II SA/Rz 168/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, J. i J. B., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi J. i J. B. i innych na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, z dnia [...] stycznia 2008r., nr [...], podjętą w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. J. i J. B. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ten wniosek złożono do sprawy o sygn. akt II SA/Rz 168/08, dotyczącej skargi w.w na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W tym postępowaniu, oprócz J. i J. B. bierze udział T. B.. Sprawa ze skargi wyżej wymienionych osób nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. J. i J. B. są obowiązani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego z tytułu wniesienia skargi w wysokości 200 zł. Pozostałe koszty sądowe niniejszej sprawy mogą wiązać się z koniecznością uiszczenia opłat kancelaryjnych czy wpisów sądowych należnych z tytułu wnoszonych środków zaskarżenia. Ponieważ, wniosek stron skarżących wzbudził istotne wątpliwości, co do ich rzeczywistej sytuacji majątkowej i dochodowej, WSA wezwał skarżących do: 1) wyjaśnienia czy rodzina skarżących otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, a jeżeli tak to jakiego rodzaju i wysokości. Jeżeli rodzina bądź członkowie rodziny nie otrzymują żadnych świadczeń z pomocy społecznej bądź innej pomocy ze strony państwa lub samorządu, należało wyjaśnić przyczyny tego stanu, 2) wyjaśnienia czy członkowie rodziny posiadają pojazdy mechaniczne, a jeżeli tak należy określić ich markę oraz rok produkcji, jednocześnie należało podać przybliżone wydatki roczne ponoszone na utrzymanie pojazdu o którym mowa w pkt 9 druku PPF, 3) nadesłania zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy potwierdzającego posiadanie statusu osoby bezrobotnej przez syna skarżących Ł. B., 4) podania kwot miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie pięcioosobowej rodziny, 5) wyjaśnienia czy rodzina skarżących otrzymuje dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, a jeżeli nie otrzymuje, należał wyjaśnić przyczyny tego stanu, 6) podania rodzaju prowadzonej działalności rolniczej. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła do Sądu w dniu 3 czerwca 2008r. Wyjaśniono w niej, że rodzina nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej poza zasiłkiem rodzinnym otrzymywanym przez J. B. Zarówno syn Ł. B. oraz D. B. są w posiadaniu pojazdów mechanicznych. Koszty utrzymania tych pojazdów są w całości ponoszone przez matkę J. B.. Ł. B.wyjechał na zbiór truskawek do Francji i dlatego nie jest zarejestrowany jako bezrobotny. Koszty utrzymania rodziny zostały podane w kwocie 1. 500 zł., miesięcznie. Są one ponoszone przez matki stron skarżących. Oświadczono ponadto, że Strony otrzymują także dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych. Za rok 2007r., była to kwota 760 zł. Stwierdzono, co następuje: wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie zarówno w całości jak i w części. Skarżący nie udowodnili, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych z uwagi na grożący uszczerbek w możliwości pokrycia tzw. wydatków koniecznych (np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie lokalu mieszkalnego). Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa w zakresie częściowym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie swego bieżącego utrzymania lub utrzymania rodziny. Z uwagi na rodzaj rozstrzygnięcia wniosku J. i J. B. wypada też nadmienić, że obowiązek wykazania tego stanu spoczywa na stronie domagającej się przyznania prawa pomocy. Oświadczenia o stanie dochodów stron skarżących nie można uznać za wiarygodne, czyli odpowiadającego rzeczywistości. We wniosku PPF strony zgodnie oświadczyły, że osiągają roczne dochody w kwocie 2’104 zł. w skali roku. Pozostałe osoby tworzące wspólne gospodarstwo domowe według treści tego wniosku nie osiągają dochodów. Dopiero na wezwanie referendarza sądowego J. i J. B. oświadczyli, że rodzina otrzymuje zasiłek rodzinny otrzymywany przez córkę J. Wspomniano też o dochodach z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów. Wnioskodawcy nie podali natomiast dochodów osiąganych przez ich syna Ł. B. z tytułu pracy za granicą. Dochody syna skarżących muszą być znaczne i odpowiadające potrzebom tej osoby, skoro Ł. B. nie podjął trudu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna, czyli gotowa do podjęcia pracy. Nie wskazano też kwot przeznaczanych na pokrycie kosztów utrzymania pojazdów samochodowych. Skarżący twierdzą, że koszty ich życia obliczone na kwotę 1500 zł., miesięcznie są pokrywane przez członków rodziny skarżących tj. matki J. i J. B.. Jednakże nawet przy pokryciu tych kosztów poziom utrzymania rodziny usprawiedliwiałby zwrócenie się do organu pomocy społecznej o udzielenie właściwej pomocy w postaci świadczeń pieniężnych bądź niepieniężnych. Jeżeli podzieli się kwotę dochodu otrzymywanego od matek skarżących, to okazuje się, że na każdego z członków rodziny przypada miesięcznie kwota 300 zł. Jest to kwota znacznie niższa od kwot kryteriów dochodowych wskazanych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.). Nie ulega wątpliwości, że koszty życia pięciu osób przy obecnym poziomie cen i opłat za wydatki bieżące są znaczenie wyższe niż 300 zł. Nie można pominąć, że na wydatki rodziny B. składają się nie tylko koszty zakupu żywności, lekarstw, ale także koszty utrzymania mieszkania o dość znacznej powierzchni oraz dwóch samochodów. Pomimo wyraźnego wezwania, nie wytłumaczono powodów, dla jakich rodzina nie zwróciła się o udzielenie pomocy ze strony organów pomocy społecznej. Należy przyjąć, skoro rodzina nie występuje o tą pomoc, to warunki jej życia są przynajmniej dobre. Oświadczenia stron skarżących nie mogą przekonywać do uznania opisanej przez nich sytuacji życiowej za odpowiadającą prawdzie. Rodzina B. oprócz ujawnionych dochodów, czyli dochodów z gospodarstwa rolnego, pomocy ze strony rodziny, zasiłku na córkę, musi osiągać dochody z innych tytułów (np. z pracy za granicą ich syna). Nie zostały one przez wnioskujących podane w celu uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych. Możliwość ich uzyskiwania wyraźnie potwierdza zatajenie we wniosku PPF istotnych dla jego oceny faktów (np. faktu posiadania dwóch samochodów, czy otrzymywania zasiłku rodzinnego). Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że majątek, jaki został zgromadzony przez rodzinę w postaci dwóch samochodów oraz mieszkania o pow. 150 m² wymaga znacznie większych nakładów niż te, które zostały przedstawione jako dochód rodziny B. W szczególności należy tu podkreślić koszty utrzymania samochodu marki "mercedes" będącego w posiadaniu D. B.. Pokrywanie kosztów eksploatacji tego samochodu nie przekonuje do uznania sytuacji rodziny B. jako wymagającej przyznania prawa pomocy. Z tych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2, a także art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.