II SA/Rz 167/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - I. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych. J. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy terenu. Wezwana do uiszczenia wpisu od tej skargi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając to żądanie trudną sytuacją materialną. Wskazała, że mieszka w domu z 1970 r. Poza nim nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak też wartościowych ruchomości czy oszczędności. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1304 zł, z której pokrywa następujące wydatki: media – 300 zł, lekarstwa – 250 zł, wyżywienie – 700 zł, wizyty lekarskie – 200 zł. Ze względu na fakt, że przedstawione przez stronę wydatki przekraczały jej dochód (o ok. 140 zł) wezwano ją do wyjaśnienia powyższego, jak też do podania wysokości comiesięcznych wydatków na telefon i utrzymanie samochodu oraz źródła ich pokrycia oraz podania jaką część ze wskazanej kwoty 700 zł przeznacza na wyżywienie, a jaką na ubranie. Ponadto wezwanie dotyczyło podania, czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej oraz przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych. J. P. stosując się do powyższego wezwania wskazała, że kwota na wyżywienie i odzież jest zmienna i zależy od wysokości pozostałych wydatków tj. na lekarstwa czy media. Na telefon wydaje 70 zł miesięcznie, na gaz – 50 zł, wodę i kanalizację – 50 zł, prąd – 60 zł, środki czystości – 40 zł, zaś podatek od nieruchomości to 340 zł rocznie. Z kolei koszt wizyt lekarskich oraz lekarstw to 330 zł miesięcznie. Na ubrania wydaje zaś 20 zł rocznie. Wnioskodawczyni podniosła, że nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej. Zaznaczyła, że prowadzi przydomowy ogródek, który dostarcza jej żywność, której zapasy gromadzi i wykorzystuje w ciągu roku. Przedłożony wyciąg z rachunku bankowego strony potwierdza fakt otrzymywania przez nią emerytury w kwocie 1304,43 zł, zaś w marcu 1357,77 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie J. P. podlega uwzględnieniu w części dotyczącej wpisu od skargi, z uwagi na jego dużą wysokość - 500 zł w relacji do wysokości dochodu wymienionej, wynoszącego 1304 zł. Wygospodarowanie przez wnioskodawczynię podanej wyżej kwoty z tytułu kosztów sądowych z pewnością mogłoby spowodować uszczerbek w niezbędnym jej utrzymaniu. Tymczasem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." wskazuje, że prawo pomocy w częściowym zakresie (np. dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych) przyznaje się osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca całość uzyskiwanej emerytury wydatkuje na podstawowe potrzeby z tym, że wątpliwości budzi fakt przeznaczania kwoty ok. 670 zł miesięcznie na żywność w sytuacji, gdy wedle twierdzeń wnioskodawczyni korzysta ona z przydomowego ogródka, z którego gromadzone zapasy wykorzystuje w ciągu roku. Ponadto, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru kierowanego do skarżącej wezwania wynika, że korespondencję sądową odebrał S. P. jako dorosły domownik. Powyższe poddaje w wątpliwość prawdziwość oświadczenia skarżącej, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Prawo pomocy jako wyjątek od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania (art. 199 P.p.s.a.) może znaleźć tymczasem zastosowanie w klarownej sytuacji, gdy bez wątpienia można wysunąć twierdzenie o trudnej sytuacji strony. J. P. dysponuje stałym dochodem, z którego pokrywa swoje niezbędne potrzeby. Jednak wysokość opłaty, której obowiązek uiszczenia spoczywa aktualnie na wymienionej, stanowiącej ponad 1/3 jej dochodów, wskazuje na potrzebę udzielenia jej wsparcia w zakresie zwolnienia jej od powyższej. Natomiast pozostałe opłaty, jeśli na dalszym etapie postępowania powstanie konieczność ich uiszczenia będą już jednostkowo niższe, a zatem ich sfinansowanie przez stronę nie spowoduje dla niej uszczerbku, o którym mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z powyższych względów uznano, że adekwatnym do sytuacji materialnej strony będzie zwolnienie jej od obowiązku pokrycia kosztów wpisu od jej skargi i oddalenie żądania w zakresie pozostałych kosztów sądowych. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.