II SA/Rz 168/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-06-09
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie swego bieżącego utrzymania lub utrzymania rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie w całości, ponieważ strona wykazała, że jej niskie dochody i znaczne wydatki związane ze stanem zdrowia uniemożliwiają jej ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla bieżącego utrzymania rodziny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy jest możliwe, gdy strona wykaże niemożność poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
T. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżący zamieszkuje z żoną i synem, a łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 2044 zł. Rodzina ponosi znaczne wydatki związane z chorobami T. B. i jego żony.Rozstrzygnięcie
Zwolniono T. B. od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, T. B. reprezentowanego przez J. L., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi T. B. i innych na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, z dnia [...] stycznia 2008r., nr [...], podjętą w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian, - postanawia – zwolnić T. B. od kosztów sądowych w całości.
T. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wymieniony wniosek złożono w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 168/08, dotyczącej skargi w.w na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W tym postępowaniu, oprócz T. B. uczestniczy także J. i J. B..
Sprawa ze skargi T. B. nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. Skarżący jest obowiązany do uiszczenie wpisu sądowego z tytułu wniesienia skargi w wysokości 200 zł. Pozostałe koszty sądowe niniejszej sprawy mogą wiązać się z koniecznością uiszczenia opłat kancelaryjnych oraz wpisów sądowych należnych z tytułu wnoszonych środków zaskarżenia.
Sytuacja majątkowa i rodzinna T. B. została dość szczegółowo opisana w piśmie z dnia 29 kwietnia 2008r., a także we wniosku PPF. Z treści tych dokumentów wynika, że wnioskodawca zamieszkuje z żoną oraz synem. Zajmuje mieszkanie o pow. 38m². Łączny miesięczny dochód rodziny został podany na kwotę 2044 zł. Na ten dochód składa się renta otrzymywana przez T. B. oraz emerytura H. B., a także dochód z gospodarstwa rolnego podany na kwotę 150 zł., miesięcznie. W piśmie z dnia 29 kwietnia 2008r. T. B. opisał wydatki związane ze swą ciężką chorobą oraz stanem zdrowia swej żony.
Stwierdzono, co następuje:
wniosek skarżącego T. B. zasługuje na uwzględnienie w całości. Skarżący udowodnił, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych z uwagi na grożący jego rodzinie uszczerbek w wydatkach koniecznych (np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie lokalu mieszkalnego). Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa w zakresie częściowym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie swego bieżącego utrzymania lub utrzymania rodziny. Obowiązek wykazania tego stanu spoczywa na stronie domagającej się przyznania prawa pomocy. Działanie sądu z urzędu stanowi w tym wypadku wyjątek, i może być podejmowane wyłącznie w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących sytuacji majątkowej i osobistej wnioskodawcy.
Do pozytywnej oceny wniosku T. B. przekonują bardzo niskie dochody jego rodziny. Z kwoty tych dochodów, trzyosobowa rodzina z trudnością pokrywa bieżące potrzeby w postaci zakupu żywności, lekarstw czy opłat za utrzymanie lokalu mieszkalnego. Te potrzeby muszą być znaczne a wynikają przede wszystkim ze stanu zdrowia T. i H. B.. Wydatki związane z zakupem drogich leków mogą przekraczać uzyskiwane dochody, gdyż choroby, jakie dotknęły stronę skarżącą i jego żonę należy określić jako ciężkie. Bez ponoszenia tych kosztów walka z dolegliwościami zdrowotnymi byłaby niemożliwa. Sytuację dochodową rodziny mogłoby polepszyć podjęcie pracy przez syna skarżącego P. B.. Osoba ta nigdzie nie pracuje oraz nie pobiera nauki. Może to dziwić z uwagi na polepszającą się sytuację na rynku pracy.
Ze względu na niski poziom dochodów oraz znaczne koszty związane z zakupem leków należy przyjąć, że po pokryciu bieżących i niezbędnych kosztów życia członkom rodziny T. B. nie pozostaje kwota, z której można byłoby pokryć choćby część opłat i wydatków sądowych dotyczących sprawy o sygn. II SA/Rz 168/08. Przedstawiona we wniosku sytuacja potwierdza, że rodzina skarżącego znajduje się na skraju interwencji socjalnej. Na członka rodziny przypada bowiem kwota 681 zł. brutto. Należy przyznać, że ta kwota przy obecnych rosnących kosztach życia może wystarczyć, ale wyłącznie na pokrycie niezbędnych wydatków tj. zakup żywności czy lekarstw. Nie jest możliwym wygospodarowanie z niej środków wystarczających na uiszczenie opłat i wydatków sądowych. Tej negatywnej sytuacji majątkowej i dochodowej nie może dodatkowo pogarszać obowiązek T. B. do uczestniczenia w kosztach finansowych prowadzonej przed WSA sprawy. Strona skarżąca nie powinna dokonywać wyboru czy pokryć bieżące opłaty czy uiścić wpis sądowy. Dlatego należy wobec skarżącego znieść obowiązek uiszczenia kosztów sądowych niniejszej sprawy w całości, aby umożliwić mu kontynuowanie postępowania. Zniesienie tego obowiązku znajduje oparcie w cytowanej wyżej normie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Na koniec należy dodatkowo nadmienić, że jeżeli sytuacja majątkowo strony skarżącej ulegnie poprawie (np. w wyniku podjęcia pracy przez P. B.), należało będzie powiadomić o tym Sąd w celu zmodyfikowania przyznanego prawa pomocy. Sąd będzie wówczas zobowiązany dostosować przyznaną pomoc do zmienionych warunków dochodowych rodziny skarżącego.
Z tych względów orzeczono o zwolnieniu T. B. od kosztów sądowych w całości w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2, a także art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło