II SA/Rz 1686/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-03-31
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Magdalena Józefczyk, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, opierając się na ogólnikowych zeznaniach świadków i opinii Rady Konsultacyjnej, bez przeprowadzenia własnego, wyczerpującego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Szefa Urzędu było niekompletne. Organ nie podjął wystarczających czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie przesłuchał świadków samodzielnie, co mogłoby wyjaśnić wątpliwości co do okresu i stopnia zaangażowania skarżącej w działalność opozycyjną. Opinia Rady Konsultacyjnej nie jest wiążąca, a zeznania świadków, choć ogólnikowe, wskazywały na pewne działania opozycyjne.Stan faktyczny
Skarżąca T. K. wniosła o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił potwierdzenia tego statusu, uznając przedstawione dowody za niewystarczające i ogólnikowe, a opinię Rady Konsultacyjnej za negatywną. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Szefa Urzędu, skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2021 r. i zasądził od Szefa Urzędu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2021 r. [...]; II. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej T. K. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] września 2021 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej także: Szef Urzędu), po rozpoznaniu wniosku T. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, podając w podstawie prawnej art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 5 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1255), określanej w dalszej części jako "ustawa o działaczach".
Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją
z [...] lipca 2021 r., działając na wniosek T. K., odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ wskazał, że do wydania decyzji o potwierdzeniu takiego statusu konieczne jest przedstawienie dowodów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy o działaczach oraz decyzji administracyjnej Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "Prezes IPN") w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4 albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności.
Organ podkreślił, że wnioskodawczyni nie dołączyła do wniosku dokumentów potwierdzających prowadzoną działalność lub doświadczone represje. Z Archiwum IPN otrzymano informację, że T. K. została odznaczona Krzyżem Wolności i Solidarności, zaś uzasadnienie do wniosku o nadanie tego odznaczenia zostało sporządzone na podstawie oświadczeń świadków. Ponadto, przekazano informację, że wymieniona pozostawała w zainteresowaniu operacyjnym Służby Bezpieczeństwa
w związku z utrzymywaniem kontaktów z J. S. Według oświadczeń przedłożonych w postępowaniu w sprawie przyznania wskazanego odznaczenia, T. K. pracując w centrali telefonicznej podsłuchiwała rozmowy funkcjonariuszy SB i pozyskiwała informacje, które następnie przekazywała osobom, które wskazane wyżej oświadczenia złożyły, dzięki czemu mogli bezpiecznie organizować swoją działalność i unikać organów bezpieczeństwa, a także była pośredniczką w przekazywaniu materiałów opozycyjnych.
Szef Urzędu wystąpił także do Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych o zaopiniowanie wniosku T. K. Członkowie Rady uchwałą nr [...] z [...] marca 2021 r. negatywnie zaopiniowali wniosek. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w czasie rozmów z członkami Rady, wnioskodawczyni kilkukrotnie zaprzeczyła, że kolportowała prasę czy ulotki podziemne, a także stwierdzono, że choć mogły wystąpić incydentalne możliwości podsłuchów, to jednak mało prawdopodobne jest, że funkcjonariusze SB byli w taki sposób podsłuchiwani ze względu na to, że SB swoje akcje planowało w ścisłym gronie.
Szef Urzędu, mając powyższe na uwadze stwierdził, że nie ma podstaw do potwierdzenia spełnienia przez stronę przesłanek z ustawy o działaczach. Wnioskodawczyni nie przedstawiła jednoznacznych dowodów potwierdzających, że łącznie przez minimum 12 miesięcy prowadziła w zorganizowanych strukturach lub we współpracy z nimi zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka w Polsce. Z powodu ogólnikowego charakteru oświadczeń świadków nie można na ich podstawie określić okresu działalności wnioskodawczyni, jak również stopnia jej zaangażowania w działalność opozycyjną. Dodatkowo, członkowie Rady Konsultacyjnej ocenili, że mało prawdopodobne jest, że podsłuchiwała ona funkcjonariuszy SB żeby następnie przekazywać podsłuchane informacje działaczom "Solidarności".
T. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się
z wydaną wobec niej decyzją.
Szef Urzędu, decyzją z [...] września 2021 r., utrzymał w mocy kwestionowany akt. Podniósł, że poddał analizie oświadczenia świadków przesłane przez IPN, a złożone do postępowania o nadanie stronie Krzyża Wolności i Solidarności. Składający je tj. K. C., J. S. oraz R. S., poza stwierdzeniem, że uzyskiwali od strony ważne informacje, nie wskazali, aby T. K. prowadziła jakąkolwiek działalność. Brak jest dowodów aby strona powadziła działalność inną, niż wskazaną przez świadków. Strona nie wykazała też, by kolportowała ulotki bądź uczestniczyła w konspiracyjnych spotkaniach nielegalnej Solidarności. Szef Urzędu podzielił stanowisko zaprezentowane w opinii Rady, że działalność strony mogła mieć charter incydentalny i nie była działalnością w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach. Organ zaznaczył, że dokonał również przeglądu akt administracyjnych z postępowania prowadzonego w przedmiocie potwierdzenia wymienionym świadkom statusu działacza opozycji antykomunistycznej. W swoich relacjach ani K. C. ani R. S. nie wspominali o pozyskiwaniu ważnych informacji, z punku widzenia ich nielegalnej działalności, od T. K. Organ podniósł, że na etapie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie przedłożyła jakichkolwiek nowych dowodów.
W ocenie Szefa Urzędu, wnioskodawczyni nie doznała również represji, o których mowa art. 3 ustawy o działaczach. Była ona wprawdzie w kręgu zainteresowania SB z względu na znajomość z S., jednak wobec niej nie podjęto działań polegających na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia.
T. K. nie zgodziła się z powyższą decyzją i złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając naruszenie:
- art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu jej słusznego interesu,
- art. 9 K.p.a. polegające na niewyczerpującym poinformowaniu o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie prawa strony, które było przedmiotem postępowania administracyjnego,
- art. 11 K.p.a. polegające na niewyjaśnieniu jej w sposób niebudzący wątpliwości prawidłowości wydanych w sprawie decyzji,
- art. 77 § 1 K.p.a. polegające na zebraniu materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący i na oparciu swoich rozstrzygnięć jedynie na części zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz polegające na nieprzesłuchaniu w charakterze świadka: K. C., J. S. i R. S., jak też prowizoryczne przesłuchanie jej przez telefon w okresie panującej pandemii,
- art. 7 K.p.a. w zw. z 77 § 1 K.p.a. poprzez oparcie decyzji wyłącznie na uchwale Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Komunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w sytuacji, kiedy stanowi ona wyłącznie materiał pomocniczy, nie przesadzający kierunku rozstrzygnięcia organu,
- art. 107 § 3 K.p.a. polegające na braku wyjaśnienia przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej jej twierdzeniom oraz dowodom zgromadzonym przy wniosku o nadanie Krzyża Wolności i Solidarności.
Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zauważyła, że od września 1984 r., będąc zatrudniona jako [...] w [...] w [...], bez wiedzy przełożonych czynnie wspierała organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności. Była tajnym informatorem chroniącym ludzi Solidarności Rolników. Zdobyte informacje z podsłuchu MO i SB chroniły bezpieczeństwa grupy podziemia opozycyjnego tj. członków Solidarności RSW, OKOR. Spotkania służb SB odbywały się w prywatnych mieszkaniach, a po ich zakończeniu uczestnicy dzwonili do siebie i wtedy mogła się czegoś dowiedzieć. Podniosła, że była inwigilowana przez SB z [....]. Zawsze walczyła o prawa człowieka, jego godność i obalenie totalitaryzmu w Polsce. Należała do RKOR, Solidarności Walczącej. Od września 1984 r. do marca 1985 r. R. S. przywoził jej do Urzędu Telekomunikacyjnego biuletyn "Żądło", a kiedy wymieniony został aresztowany, to ona prowadziła kolportaż nielegalnego biuletynu oraz nielegalnych ulotek o treści patriotycznej i zachęcających do opozycji wobec władz komunistycznych. Jeździła na spotkania działaczy Solidarności Rolników do [...]. W każdą sobotę od 1984 r. do 1986 r. w małym gronie do 10 osób, odbywały się spotkania w mieszkaniu u J. S., w czasie których oglądano filmy z ogólnopolskich wydarzeń Solidarności. Planowane były dystrybucje czasopism i ulotek oraz sprawy związane z ich działalnością. Skarżąca podała, że przekazywała informacje o zagrożeniach ze strony MO i SB. Zawsze na tym spotkaniu był K. C. wraz z żoną. Rozmowy były także o transportach ulotek z [....], o powielaniu zdobytych ulotek z innych regionów Polski oraz drukowaniu nowych zachęcających do walki o niepodległość Polski. Otrzymywała wtedy nielegalne czasopisma jak "Wieś Polska", które rozprowadzała później wśród zaufanych ludzi. Skarżąca wskazała, że po wydrukowaniu zakazanych ulotek, w jej mieszkaniu były rozdzielane, gotowe do dalszej dystrybucji. Będąc na zastępstwach w R. i K., rozprowadzała zakazane ulotki. Od września 1986 r. zawoziła zaś wraz z mężem zakazane ulotki i czasopisma do [....].
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do jej zarzutów wskazał, że Wojewódzka Rada Konsultacyjna do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych jest organem powołanym do opiniowania wniosków o potwierdzenie przedmiotowego statusu.
W jej skład wchodzą osoby, które są uznanymi działaczami opozycji antykomunistycznej okresu PRL. Członkowie Rady jako byli działacze podziemnej Solidarności, prowadzący swoją działalność w warunkach konspiracji, na podstawie własnych doświadczeń i pogłębionej wiedzy historycznej są w stanie ocenić, czy opisana działalność może spełniać przesłanki z art. 2 ustawy o działaczach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej P.p.s.a., decyzja administracyjna to jeden z dopuszczalnych przedmiotów kontroli sądowej. Kontrola ta odbywa się pod kątem zgodności z prawem, a to w myśl art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Uchybienia, które obligują do uwzględnienia skargi określa art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zauważenie przyczyn wymienionych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach obliguje więc do stwierdzenia nieważności decyzji (pkt 2). Natomiast, jeśli sąd uzna, że doszło do: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję w całości lub w części (pkt 1). Bezzasadność skargi skutkuje jej oddaleniem na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Badając zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że poprzedzające ją postępowanie administracyjne było niekompletne przez co decyzja ta jest przedwczesna. Z mocy zaś brzmienia art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uzupełnieniem brzmienia tego unormowania jest art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto, wyniki przeprowadzonego postępowania organ powinien przedstawić w uzasadnieniu podjętej decyzji, argumentując jej motywy (art. 107 § 3 K.p.a.).
Kwestionowanym rozstrzygnięciem Szef Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną, w której - działając na wniosek skarżącej - odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ stwierdził, że wymieniona nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 2 bądź art. 3 ustawy o działaczach.
Powyższy akt przewiduje nabycie dwóch rodzajów statusu tj. działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Pierwszy uzyskuje osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 2 ustawy o działaczach). Z kolei, adresatem drugiego statusu jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.: przebywała więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski, ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym, przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, została z nią rozwiązana umowa o pracę, została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, była objęta zakazem publikacji czy też była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 3 ustawy o działaczach).
W powołanych przepisach ustawodawca wskazał przesłanki pozytywne uzyskania każdego ze statusów. Natomiast art. 4 ustawy o działaczach określa przesłanki negatywne w postaci: bycia pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa (pkt 1), jak też zachowania się w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu dokumentów wytworzonych przez wnioskodawcę lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa (pkt 2).
Jak stanowi art. 5 ustawy o działaczach, status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby ubiegającej się o ten status Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Przy czym, konieczne jest wcześniejsze stwierdzenie przez Prezesa IPN, że w przypadku osoby ubiegającej się o potwierdzenie takiego statusu nie zachodzą warunki negatywne, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach. Koniecznymi załącznikami wniosku są dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy o działaczach oraz decyzja administracyjna Prezesa IPN w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności (art. 5 ust. 3 ustawy o działaczach).
Co do zakresu postępowania dowodowego, które ma ułatwić rozpoznanie sprawy, prawodawca przewidział dla Szefa Urzędu możliwość zwrócenia się do dwóch podmiotów. Jeden to Prezes IPN, który ma przekazać informacje o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3 ustawy o działaczach oraz uwierzytelnione kopie tych dokumentów (art. 5 ust. 5 ustawy o działaczach). Z kolei, drugim podmiotem - w myśl art. 5 ust. 6 ustawy o działaczach - jest właściwa wojewódzka rada konsultacyjna do spraw działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych, której zadaniem jest opiniowanie wniosków o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Z obydwu tych opcji skorzystano w sprawie.
Szef Urzędu, odmawiając w niniejszej sprawie potwierdzenia w przypadku skarżącej statusu działacza opozycji antykomunistycznej bądź osoby represjonowanej
z powodów politycznych, wskazał na zbyt dużą ogólnikowość twierdzeń świadków przedstawionych w toku postępowania o nadanie skarżącej odznaczenia w postaci Krzyża Wolności i Solidarności. Podniósł, że nie dają one możliwości ustalenia okresu działalności strony oraz stopnia jej zaangażowania w działalność opozycyjną. Zwrócił też uwagę na stanowisko Rady Konsultacyjnej, zgodnie z którym mało prawdopodobne jest, by skarżąca podsłuchiwała funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, aby następnie przekazywać uzyskane w ten sposób informacje działaczom "Solidarności". Organ zauważył też, że w czasie rozmowy z członkami Rady strona zaprzeczyła, by zajmowała się kolportażem pism i ulotek podziemnych. Szef Urzędu zajął stanowisko, że działalność wymienionej mogła mieć incydentalny charakter i nie była działalnością w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach. Podniósł też, że skarżąca znajdowała się wprawdzie w kręgu zainteresowania SB z uwagi na swoją znajomość z S., jednak nie podjęto wobec niej działań polegających na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia. Tym samym, nie została spełniona przesłanka pozytywna z art. 3 ustawy o działaczach.
W ocenie Sądu, decyzje Szefa Urzędu wydane zostały bez przeprowadzenia koniecznego postępowania dowodowego, które pozwoliłoby na jednoznaczną ocenę, czy skarżąca spełnia przesłanki przyznania jej statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Stwierdzając bowiem lakoniczność stanowisk świadków z postępowania o nadanie odznaczenia w postaci Krzyża Wolności i Solidarności i uznając, że nie są one wystarczające do przyjęcia prowadzenia przez wymienioną działalności opozycyjnej, organ nie zdecydował się na samodzielne przesłuchanie tych osób. Bardziej obszerne zeznania mogłyby tymczasem wyjaśnić zaistniałe wątpliwości i tym samym przesądzić, czy strona spełnia przesłanki z art. 2 ustawy o działaczach. Możliwe więc, że zeznania te pozwoliłyby na wyjaśnienie tak długości czasu, w jakim skarżąca podejmowała określone działania, jak i dałyby lepszy obraz tych działań tj. pokazałyby rzeczywisty stopień zaangażowania wymienionej. Oświadczenia J. S. oraz K. C. wskazują na to, że skarżąca w wyniku podsłuchów funkcjonariuszy władzy komunistycznej uzyskiwała ważne informacje odnośnie do planowanych przez nich akcji względem członków grup opozycyjnego podziemia. Wprawdzie, Rada Konsultacyjna sceptycznie oceniła tego rodzaju możliwość, jednak należy w tym miejscu zauważyć, że jej opinia, choć wyrażana przez osoby zasłużone jako działacze opozycji antykomunistycznej, nie jest wiążąca i stanowi po prostu głos zajęty w przedmiocie oceny charakteru działalności strony. R. S. w swoim oświadczeniu wprost określił skarżącą jako "łączniczkę". Wskazał też, że przekazywał jej biuletyn "Żądło" oraz inne druki celem dalszego kolportażu. Wprawdzie, co podkreślił organ, T. K. w czasie rozmów z członkami Rady Konsultacyjnej zaprzeczyła, by była kolporterem prasy, ulotek i innych materiałów podziemnych, ale organ nie wziął pod uwagę, że tego rodzaju stwierdzenie mogło być wynikiem pewnej nieporadności strony, która mogła nie do końca rozumieć treść kierowanego do niej pytania. O takiej nieporadności mogłoby, w ocenie Sądu, świadczyć stwierdzenie skarżącej zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż nie podnosiła wcześniej okoliczności związanej z rozpowszechnianiem podziemnych wydawnictw, bowiem wydawało się jej, że to, co dotychczas zostało przedstawione w sprawie jest wystarczające do uzyskania statusu, o który się ubiega. Należy także zwrócić uwagę na pismo strony datowane na 25 kwietnia 2021 r., w którym zwróciła się ona do Szefa Urzędu z prośbą "o pomoc w uzyskaniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej". Pokazuje to pewne "zagubienie" strony w zakresie niezbędnej aktywności w postępowaniu. Nie da się też, zdaniem Sądu, nie zauważyć pewnej "niechęci" Rady Konsultacyjnej do T. K. Jej wyrazem jest zawarty w uzasadnieniu uchwały Nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. komentarz dotyczący niegrzecznego zachowania świadka K. C. Sam fakt wyrażenia swojego stanowiska w tym zakresie podważa częściowo, zdaniem Sądu, tłumaczenie Przewodniczącego Rady Konsultacyjnej (pismo z dnia 21 maja 2021 r.), że nie ma to wpływu na uchwalane opinie, a każdy wniosek jest rozpatrywany obiektywnie. Ponadto, w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [....] września 2021 r. Szef Urzędu podniósł, że strona na etapie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedłożyła jakichkolwiek nowych dowodów. Odnosząc się do tego należy zauważyć, że w uzupełnieniu powyższego wniosku (pismo z dnia 4 sierpnia 2021 r.) T. K. w stosunkowo szczegółowy sposób opisała przebieg swojej działalności antykomunistycznej. Pod powyższym opisem znajduje się stwierdzenie o treści: "Potwierdzam w całości opis tych wydarzeń za zgodnych z prawdą", a następnie podpis J. S.
W wyżej przedstawionych okolicznościach, rezygnacja przez organ z dalszych czynności dowodowych była, w ocenie Sądu, nieuzasadniona. Dlatego też Sąd uchylił wydane w sprawie decyzje celem uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania świadków tj. J. S., K. C. oraz R. S.
Podstawę pkt I niniejszego orzeczenia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.
O kosztach postępowania orzeczono natomiast w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Zaliczają się do nich: wpis od skargi w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą radcy prawnemu
w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie tego pełnomocnika wynoszące 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz. U. z 2018r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło