II SA/Rz 1685/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-07-30
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy może zostać uwzględniony w przypadku istotnej zmiany okoliczności sprawy, w szczególności sytuacji majątkowej strony?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić lub uchylić swoje prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, jeżeli nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy, która uzasadnia przyznanie prawa pomocy. W analizowanej sprawie, zmiana sytuacji finansowej skarżącej, spowodowana koniecznością ponoszenia wyższych wydatków związanych z leczeniem i przystosowaniem domu, uzasadniała zmianę wcześniejszego postanowienia i przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, argumentując znacznym pogorszeniem swojej sytuacji finansowej. Wskazała na wysokie koszty leczenia, utrzymania domu i wyżywienia, a także na konieczność partycypowania w kosztach przystosowania domu dla wózka inwalidzkiego. Wcześniejszy wniosek w tej samej sprawie został oddalony postanowieniem z 1 lutego 2016 r.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2016 r. sygn. II SA/Rz 1685/15 i przyznano skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - postanawia – zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2016 r. sygn. II SA/Rz 1685/15 i przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Sygn. II SA/Rz 1685/15
U Z A S A D N I E N I E
M.W. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego ponieść kosztów zatrudnienia adwokata z wyboru, a jego udział jest konieczny. Ponoszone koszty leczenia, utrzymania domu, wyżywienia wykazane w formularzu usprawiedliwiają wniosek. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, pobierane świadczenia: 1497 zł i 1713 zł są jedynymi dochodami obojga małżonków. Zobowiązania i stałe wydatki to koszty wykupu leków 466 zł, koszty wyżywienia 814 zł, dopłata do szyny podjazdowej dla wózka inwalidzkiego 553,50 zł, rata zaległego rachunku za gaz 834 zł, rachunek bieżący 244,72 zł, rachunek za prąd 297,55 zł. Jako majątek Skarżąca wskazała dom o pow. 64 m² na działce siedliskowej o pow. 0,21 ha.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje
Wniosek Skarżącej należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 1 lutego 2016 r. sygn. II SA/Rz 1685/15. Jest on bowiem kolejnym żądaniem w zakresie przyznania prawa pomocy, podobnym w swojej treści, jak wniosek rozpoznany ww. postanowieniem. W takich więc okolicznościach należało dokonać porównania sytuacji majątkowej i możliwości finansowych istniejących w dacie zgłoszenia poprzedniego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302)- zwanej dalej P.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (zob. B. Dauter w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stałoby się zasadne.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wskazała na okoliczności, które należy ocenić w sposób, który uzasadnia wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 1 lutego 2016 r. Jak podała jej możliwości finansowe zostały ograniczone, ponieważ Skarżąca zobligowana jest do zapłaty stosunkowo wysokich rachunków (rozliczenie długookresowe), które dostawca rozłożył na raty. Z kolei z uwagi na stan zdrowia nie jest możliwe poczynienie oszczędności w innych wydatkach rodziny, które i tak zostały zwiększone z uwagi na poczynione przystosowanie wjazdu dla wózka inwalidzkiego męża. Z tego tytułu zaistniała konieczność partycypowania w kosztach tej koniecznej inwestycji. W takiej sytuacji argumenty wniosku należy uznać za zasadne i w konsekwencji zmienić postanowienie z dnia 1 lutego 2016 r., ponieważ zaistniały okoliczności, które dają postawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wykazała bowiem, że w okresie od wydania ww. prawomocnego postanowienia do chwili obecnej, tj. do dnia wydania niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących sytuacji życiowej determinującej w istotny sposób sytuację majątkową, co uzasadnia wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 1 lutego 2016 r. Skarżąca wykazała okoliczności, w wyniku których istnieje konieczność przekierowania środków utrzymania na inny konieczny cel.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło