakresie jest – jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tej ostatniej regulacji wynika przy tym, że ciężar wykazania okoliczności świadczących o tym, że strona w tego rodzaju sytuacji się znajduje spoczywa właśnie na niej. W tym celu winna więc złożyć oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Ocena informacji przedstawionych przez skarżących doprowadziła do konkluzji o potrzebie dofinansowania stron ze środków Skarbu Państwa. Przesądzają o tym wysokie koszty sądowe w niniejszej sprawie w porównaniu do pozostających do dyspozycji dochodów stron. Aktualna wysokość tych pierwszych to 1 000 zł (z tytułu wpisów od skargi), co przewyższa łączny dochód stron wynoszący 870 zł miesięcznie. Należy w tym miejscu podkreślić, że wprawdzie skarżący są właścicielami nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia to ok. 11 ha, jednak z uwagi na swój wiek (65 i 67 lat) oraz różne schorzenia użytkują je tylko w zakresie, w którym uzyskują z nich wyżywienie. Wspomniany zły stan zdrowia generuje znaczne wydatki na leczenie. Z uwagi na brak dostatecznych środków finansowych na ich pokrycie skarżący korzystają z pomocy członków swoich rodzin oraz z pomocy społecznej. Poza nieruchomościami rolnymi nie mają jakiegokolwiek majątku. W takiej sytuacji odmowa uwzględnienia żądania stron zamykałaby im drogę do rozpatrzenia sprawy na drodze sądowej. Biorąc więc pod uwagę, że instytucja prawa pomocy służy wsparciu osób, które własnym staraniem nie są w stanie wygospodarować kwot potrzebnych do pokrycia kosztów zainicjowanego przez nich postępowania sądowego, przyznano K. K. i J. P. taką pomoc. Skoro skarżący z trudem zaspokajają podstawowe potrzeby, to tym bardziej poza ich możliwościami płatniczymi znajduje się poniesienie wydatku na koszty niniejszego postępowania. Zwolnienie skarżących od kosztów sądowych znajduje podstawę w art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.