II SA/Rz 169/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do wojskowej komisji lekarskiej celem zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej -skargę oddala- Przedmiotem skargi B. K. jest decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w sprawie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej celem zmiany kategorii zdrowia. W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.), w związku z art. 29 ust. 3a, 3e i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm., zwanej dalej także u.p.o.o.). Z akt administracyjnych sprawy oraz decyzji wynika, że B. K. wnioskiem z dnia 21 listopada 2011 r. zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia aktualnej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Wojskowy Komendant Uzupełnień decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] odmówił B. K. skierowania do wojskowej komisji lekarskiej celem zmiany kategorii zdrowia. W uzasadnieniu Komendant wskazał, że B. K. stawał przed Powiatową Komisją Lekarską, której orzeczeniem z dnia 12 lutego 2003 r. otrzymał kategorię zdolności do służby wojskowej "E" i od w/w orzeczenia wnioskodawca nie składał odwołania. Organ powołując się na art. 29 ust. 3a ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej – wyjaśnił, że w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej "D" albo "E". W odwołaniu od tej decyzji B. K. wniósł o przyznanie kategorii "A" zdolności do czynnej służby wojskowej. Uznał, że zaskarżona decyzja nie jest trafna, gdyż zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w zakresie ustalenia kategorii jego zdolności do czynnej służby wojskowej. Podniósł, że zmienił się stan faktyczny i okoliczności przyznania mu kategorii "E" na podstawie orzeczenia z dnia 12 lutego 2003 r. W jego ocenie, wobec ujawnionej poprawy stanu zdrowia zasadna jest zmiana kategorii z "E" na "A". Podniósł, że zmiana ta jest mu niezbędna do podjęcia zatrudnienia. Zarzucił nadto, że wydana decyzja narusza zasady współżycia społecznego i uniemożliwia realizację celów w zakresie życia zawodowego. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Szef Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji podzielił stanowisko Komendanta, że przepis art. 29 ust. 3a u.p.o.o. znalazł w niniejszej sprawie zastosowanie. W ocenie Szefa WSW odwołujący się należy na gruncie aktualnego stanu prawnego do kręgu osób, wobec których ustawodawca wprowadził zakaz kierowania w czasie pokoju do wojskowej komisji lekarskiej. Wobec tego aktualnie nie ma możliwości zmiany przyznanej wnioskodawcy kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Na marginesie organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z obowiązującymi zasadami wojskowy komendant uzupełnień kieruje z urzędu i na wniosek osób, które wymienione zostały w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 – 5 u.p.o.o. – do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej. Zgodnie z art. 29 ust. 5 tejże ustawy, skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek tych osób może nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb sił zbrojnych. Zdaniem organu sformułowanie tego ostatniego przepisu sprawia, że jest to uprawnienie, a nie obowiązek, złożenie więc wniosku nie rodzi obowiązku skierowania przez Komendanta do wojskowej komisji lekarskiej, a jedynie wiąże się z koniecznością rozważenia, czy istnieją uzupełnieniowe potrzeby sił zbrojnych w tym zakresie. Wobec tego, że do zadań wojskowych komendantów uzupełnień należy administrowanie rezerwami osobowymi, a w tym także sporządzanie analiz stanu zasobów rezerw osobowych, zatem to organ I instancji posiada niezbędną wiedzę dla określenia, czy spełnione są przesłanki z art. 29 ust. 5 u.p.o.o. Szef WSW podkreślił, że w świetle art. 29 ust. 3e u.p.o.o. organy były związane ostatecznym orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia 12 lutego 2003 r., którym przyznano odwołującemu się kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej "E". Takie ostateczne orzeczenie może być wzruszone jedynie w stosownym trybie. Organ wskazał też, że brak było podstaw do stwierdzenia, że istnieją podstawy skierowania wnioskodawcy do wojskowej komisji lekarskiej celem ustalenia odpowiedniej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, gdyż wnioskodawca nie zgłosił chęci pełnienia zawodowej służby wojskowej. Swój wniosek motywował jedynie poprawą stanu zdrowia, nie podejmując żadnych czynności, z których wynikałaby chęć kandydowania na żołnierza zawodowego. W skardze na tę decyzję B. K. wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący przedstawił analogiczne stanowisko i argumentację jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naprowadził, że nie posiada uprawnień do uchylenia lub zmiany w jakimkolwiek zakresie prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej, która określiła kategorię "E" zdolności do służby wojskowej dla wnioskodawcy, natomiast jest związany orzeczeniem tego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Rozpatrując sprawę w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy jest bezsporny. Poza sporem pozostaje, że ostatecznym orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia 12 lutego 2003 r. B. K. otrzymał kategorię zdolności do służby wojskowej "E". Pismem z dnia 21 listopada 2011 r. B. K. zwrócił się z prośbą do Wojskowego Komendanta Uzupełnień o skierowanie go na wojskową komisję lekarską – jak wskazał – "w celu ustalenia aktualnej kategorii zdrowia". W uzasadnieniu wniosku podał, że od ostatniej komisji lekarskiej z dnia 12 lutego 2003 r. stan jego zdrowia poprawił się. W odwołaniu od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień nr [...] skarżący kwestionując trafność zaskarżonej decyzji wskazał, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w zakresie ustalenia kategorii "E". Stan jego zdrowia uległ bowiem diametralnej poprawie, aktualnie nie pozostaje pod kontrolą lekarską, nie leczy się i jest całkowicie zdrowy, co potwierdzić miało zaświadczenie z poradni dermatologicznej. Nadmienił, że kategoria "A" jest mu niezbędna do podjęcia normalnego zamierzonego przez niego zatrudnienia i jest niezgodna z aktualnym stanem zdrowia składającego odwołanie. Zmiana stanu zdrowia powinna skutkować zmianą orzeczenia sprzed ośmiu laty. Zakres sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia przez organy został wyznaczony wnioskiem skarżącego, który domagał się skierowania go do wojskowej komisji lekarskiej celem zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej "E" na "A". Skarżący jest – jak to wyżej wskazano osobą, co do której wydane zostało w dniu 12.02.2003 r. orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej, którym otrzymał kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej "E", która oznacza aktualnie i oznaczała w ówczesnym stanie prawnym – trwałą niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Orzeczenie to jest ostateczne, co również pozostawało poza sporem. W takiej sytuacji zastosowanie znajdują przepisy art. 29 ust. 3a tej ustawy przewidujące wprost, że w czasie pokoju (a taki stan jest faktem powszechnie znanym) nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wydano orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej "D" albo "E". Istnienie ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej z 12.02.2003 r. jest wiążące dla organów – a to z mocy art. 29 ust. 3 tej ustawy, zaś art. 29 ust. 3a wyłącza możliwość skierowania skarżącego, wobec którego wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej "E", w sytuacji gdy jako przyczynę takiego wniosku strona wskazała aktualną poprawę stanu zdrowia. Zmiana stanu faktycznego już po ostatecznym ustaleniu kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, w sytuacji gdy wobec wnioskodawcy orzeczono kategorię "E" nie uzasadniała także wznowienia postępowania, więc nie można postawić organom zarzutu nienależytego wyjaśnienia intencji wnioskodawcy. Prawidłowo także wskazał organ odwoławczy, że złożony przez skarżącego wniosek wszczął konkretne postępowanie. We wniosku tym brak zgłoszenia np. chęci pełnienia zawodowej służby wojskowej. Uzasadnienie wniosku wskazywało wyłącznie na poprawę stanu zdrowia, co przy braku podjęcia czynności skierowanych bezpośrednio na zgłoszenie swojej kandydatury na zawodowego żołnierza nie dawało żadnych podstaw do wszczęcia innego postępowania niż tego zainicjowanego wnioskiem z dnia 21 listopada 2011 r. Wobec kategorycznego brzmienia art. 29 ust. 3a u.p.o.o. w ocenie Sądu zbędne były rozważania organu II instancji poczynione na kanwie art. 29 ust. 5 tej ustawy. Bez znaczenia także jest w ocenie Sądu ogólnikowe jedynie wskazanie w odwołaniu, że "wnioskowana przez skarżącego zmiana kategorii jest mu niezbędna do podjęcia normalnego zamierzonego przez niego zatrudnienia" oraz, że decyzja organu I instancji "uniemożliwia mu realizację celów w zakresie życia zawodowego". To treść złożonego wniosku miała znaczenie dla określenia rodzaju wszczętego nim postępowania, a we wniosku tym wskazano jedynie na poprawę stanu zdrowia. Zresztą nawet wskazane wyżej w odwołaniu argumenty nie mogły mieć w tej sytuacji żadnego wpływu na wynik sprawy, bo skarżący nie zgłosił swej kandydatury na żołnierza zawodowego, zaś organy mają rozstrzygać sprawy w oparciu o przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego, które są pojęciem prawa cywilnego, a nie administracyjnego. Zresztą wolę skarżącego co do zakresu i przedmiotu postępowania, które zainicjował złożony wniosek potwierdza również sama skarga w stwierdzeniu "uznałem, że zmiana kategorii winna nastąpić wcześniej, aniżeli staranie się o służbę wojskową". Ponieważ zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w zakresie, o którym mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a. skargę należało oddalić jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a. Nadmienić także wypada, że sąd administracyjny nie bada ewentualnego naruszenia przez organy zasad współżycia społecznego, lecz jedynie legalność zaskarżonych decyzji.