II SA/Rz 1689/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Asesor WSA Karina Gniewek – Berezowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, że świadczenie wychowawcze jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zobowiązania do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. ustalająca, że świadczenie wychowawcze pobrane przez skarżącą K.D. jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zobowiązująca do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze K.D. zakwestionowała stanowisko organu odnośnie nienależności pobranych przez nią świadczeń. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej na decyzję wydaną przez organ I instancji, natomiast w razie nieuwzględnienia tego wniosku, o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Zgodnie z art. 16 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Zgodnie z art. 52 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Organem I instancji w sprawach o ustalenie i zwrot nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego wojewoda. Zgodnie z art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Po myśli art. 127 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (§ 1). Właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2). Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 17 pkt 2 K.p.a. organami wyższego stopnia w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie. Zatem zaskarżona do Sądu decyzja Wojewody powinna podlegać w pierwszej kolejności zaskarżeniu w drodze wniesionego odwołania, o czym skarżąca została pouczona. Dopiero wydana w wyniku rozpoznania odwołania decyzja organu II instancji podlegałaby kontroli właściwego sądu administracyjnego. Jak wynika z udzielonej przez Wojewodę [...] odpowiedzi na skargę, jak również z analizy danych z systemu obsługi spraw orzekanych w WSA w Rzeszowie, skarżąca skorzystała z prawa do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody. W następstwie powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] utrzymało decyzję Wojewody w mocy. Na wydaną przez SKO decyzję skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu, a sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Rz 1205/21. Postanowieniem z dnia 28 października 2021 r. Sąd umorzył postępowanie w sprawie objętej ww. skargą, ze względu na okoliczność, iż Kolegium decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...] stwierdziło nieważność ww. decyzji własnej z dnia [...] maja 2021 r., uznając się za organ niewłaściwy do orzekania w przedmiotowej sprawie. Aktualnie zatem sprawa będzie toczyć się przed właściwym organem. Wobec powyższego stwierdzić należy, że wniesiona przez skarżącą skarga na decyzję Wojewody jako organu I instancji podlegać musiała odrzuceniu, jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 P.p.s.a., tj. wniesiona przed wyczerpaniem administracyjnego toku instancji. Z tych powodów Sąd nie wzywał skarżącej do uzupełnienia braków wniesionej skargi, w tym również do jej podpisania (skargę złożono w formie kserokopii), gdyż i tak podlegała ona odrzuceniu.