II SA/Rz 1664/21

WyrokWSA w Rzeszowie2022-01-27

Skład orzekający: SWSA Jarosław Szaro, WSA Jacek Boratyn, WSA Piotr Popek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu, który wydzierżawił jego część podmiotom urządzającym gry hazardowe na automatach, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Właściciel lokalu, który wydzierżawił jego część podmiotom urządzającym gry hazardowe na automatach, partycypując w zyskach z eksploatacji tych automatów i ponosząc ryzyko związane z ich działalnością, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Taka osoba aktywnie włączyła się w zorganizowanie przedsięwzięcia polegającego na umożliwieniu rozgrywania gier hazardowych poza kasynem gry i podlega sankcji pieniężnej.
Stan faktyczny
Właścicielka lokalu (skarżąca) wydzierżawiła jego część spółce "B" sp. z o.o. w celu prowadzenia działalności gospodarczej. W wynajmowanej części lokalu zainstalowano dwa automaty do gier hazardowych. Organy administracji nałożyły na skarżącą karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, uznając ją za współurządzającą. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że jej rola ograniczała się jedynie do wynajmu powierzchni, a nie do organizowania gier.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...]Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w ..., po rozpoznaniu odwołania D. T. (strona/skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w ... z dnia [...] lipca 2021r., nr [...] wymierzającą stronie karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na dwóch automatach [....] nr, [....] nr poza kasynem gry w lokalu Sklepu Spożywczo- Przemysłowego "A" w [...]. W stanie faktycznym sprawy, wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych 19 października 2016r. przez funkcjonariuszy z Urzędu Celnego w pomieszczeniu przylegającym do lokalu w którym działalność prowadziła D.T. (Sklep Spożywczo-Przemysłowego "A") stwierdzono dwa urządzenia [...],[...] włączone do sieci gotowe do gry. Na w/w urządzeniach funkcjonariusze celni przeprowadzili eksperyment gier w trybie rzeczywistym dostępnym dla wszystkich graczy, który został udokumentowany protokołem z 20 października 2016r. W wyników przeprowadzonych eksperymentów gier stwierdzono, że przebieg gier kontrolnych na obu urządzeniach ma charakter losowy, a uzyskiwane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności grającego. Oba urządzenia umożliwiają uzyskiwanie wygranych punktowych, przekazywanie ich na licznik kredytowy i sumowanie z punktami uzyskanymi w wyniku wpłaty pieniędzy do urządzeń, za wygrane punkty oba urządzenia umożliwiają rozgrywanie kolejnych gier. Oba urządzenia do gier umożliwiają poddawanie uzyskiwanych wygranych punktowych tzw. "dodatkowemu ryzyku" w grze losowej czarna/czerwona, umożliwiają dokonywanie wypłat środków pieniężnych - są wyposażone w elementy pozwalające na wpłatę środków pieniężnych oraz umożliwiające ich wypłatę Na podstawie powyższego stwierdzono, że urządzenia o nazwie [...] o numerze [...], oraz [...] o numerze [...], są automatami do gier w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 165 ze zm., dalej: u.g.h.). Ustalenia co do charakteru w/w urządzeń i prowadzonych na nich gier potwierdziło również Laboratorium Celno-Skarbowe Urzędu Celno-Skarbowego w [....] w sprawozdaniach z badań tych urządzeń z 27.11.2017r. nr [....] i nr [...] stanowiących akta sprawy karty 33-34. W przedmiotowych sprawozdaniach na podstawie przebiegu eksperymentów gier sformułowano wnioski, że gry na każdym z badanych automatów zawierają się w definicji gier na automatach określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h., zaś możliwość rozpoczęcia nowych gier za punkty uzyskane w wyniku wygranej zawiera się w definicji wygranej rzeczowej określonej w art. 2 ust. 4 u.g.h.. Postanowieniem z 18 maja 2021r., organ I instancji wszczął postępowanie wobec strony w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu ujawnionego 19 października 2016r. urządzania gier na automatach [...] NR [....], [...] NR [...] poza kasynem gry w lokalu Sklepu "A" mieszczącym się w [...]. Do akt sprawy umowę dzierżawy powierzchni użytkowej z 08.09.2016r. zawartą między stroną jako wydzierżawiającym a "B" sp. z o.o. ul. ... z T. jako dzierżawcą. Zgodnie z warunkami umowy jej przedmiotem jest dzierżawa powierzchni nieokreślonej co do metrażu w lokalu "A" mieszczącym się w [....] celem prowadzenia działalności również przez "B". Organ I instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z zapisami w/w umowy czynsz ustalono w wysokości 40 % od zrealizowanych przez urządzenie przekazów pieniężnych. Jako dowody dopuszczone zostały protokół przesłuchania świadka - osoby, zatrudnionej w lokalu oraz protokół przesłuchania strony. W oparciu o powyższy materiał dowodowy i wynikające z niego ustalenia organ I instancji wymierzył stronie karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach [...] NR [....], [...] NR [...] poza kasynem gry. Dyrektor IAS w .... rozpoznając sprawę ponownie wskutek wniesionego odwołania wyjaśnił na wstępie, że przepis na podstawie którego kara w niniejszej sprawie została wymierzona to jest art. 89 u.g.h. został zmieniony z dniem 1 kwietnia 2017 r. na mocy ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r., poz. 88). Wskazał, że przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że jeżeli w danej sprawie mamy do czynienia ze zdarzeniem, które zaistniało jako zdarzenie zamknięte i zakończone pod rządami dawnego prawa, to skutki tego zdarzenia muszą być oceniane zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jego zaistnienia (por. wyrok NSA z 21 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1186/12). Stwierdzone naruszenie zakończyło się w dniu kontroli dokonanej przez funkcjonariuszy celnych tj. 19 października 2016r. i przyjęcie stanowiska, że w tej sprawie zastosowanie będą miały przepisy nowej ustawy, które weszły w życie od dnia 1 kwietnia 2017 r. prowadziłoby do naruszenia zasady nie działania prawa wstecz. Wskazał dalej organ, że w myśl przepisów ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych tj. art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach mogła być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna, a urządzanie tych gier dozwolone było wyłącznie w kasynach gry (art. 14 ust. 1 u.g.h.), albo na podstawie zezwoleń uzyskanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń. W tym ostatnim przypadku, stanowiącym wyjątek od ogólnej zasady wymogu posiadania koncesji, konieczne jest zachowanie podstawowego warunku gwarantującego skorzystanie z tego wyjątku - spełnienie przesłanek kwalifikujących automat, jako automat do gier o niskich wygranych, określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h.. W niniejszej zaś sprawie działalność prowadzona w zakresie urządzania gier na automatach miała miejsce w lokalu Sklepu Spożywczo-Przemysłowego "A", mieszczącym się w [...], a więc poza kasynem gry zdefiniowanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.g.h. bez koncesji oraz rejestracji automatu do gier, tj. z pominięciem wymogów, o których mowa w art. 6 ust. 1 i art. 23 a ust. 1 u.g.h. W ocenie organu przedmiotowe urządzenia stwierdzone w lokalu skarżącej stanowiły automaty do gier, w rozumieniu u.g.h., których eksploatacja jest dopuszczalna jedynie w kasynie gry. Zaznaczył, że wbrew zarzutom odwołania w aktach spraw znajdują się dowody z opinii jednostki upoważnionej do badań automatów przez Ministerstwo Finansów tj. sprawozdania z badań spornych automatów z 27.11.2017r. przez Laboratorium Celno-Skarbowe Urzędu Celno-Skarbowego w nr [...] i nr [...], co przeczy zarzutowi odwołania oparcia przy ustalaniu charakteru spornych automatów wyłącznie o ocenę funkcjonariuszy celnych przeprowadzających eksperyment, którzy nie mają stosownej wiedzy i kompetencji do wydawania tego typu ocen. Nie zgodził się wszakże z twierdzeniem odwołującej się, że kontrolujący nie mieli kompetencji i uprawnień do przeprowadzenia eksperymentu gry na ujawnionym automatach, te wynikają bowiem wprost z treści art. 30 ust. 1 i 2 pkt 3 obowiązującej w dacie eksperymentu ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (j.t. Dz. U. z 2013, poz. 1404). Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji, że skarżąca spełniła warunki pozwalające uznać ją za podmiot biorący udział w organizowaniu gier na automatach poza kasynem gry. W rozpatrywanej sprawie wskazują na to zapisy w umowie dzierżawy powierzchni użytkowej z 08.09.2016r. lokalu strony zawartej z "B" sp. z o.o.. Jak zauważył organ na podstawie tej umowy strona wydzierżawiła nieokreśloną co do metrażu ani w żaden inny sposób powierzchnię w prowadzonym przez siebie lokalu z przeznaczeniem na prowadzenie działalności gospodarczej przez "B" sp. z o.o. Organ odwoławczy zauważył, że już sam fakt, że w umowie nie określono wielkości wydzierżawianej powierzchni, od której, w normalnych cywilistycznych warunkach, zależy w znacznej mierze wysokość czynszu jak i to że wielkości wydzierżawionej powierzchni nie określono w żaden inny sposób dawało wolną rękę dzierżawcy do instalowania na dzierżawionej powierzchni dowolnej liczby automatów, co wskazuje, że pomiędzy stronami umowy istniał o wiele ściślejszy związek niż z umowy miał wynikać. Zwrócił uwagę, że w umowie ustalono miesięczny czynsz liczony procentowo (40 %) od sumy zrealizowanych przez urządzenie przychodów pieniężnych, przy czym z umowy wynika, że pod pojęciem przychodu rozumie się różnicę wpłat i wypłat dokonanych przez urządzenie w danym okresie rozliczeniowym. Według organu odwoławczego niespotykane jest w typowych warunkach umowy dzierżawy, aby wysokość czynszu należnego wydzierżawiającemu wyliczana była de facto przez dzierżawcę w oparciu o ewidencję - licznik urządzenia -prowadzoną przez dzierżawcę. Wysokość czynszu ściśle związana z wynikami gry na automatach i ich komercyjnym charakterem oraz sposób podziału zysku pomiędzy poszczególnych uczestników przedsięwzięcia (40% dla strony, 60 % dla dysponenta automatów) stanowią w ocenie organu odwoławczego oczywisty przejaw współpracy stron tej umowy w osiągnięciu wspólnego celu jakim było urządzanie gier na automatach. Oznacza to także, że strona stała się współponoszącą ryzyko działalności gier na automatach w kontrolowanym lokalu i tym samym przyświecał jej ten sam cel co drugiemu uczestnikowi przedsięwzięcia urządzania na nich gier tj. aby gry były urządzane i na jak największą skalę, co przekładało się na wysokość uzyskiwanego zysku. Dodatkowo jak podkreślił organ odwoławczy, zgodnie z punktem 7 tej umowy w przypadku gdy różnica wpłat i wypłat do i z urządzenia jest kwotą ujemną, to rozliczenie z tytułu czynszu nie następuje tak długo jak długo pozostaje ona ujemna - choćby ten okres miał trwać nawet kilka miesięcy i nie przysługuje w tym okresie prawo wypowiedzenia zawartej umowy. Zdaniem organu gdyby strona nie była współurządzającą gry na automatach nie pozbawiłaby się dobrowolnie przynależnego jej prawa do wynagrodzenia za wydzierżawioną powierzchnię. W świetle powyższych warunków umowy zdaniem organu odwoławczego to dzięki stronie zapewniona była ciągłość działania nielegalnych automatów do gier, gdyż w sytuacji gdy automaty nie przynosiły zysków to zgodnie z warunkami umowy nie dość, że nie otrzymywała za ten okres żadnego wynagrodzenia to ponosiła całość kosztów związanych z ich funkcjonowaniem w jej lokalu. Swiadczą o tym także inne zapisy umowy statuujące po stronie właścicielki lokalu jeszcze inne obowiązki, dalece odbiegające od typowych, cywilistycznych ciężarów nałożonych przez Kodeks Cywilny na tę stronę umowy dzierżawy tj. jak: - identyfikowanie podejrzanych behawioralnie zachowań klientów kiosku, sprawdzania tożsamości takich podejrzanych klientów j raportowania ich tożsamości oraz transakcji przez nich dokonanych na specjalnych formularzach dostarczonych przez MTKIOSK; - identyfikowane klientów realizujących transakcje powiązane o łącznej kwocie przewyższającej równowartość 1000 EUR, sprawdzanie tożsamości klientów realizujących takie transakcje i raportowanie tych tożsamości oraz charakteru transakcji na specjalnych formularzach dostarczonych przez "B"; - weryfikowanie wieku osób korzystających z kiosku, aby korzystały z niego wyłącznie osoby pełnoletnie. W świetle powyższych okoliczności organ odwoławczy w pełni podzielił ocenę organu I instancji, że opisane okoliczności wskazują na zaangażowanie strony w działalność w zakresie urządzania gier na automatach wbrew przepisom u.g.h. i wbrew stanowiska odwołania, jej rola nie sprowadzała się wyłącznie do wydzierżawienia powierzchni, ale wypełniała znamiona urządzającego gry na automatach, a co za tym idzie podlega administracyjnej sankcji pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.. Nie podzielił organ odwoławczy stanowiska odwołującej, że karę pieniężną za urządzanie gry można orzec jedynie wobec podmiotu, który zgodnie z ustawą może takie gry prowadzić czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. W tym względzie odwołał się organ przede wszystkim do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016r. sygn.. II GPS 1/16 oraz wyroku Trybunału Konstytucyjny z dnia 21 października 2015 r., P 32/12, z których motywów wynika, że karę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. można nałożyć zarówno na spółkę jak i na podmiot będący osobą fizyczną. Karze pieniężnej za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry podlegać będzie zarówno podmiot legitymujący się koncesją lub zezwoleniem, jak i ten, kto dokumentem takim nie dysponuje. Istotne staje się wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry. Skarżąca zaskarżyła decyzję wyżej opisaną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] września 2021 r. w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez jego niewłaściwą wykładnię tj. uznanie, iż można przyjąć za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry właściciela lokalu, który wynajmuje/wydzierżawia swój lokal lub jego część pod działalność hazardową. Skarżąca wskazała, że wynajmujący nie może ponosić odpowiedzialności za działania najemcy/dzierżawcy, któremu na podstawie umowy cywilnoprawnej, wynajmujący wynajął lub wydzierżawił całość lub część powierzchni lokalu. Tym samym zarzuciła organom dokonanie wykładni najmniej korzystnej dla strony przy braku legalnych definicji pojęć ustawowych takich, jak "urządzanie gier" i "urządzający gry" zawartych w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W treści skargi zarzuciła także naruszenie przez organy art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm., dalej: O.p.) poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu; w szczególności nie przeprowadzenie dowodów uzasadniających uznanie, że skarżący swym zachowaniem zrealizował znamiona umożliwiające przypisanie mu "urządzania gier". Wywodząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie stwierdzenie jej nieważności, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że właściciel, bądź pośrednik w najmie nieruchomości nie może być uznany za organizatora gier hazardowych, wynajmujący nie może ponosić odpowiedzialności za działania najemcy, któremu na podstawie umowy wydzierżawił czy też wynajął część powierzchni najmu. Skarżąca wskazała na treść art. 35 pkt 6 u.g.h., zgodnie z którym wniosek o koncesję na kasyno powinien zawierać odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalu) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku (lokalu), w którym będą urządzane gry. Jej zdaniem wskazuje to niewątpliwie, że w przepisach ustawy o grach hazardowych brak jest tożsamości pomiędzy urządzaniem gier a zawarciem umowy zobowiązaniowej oddającej prawo do korzystania z lokalu. Odwołując się do wypowiedzi w piśmiennictwie na gruncie Kodeksu karnego skarbowego, wskazała skarżąca, że "urządzanie" wchodzi w rachubę wówczas, gdy mamy do czynienia z organizowaniem gier poprzez np. określanie warunków, wstawianie urządzeń do lokalu, organizowanie gier przez sieci elektroniczne, powierzanie innemu wykonywania czynności, reklamowanie i promocję, taka osoba najczęściej układa system gry, określa wysokość wygranych, wynajmuje i przystosowuje lokal, zatrudnia i szkoli pracowników, organizuje grę, rozlicza przedsięwzięcie itp.. Przyjmuje się zatem, że znamię "urządzania" zostaje wypełnione przez czynności związane wyłącznie z samym organizowaniem gry co jest zbieżne ze znaczeniem słowa "urządzić" w języku polskim. Zdaniem skarżącej realizacja znamienia "urządza, o którym mowa w art. 89 ust 1 u.g.h. wymaga zatem podjęcia czynności związanych ściśle z organizowaniem gry hazardowej. Tymczasem skarżąca nie podejmowała żadnych czynności związanych z samym organizowaniem gry na automatach (takich jak przykładowo: wstawianie do lokalu urządzeń do giy, odpowiednie przystosowanie lokalu), lecz wynajęła jedynie część powierzchni lokalu osobie, która grę organizowała, czyli dokonywała właśnie czynności niezbędnych dla uruchomienia owej gry na automatach, w tym wynajęcia powierzchni lokalu pod automaty do gry. Skarżąca poza tym podniosła, że organy mimo ustalenia w toku postępowania, że właścicielem spornych urządzeń jest inny podmiot ("C" Spółka z o.o. z siedzibą w ....) nie uwzględniły tej okoliczności w swoich rozważaniach. Końcowo skarżąca podkreśliła, że przywołanie w decyzji uzyskiwania cyklicznego przychodu z tytułu zawartej umowy, która ex definitione jest zobowiązaniem odpłatnym, nie świadczy jeszcze o aktywności skarżącego w zakresie gier hazardowych. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny, że doszło do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższe kryteria zostały określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.). Po rozpoznaniu sprawy w wyżej przedstawionych granicach Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie należy odnieść się należy do kwestii przedawnienia, bowiem zarzucony delikt prawa administracyjnego stwierdzony został w dniu 19 października 2016r., zgodnie zaś z treścią mającego zastosowanie w sprawie art. 189g § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.) administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy naruszenie prawa polegające na urządzaniu gier poza kasynem gry zostało stwierdzone, jak już wskazano, w dniu 19 października 2016r., wobec czego ustawowy, pięcioletni termin do wymierzenia kary z tego tytułu, upływał z dniem 19 października 2021 r. Natomiast zaskarżona decyzja zapadła w dniu 23 września 2021 r., a więc przed terminem przedawnienia. Odnotować także należy, wobec braku w tym kierunku zarzutu, że organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonej decyzji, przekonywująco wyjaśnił dlaczego w sprawie zastosowanie miał art. 89 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r., i Sąd tę ocenę podziela. W zakresie merytorycznych podstaw wymierzenia kary, na gruncie niniejszej sprawy nie budzi i nie może budzić wątpliwości to, że urządzenia zainstalowane w lokalu skarżącej, stanowiły automaty do gry w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, których eksploatacja mogła się odbywać wyłącznie w kasynach gry. Do takich wniosków (co do cech automatów) prowadzą bowiem zarówno rezultaty ich badań laboratoryjnych, jak również eksperymentów procesowych. Sama skarżąca nie kwestionowała zresztą cech wstawionych do jej lokalu urządzeń, koncentrując swoje zarzuty na niezasadnym przypisaniu jej cech podmiotu urządzającego gry. Nie jest też sporne, że skarżąca nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie nie wykazała, że przed udostępnieniem urządzenia grającym, zadośćuczynił obowiązkowi jego rejestracji, stosownie do art. 23a u.g.h. Kwestionując legalność zaskarżonej decyzji skarżąca sformułowała zarzut dotyczący niezasadnego przypisania jej przymiotu podmiotu urządzającego gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, argumentując, że jej rola ograniczała się wyłącznie do udostępnienia części swojego lokalu podmiotowi, który wstawił tam automaty. Odnosząc się do tej kwestii stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącej, gdyż z okoliczności sprawy wynika, że nie tylko partycypowała, i to w znaczącym stopniu (40 %), w zyskach pochodzących z eksploatacji automatów, ale także przysługujące jej na podstawie umowy wynagrodzenie, uzależnione było od eksploatacji urządzeń, a nie od udostępnienia części powierzchni lokalu, jak to jest zwyczajowo przyjęte. W umowie określono przy tym (pkt 7), że podstawę naliczenia czynszu stanowi różnica wpłat i wypłat dokonanych przez urządzenie w danym okresie rozliczeniowym. Oznacza to, że skarżąca ponosiła ryzyko prowadzonej działalności za pośrednictwem automatów, bo brak "zysku", nawet nie obrotów, oznaczał dla niej brak przychodu z tytułu umowy. Była więc żywotnie zainteresowana tym, aby automaty nie tylko funkcjonowały, ale też wynikiem finansowym urządzanych na nim gier. W ten sposób nie działała ona już tylko i wyłącznie jako podmiot udostępniający lokal otrzymujący stały czynsz niezależny od przychodów osiąganych z automatów, ale była zainteresowana, aby te były jak najwyższe, gdyż wtedy również ona osiągała wyższe przychody. W orzecznictwie sądów przyjmuje się, że skorelowanie czynszu z wynikiem ekonomicznym osiąganym przez urządzenie pozwala na konkluzję, iż wydzierżawiający jest osobą wspólnie działającą z dzierżawcą w celu urządzania gier poza kasynem gry (por. np. wyroki NSA z 18 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 337/18 czy z dnia 29 lipca 2021 r. sygn. akt II GSK 1309/18). "Czynsz" uzyskiwany w realiach niniejszej sprawy jest zatem ściśle związany z samą grą a nie wielkością udostępnionej powierzchni lokalu, która de facto, o czym będzie jeszcze mowa, nie została w umowie określona. Skarżona czerpiąc zyski z urządzania gier na automatach, nie jest już tylko podmiotem udostępniającym pomieszczenia do zainstalowania automatów, jako podwykonawca organizatora gier, ale sama wyczerpuje znamiona pojęcia osoby urządzającej grę. Zresztą umowa tytularnie określona "umową dzierżawy powierzchni użytkowej" z dnia 8 września 2016 r. na podstawie, której dysponent urządzeń wstawił je do lokalu skarżącej zwiera szereg specyficznych postanowień wyróżniającej tę czynność prawną od klasycznej umowy dzierżawy. Jak słusznie zwrócił uwagę organ w umowie tej nie określono wielkości wydzierżawianej powierzchni, od której, w normalnych cywilistycznych warunkach, zależy w znacznej mierze wysokość czynszu, co de facto dawało nawet dzierżawcy wolną rękę do instalowania w lokalu dowolnej liczby automatów. Na to, że pomiędzy stronami w/w umowy istniały relacje o wiele bardziej ściślejsze, aniżeli miałoby to wynikać z tytułu umowy, skazuje także to, że skarżąca zobowiązała się nadto do przestrzegania wewnętrznej procedury przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy polegającej m.in. na: - identyfikowaniu podejrzanych behawioralnie zachowań klientów kiosku, sprawdzaniu tożsamości takich podejrzanych klientów j raportowaniu ich tożsamości oraz transakcji przez nich dokonanych na specjalnych formularzach dostarczonych przez dzierżawcę, - identyfikowaniu klientów realizujących transakcje powiązane o łącznej kwocie przewyższającej równowartość 1000 EUR, sprawdzaniu tożsamości klientów realizujących takie transakcje i raportowaniu tych tożsamości oraz charakteru transakcji na specjalnych formularzach dostarczonych przez dzierżawcę, - weryfikowaniu wieku osób korzystających z kiosku, aby korzystały z niego wyłącznie osoby pełnoletnie. Powyższe obowiązki świadczą o swoistym nadzorze nad zainstalowanymi przez dzierżawcę automatami, dalece odbiegającym od typowych obowiązków wydzierżawiającego powierzchnię lokalu. Zgodzić się więc przychodzi ze stanowiskiem organów w niniejszej sprawie, że skarżąca jako właścicielka lokalu zawarła umowę dzierżawy części powierzchni lokalu, wraz z ustaleniem szeregu uprawnień i obowiązków względem zainstalowanych na niej urządzeń, czerpiąc przy tym zyski z ich eksploatacji, proporcjonalnie w stosunku do generowanych przez nie dochodów. Tym samym słusznie przyjęły, że skarżąca włączyła się aktywnie w proces zorganizowania przedsięwzięcia polegającego na umożliwieniu osobom postronnym rozgrywania gier hazardowych na automatach poza kasynem gry. Wbrew stanowisku skarżącej, kara pieniężna przewidziana w art. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może być nałożona nie tylko na właściciela automatu czy jego dysponenta, ale na każdą inną osobę, która aktywnie zaangażowała się w przedsięwzięcie polegające na urządzaniu gier na automatach poza kasynem, czerpiąc z tego tytułu zyski. Przepis ten jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Nie było konieczne szersze odnoszenie się do udziału w procederze każdego ewentualnego jego uczestnika, w tym wypadku właściciela spornych urządzeń firmy "C" Spółka z o.o. z siedzibą w, jako, że każdy z tych podmiotów odpowiada niezależnie od pozostałych uczestników procederu, a ponadto wypada zauważyć, że skarżąca nie miała żadnego kontaktu z właścicielem automatów (przynajmniej nie twierdzą tak organy czy sama skarżąca) lecz wszelkich uzgodnień dokonywała z dzierżawcą tych automatów - "B" sp. z o.o. w [...]. Sąd nie dopatrzył się także zarzucanych skargą naruszeń przepisów prawa procesowego – w szczególności art. 187 § 1 O.p.. Zarzuty te sprowadzają się do zakwestionowania ustaleń faktycznych, które zdaniem autora skargi pomijają faktyczny charakter umowy zawartej przez skarżącą z dysponentem spornych automatów. Tymczasem to skarżącej należy zarzucić, że pomija szereg okoliczności wynikających z tejże umowy lub z nią związanych, na które słusznie zwróciły uwagę organy w niniejszej sprawie, a które łącznie opisują jednoznacznie charakter relacji pomiędzy stronami tej umowy, oceniony prawidłowo na gruncie ustawy o grach hazardowych. Nie stwierdzając zatem w kontrolowanej sprawie naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło